Εκανε βάρδιες πριν ολοκληρώσει την εκπαίδευση

Πριν τελειώσει την εκπαίδευση, πριν καν δώσει εξετάσεις, είχε μπει ήδη στο πρόγραμμα του Ιανουαρίου. Οχι σε βάρδια μαθητευόμενου, αλλά σταθμάρχη. Ωστόσο, ακόμα και ο ίδιος παραδέχθηκε στην απολογία του ότι γνώριζε τον πίνακα με όση επάρκεια μπορούσε να λάβει κατά την εκπαίδευσή του. Ο Β.Σ. έγινε σταθμάρχης στα 59 του, όταν επέστρεψε στον ΟΣΕ και χωρίς ακόμη να έχει απαντηθεί πειστικά το ερώτημα εάν η ηλικία του τού επέτρεπε να αναλάβει θέση ευθύνης, καθώς φαίνεται να υπάρχουν ηλικιακά όρια για τις προσλήψεις αλλά όχι για τις μετατάξεις.

Ενδεικτικό είναι ότι ακόμη και τώρα, σχεδόν 20 ημέρες μετά το πολύνεκρο δυστύχημα, δεν υπάρχει σαφής απάντηση για το εάν λειτουργούσε η τηλεδιοίκηση στον σταθμό της Λάρισας ή εάν λειτουργούσε μόνο ο πίνακας αυτόματης χάραξης πορείας. Την ίδια στιγμή, ο επιθεωρητής και δύο ακόμη σταθμάρχες καλούνται να δώσουν απαντήσεις σε κρίσιμα ερωτήματα: Γιατί ο Β.Σ. βρέθηκε μόνος στη βραδινή βάρδια της 28ης Φεβρουαρίου; Πόσο νωρίτερα έφυγαν οι δύο εμπειρότεροι σταθμάρχες;

1. Χάος και ασάφειες στο βιβλίο κυκλοφορίας

Στο βιβλίο κυκλοφορίας φαίνεται ο σταθμάρχης Λάρισας να επικοινωνεί μέσω χειρογράφου με την αμαξοστοιχία IC 62. Οπως αναγράφει το σημείωμα:

45 Λάρισα προς 62: «Από γραμμή καθόδου μέσω διαγωνίου (101) στη γραμμή ανόδου δεύτερη γραμμή».

Είναι η στιγμή που το Intercity έρχεται από τα Παλαιοφάρσαλα από μονή γραμμή καθόδου και πρέπει να περάσει στη γραμμή ανόδου. Αυτό το γνωρίζει ήδη από το τηλεγράφημα 44 όπου ο σταθμός Παλαιοφαρσάλου ενημερώνει ότι η αμαξοστοιχία 62 έρχεται από γραμμή καθόδου. Η επόμενη, ωστόσο, εντολή, και πάλι προς την αμαξοστοιχία 62, αναφέρει:

47 Λάρισα προς 62: «Περάστε φωτόσημο εξόδου έως είσοδο Νέων Πόρων».

Δεν αναφέρει, δηλαδή, προς τα πού θα κινηθεί – εάν θα βρίσκεται σε γραμμή ανόδου ή καθόδου. Από το βιβλίο κυκλοφορίας είναι σαφές πως η σύγχυση του σταθμάρχη έχει αρχίσει από τη στιγμή που το μοιραίο τρένο βρίσκεται στον Παλαιοφάρσαλο. Ενώ σημειώνει την αμαξοστοιχία 1564, δεν φροντίζει να δώσει εντολή να αλλάξει το κλειδί, ώστε να βρεθεί η μοιραία αμαξοστοιχία 62 στη σωστή γραμμή ανόδου. Επεται η επικοινωνία του σταθμαρχείου Λάρισας με αυτό των Νέων Πόρων. Σύμφωνα με τις χειρόγραφες σημειώσεις στο βιβλίο κυκλοφορίας, ο σταθμάρχης Λάρισας ενημερώνει ότι το Intercity αναχωρεί στις 23.04.

49 Λάρισα προς Νέους Πόρους: «Αμαξοστοιχία 62 αναχώρηση 23:04».

Ωστόσο, και πάλι, δεν αναφέρεται σε ποια γραμμή κινείται το τρένο.

Ενα λεπτό αργότερα, στις 23:05, η σταθμάρχης Νέων Πόρων αναφέρει με σημείωμα την αναχώρηση και της εμπορικής αμαξοστοιχίας.

50 Νέοι Πόροι προς Λάρισα: «Αμαξοστοιχία 63503 αναχώρηση 23:05».

Ομως, ενώ ο Β.Σ. γνωρίζει ότι έχει στείλει τρένο να ανεβαίνει προς τα πάνω την ώρα που έρχεται αμαξοστοιχία προς τα κάτω, δεν ελέγχει εάν κινούνται σε διαφορετικές γραμμές.

2. Τι ώρα έφυγαν οι δύο εμπειρότεροι σταθμάρχες;

Σύμφωνα με το βιβλίο κυκλοφορίας, ο σταθμάρχης έχει πιάσει βάρδια λίγο πριν από τις 22:00. Συγκεκριμένα, όπως φαίνεται στον αριθμό 36, είναι αυτός που «διώχνει» την αμαξοστοιχία 63 από Νέους Πόρους προς Λάρισα, στις 21:48. Προκύπτει, δηλαδή, ότι οι δύο κατηγορούμενοι εγκατέλειψαν το πόστο τους πριν από τις 22:00, αφήνοντας μόνο τον άπειρο συνάδελφό τους. Ο 59χρονος διώχνει και την αμαξοστοιχία 93506, από τη Λάρισα προς τους Νέους Πόρους, στις 21:50 (αριθμός 37).

8ωρο ή 9ωρο;

Ενδιαφέρον παρουσιάζει και το ωράριο των σταθμαρχών. Σύμφωνα με το βιβλίο καθυστερήσεων, το βιβλίο όπου αναγράφεται η ώρα παράδοσης υπηρεσίας, φαίνεται ότι τουλάχιστον ατύπως, ο ένας σταθμάρχης παρέδιδε υπηρεσία στον άλλο στο 8ωρο και όχι στο 9ωρο το οποίο ισχύει βάσει του προγράμματος στο οποίο και αναγράφεται ρητά ότι οι βάρδιες είναι: «1) 06:00-15:00 2) 14:00-23:00 Ν) 22:00-07:00».

Στις 27 Φεβρουαρίου 2023, όπως αναγράφεται χειρόγραφα στο βιβλίο καθυστερήσεων, η ώρα άφιξης είναι 06:00 και η ώρα αναχώρησης 14:00, δηλαδή 8ωρο. Το πρωί της 28ης Φεβρουαρίου αναγράφεται ως ώρα άφιξης του 59χρονου σταθμάρχη 22:00 και ώρα αναχώρησης 06:00. Και πάλι δηλαδή, 8ωρο. Το βράδυ της ίδιας ημέρας, ωστόσο, η βάρδια του άλλου κατηγορούμενου σταθμάρχη φαίνεται να ξεκινάει στις 14:00 και να διαρκεί μέχρι τις 22:30, για πρώτη φορά δηλαδή ξεπερνά το 8ωρο. Η ώρα παράδοσης μάλιστα είναι διορθωμένη και υπογραμμισμένη.

Διαφωτιστική είναι η κατάθεση του συνταξιούχου σταθμάρχη του ΟΣΕ Γιάννη Κολλάτου, σύμφωνα με τον οποίο, η ομαλή παράδοση- παραλαβή είναι και ο λόγος επέκτασης της βάρδιας κατά μία ώρα.

ΕΡΩΤΗΣΗ: Αν το τρένο έχει καθυστέρηση, ο σταθμάρχης στη βάρδια του οποίου έπρεπε να αφιχθεί το τρένο, έχει υποχρέωση να αναμείνει την άφιξη του τρένου ή μπορεί με τη λήξη της βάρδιας να αποχωρήσει;

ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Η αλλαγή της βάρδιας δεν γίνεται στο λεπτό. Απαιτείται κάποιος χρόνος για να γίνει η παραλαβή – παράδοση. Προκειμένου να γίνεται ομαλή παράδοση και παραλαβή η βάρδια έχει παραταθεί κατά μία ώρα, με αποτέλεσμα κατά τον χρόνο αυτό να βρίσκονται στον σταθμό ταυτόχρονα δύο σταθμάρχες.

3. Στο πρόγραμμα βαρδιών πριν από τα αποτελέσματα των εξετάσεων
Σύμφωνα με την απολογία του 59χρονου η πρόσληψή του στον ΟΣΕ έγινε στις 7/2/1989 αρχικά ως εργάτη στο τρενάκι του Πηλίου και έπειτα, το 1990, στο τμήμα αποσκευών και εμπορευμάτων. Συνέχισε ως φορτωτής, εν συνεχεία ζυγιστής και έπειτα επιστάτης, μέχρι τον Απρίλιο του 2011 όταν και καταργήθηκε το συγκεκριμένο τμήμα. Τότε μετατάχθηκε στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Λάρισας. Στις 6/7/2022 με κινητικότητα του Α’ κύκλου του έτους 2022 επέστρεψε στον ΟΣΕ προκειμένου να εργαστεί ως σταθμάρχης, με βάση τις θέσεις της κινητικότητας που υπήρχαν στη Λάρισα.

Η εκπαίδευση του σταθμάρχη διήρκεσε από 1/8/2022 έως 23/1/2023. Ο Β.Σ., ωστόσο, εμφανίζεται στο πρόγραμμα βαρδιών του Ιανουαρίου (καταρτίζεται στις αρχές του μήνα) αρχικά ως μαθητευόμενος και έπειτα ως σταθμάρχης βάρδιας πριν βγουν τα αποτελέσματα των εξετάσεων. Συγκεκριμένα, 23, 24 και 25 Ιανουαρίου, ο 59χρονος δίνει εξετάσεις που αφορούν την κυκλοφορία των συρμών, την ηλεκτροκίνηση, τα συστήματα GSMR και ETCS. Ομως, στο πρόγραμμα που έχει βγει εκ των προτέρων για τον μήνα Ιανουάριο, στις 26/1 έχει κανονικά βάρδια σταθμάρχη, με τον υπεύθυνο βαρδιών να προδικάζει προφανώς ότι αποκλείεται να αποτύχει στις εξετάσεις. Κι ενώ ο ίδιος, στην κατάθεσή του, αναφέρει ότι στις 21/2/2023 έκανε μαθητεία στον σταθμό των Νέων Πόρων, ήδη από τον Ιανουάριο είναι χρεωμένος με βάρδια σταθμάρχη.

4. Ορια ηλικίας στις προσλήψεις αλλά όχι στις μετατάξεις;
Οπως λένε όσοι έχουν περάσει από το πόστο του σταθμάρχη, πρόκειται για ένα ιδιαίτερα απαιτητικό πόστο, το οποίο χρειάζεται μεγάλη προσοχή, συγκέντρωση και προσήλωση, ιδιαίτερα σε μεγάλους σταθμούς όπως αυτός της Λάρισας. Το όριο ηλικίας κάποτε ήταν τα 30 έτη, ωστόσο, πλέον, έχει ανέλθει στα 48 έτη. Σύμφωνα με συνταξιούχους σταθμάρχες, η ηλικία του Β.Σ. δεν του επέτρεπε να προσληφθεί ως σταθμάρχης.

«Και στην κινητικότητα όσον αφορά τους σταθμάρχες και τους μηχανοδηγούς, υπάρχουν όρια ηλικίας», λέει, εντούτοις, στην κατάθεσή του ο συνταξιούχος σταθμάρχης Γιάννης Κολλάτος.

Αντιθέτως, σύμφωνα με Υπουργική Απόφαση (ΦΕΚ 2623/Β/2022) που αφορά τον Εσωτερικό Κανονισμό του ΟΣΕ, τα όρια ηλικίας δεν καταλαμβάνουν τους υπό μετάταξη υπαλλήλους. Υπάρχουν, δηλαδή, όρια ηλικίας στις προσλήψεις, αλλά όχι στις μετατάξεις.

5. Τηλεδιοίκηση ή μανιβέλα στη Λάρισα;
«Η τηλεδιοίκηση στη Λάρισα λειτουργούσε πλήρως το βράδυ του δυστυχήματος αφού ανακτήθηκε πλήρως την 1η Νοεμβρίου του 2022», επεσήμανε ο Γιώργος Γεραπετρίτης στην Επιτροπή Παραγωγής και Εμπορίου της Βουλής, τονίζοντας ότι ο σταθμάρχης ήταν εκείνος που επέλεξε να κάνει χάραξη πορείας χειροκίνητα. Αυτό προκάλεσε την αντίδραση της αξιωματικής αντιπολίτευσης, με τον τομεάρχη μεταφορών του ΣΥΡΙΖΑ Νίκο Παππά να μιλά για κόκκινα φανάρια, χειρισμό κουμπιών με το χέρι, αλλά και για χρήση… μανιβέλας και να προσκομίζει έγγραφα, σύμφωνα με τα οποία η εντολή της διεύθυνσης κυκλοφορίας του ΟΣΕ από τον περασμένο Νοέμβριο προς τους σταθμάρχες της Λάρισας ήταν: «Για την αναχώρηση προς Θεσσαλονίκη οι αλλαγές θα μετακινούνται με βεβιασμένο χειρισμό κλειθροδιακόπτη επί του πίνακα».

Στην κατάθεσή του ο σταθμάρχης Γιώργος Ζήντρος αναφέρει για το σύστημα τηλεδιοίκησης: «Οταν ήρθα στη Λάρισα το 1994 ο πίνακας κυκλοφορίας υπήρχε ήδη. Τα τελευταία τέσσερα-πέντε χρόνια δεν δούλευε γιατί ήταν χαλασμένος και η κυκλοφορία γινόταν με τους κλειδούχους. Είναι σε λειτουργία τους τελευταίους τέσσερις-πέντε μήνες από τις αρχές Νοεμβρίου του 2022. Εγινε κάποια μαθητεία από την εταιρεία που επισκεύασε τον πίνακα, την ΑΛΣΤΟΜ, δηλαδή κάποιοι ήρθαν και μας έδειξαν τη λειτουργία. Οι παλιοί θυμόμασταν τον πίνακα και εκπαιδεύσαμε τους νέους».

Χαρακτηριστικό είναι το απόσπασμα της απολογίας του Β.Σ.:

– Θεωρείτε ότι γνωρίζετε επαρκώς τον πίνακα κυκλοφορίας των κλειδιών;

– Με όση επάρκεια μπορούσα να λάβω κατά τον χρόνο της εκπαίδευσής μου.

– Τότε πώς διατεθήκατε να εκτελέσετε κανονική υπηρεσία και όχι συνεπικουρούμενη;

– Αυτό το ερώτημα μπορεί να απαντηθεί από τη διοίκηση.