Από την πρώτη σταγόνα, στη νέα τραπεζική κρίση

Η ραγδαία αύξηση των επιτοκίων από τις κεντρικές τράπεζες και ιδιαίτερα από την Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ, η μεγάλη ανάληψη ρίσκουκαι η έλλειψη αυστηρής εποπτείας αποτέλεσαν τους τρεις βασικούς λόγους που οδήγησαν σε νέα τραπεζική κρίση, η οποία ξεκίνησε από αμερικανικά περιφερειακά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και τώρα απειλεί να επεκταθεί στην Ευρώπη λόγω των προβλημάτων της Credit Suisse.

Εκ του αποτελέσματος, οι συνειρμοί με την κρίση του 2008 είναι πολλοί, αν και υπάρχουν πολλά διαφορετικά χαρακτηριστικάσε σύγκριση με τότε. Η προειδοποίηση του οικονομολόγου Νουριέλ Ρουμπινί όμως, του ανθρώπου που είχε προβλέψει την κρίση του 2008, είναι σαφής: η κρίση της Credit Suisse αποτελεί «στιγμή Lehman» (Brothers) για τις ευρωπαϊκές και παγκόσμιες αγορές. «Πολύ μεγάλη για να αποτύχει και πολύ μεγάλη για να διασωθεί», έγραψε σε μήνυμα στο Twitter.

Η νέα κρίση ξεκίνησε από την κατάρρευση της Silicon Valley Bank (SVB), η οποία δεν άντεξε ούτε 48 ώρες από τη στιγμή που καταθέτες, κυρίως νεοφυείς επιχειρήσεις στον χώρο της τεχνολογίας, άρχισαν να τραβούν από αυτή τα χρήματά τους, όταν φοβήθηκαν για την κεφαλαιακή της επάρκεια.

Την περασμένη Τετάρτη 8 Μαρτίου ηSVB ανακοίνωσε ότι χρειάστηκε να πουλήσει κρατικά ομόλογα που είχε στο χαρτοφυλάκιό της. Στη συνέχεια η τράπεζα προσπάθησε να πουλήσει μετοχές προκειμένου να ενισχύσει τον ισολογισμό της, κάτι που προκάλεσε πανικό σε επενδυτικές εταιρείες – κυρίωςventure capital – οι οποίες παρότρυναν τους πελάτες τους να σηκώσουν άμεσα τις καταθέσεις τους από την SVB, όπως κι έγινε.

Με το που ξεκίνησε η φυγή κεφαλαίων, οι μετοχές της SVB βούλιαξαν, με αποτέλεσμα η τράπεζα να εγκαταλείψει τις προσπάθειες να αντλήσει κεφάλαια ή να βρει αγοραστή. Στη συνέχεια παρενέβησαν οι Αρχές και την Παρασκευή 10 Μαρτίου ανέστειλαν τις δραστηριότητές της. Την Κυριακή 12 Μαρτίου, τέθηκε υπό διαχείριση και η αμερικανική τράπεζαSignature Bank με δραστηριότητες σε κρυπτονομίσματα.

Εγγυήσεις. Το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών,η Fed και η υπηρεσία εγγύησης καταθέσεων (FDIC) έσπευσαν να εγγυηθούν τις καταθέσεις για να μην εξαπλωθεί η κρίση. Ομως η ελβετική Credit Suisse που είχε τα δικά της προβλήματα με μεγάλες ζημιές από κακές επενδύσεις και σκάνδαλα στα οποία ενεπλάκη και βρισκόταν σε στάδιο αναδιάρθρωσης αναζητώντας κεφάλαια, πήρε τη σκυτάλη της κρίσης στις 15 Μαρτίου. Εχοντας χάσει πολλές καταθέσεις πριν να ξεσπάσει η τρέχουσα κρίση, οι αγορές σφυροκόπησαν τις μετοχές της, με αποτέλεσμα η δεύτερη μεγαλύτερη ελβετική τράπεζα να ζητήσει γραμμή στήριξης 50 δισ. ευρώαπό την Κεντρική Τράπεζα της Ελβετίας (SNB). Την επόμενη ημέρα, οι μεγάλες αμερικανικές τράπεζες αποφάσισαν να στηρίξουν από κοινού με 30 δισ. δολάρια την περιφερειακή τράπεζα First Republic, για την οποία υπήρχαν ήδη φόβοι κατάρρευσης, ώστε να περιορίσουν τον πανικό. Χθες, η μητρική της SVB κατέθεσε επισήμως αίτηση πτώχευσης και προστασία από τους πιστωτές.

Σε ΗΠΑ και Ευρώπη, κυβερνήσεις και κεντρικές τράπεζες είναι καθησυχαστικές. Η υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ Τζ. Γέλεν δήλωσε ότι το αμερικανικό τραπεζικό σύστημα είναι ισχυρό. Στην Ευρώπη, η επικεφαλής της ΕΚΤ Κριστίν Λαγκάρντ ανακοίνωσε την Πέμπτη νέα αύξηση επιτοκίων κατά μισή μονάδα, παρά την υποχώρηση του πληθωρισμού. Σύμφωνα με αναλυτές, με την κίνηση αυτή, η ΕΚΤ ήθελε να στείλει το μήνυμα στις αγορές ότι δεν φοβάται για τις ευρωπαϊκές τράπεζες και έτσι παραμένει πιστή στην προαναγγελία της για την αύξηση επιτοκίων. Με τη διαφορά ότι αυτή τη φορά δεν έδωσε καμία ένδειξη για τα επόμενα βήματα.