Μάνια Παπαδημητρίου

Κλείνω τα μάτια και γύρω μου αρχίζουν να γλιστράνε φωτεινές γραμμές. Παλιά αυτό με τρόμαζε, με τρόμαζε η επιθυμία μου να χαθώ μέσα τους. Δεν άντεχα και τ’ άνοιγα αμέσως. Κάποτε στενοχωρήθηκα για κάτι πάρα πολύ και είπα κλείνοντας τα μάτια να αφήσω τον εαυτό μου να χαθεί μέσα στις γραμμές αυτές. Και τότε είδα πως σχηματιζόταν ένας χώρος που μπορούσα να τον μετατρέψω σε ό,τι ήθελα, μνήμη ζώσα μιας στιγμής που ήταν όμορφη στη ζωή μου. Και μπορούσα να την ξαναζήσω με τη φαντασία μου και να ηρεμήσω τον εαυτό μου, να του δώσω λίγη χαρά. Εκτοτε, αποφάσισα να αφήνομαι σ’ αυτό το παιχνίδι όποτε βρίσκω μια ευκαιρία μες στη μέρα. Ακόμα και στα διαλείμματα της δουλειάς. Και ήρθαν στο μυαλό μου και ζωντάνεψαν τόσες στιγμές που νόμιζα πως ήταν ξεχασμένες.

Με τα μάτια ερμητικά κλειστά ανοίγουν οι αποθήκες της μνήμης κι εκεί μέσα μπορείς να ψάξεις αν θες τόσα και τόσα πράγματα, σαν τις παλιές κασέλες της γιαγιάς. Και τα λεπτά περνούν κι είναι σαν να ‘χουν περάσει ώρες, μέρες, μήνες, χρόνια. Κι όταν ξαναγυρνάς στην οπτική επαφή με τα πράγματα είσαι σαν ένας καινούργιος άνθρωπος. Μπορείς ακόμα σιγά σιγά με τον καιρό να φτιάχνεις κι άλλες εικόνες, ακόμα και να χρησιμοποιείς τις κινήσεις του σώματος για να αλλάξεις τη ροή αυτών των απίθανων αντικειμένων που γλιστρούν μέσα στους φωτεινούς διαδρόμους του μυαλού και σου παρουσιάζονται μπροστά σου ολοζώντανα. Εκεί τα πρόσωπα, τα όνειρα, τα χρώματα, τα περιβάλλοντα, οι μυρωδιές. Εκεί καμιά φορά οι διαψεύσεις, οι προδοσίες, οι αιχμές. Γίνονται όλα ένα μέσα στη θάλασσα και στην ανατολή ή το ηλιοβασίλεμα που εσύ θα διαλέξεις. Φτιάχνεις μόνος σου το σκηνικό κι όπως αυτό ζωντανεύει αρχίζουν να κυλούν οι σκέψεις που έκανες τότε κι αυτές που ξανακάνεις τώρα κοιτώντας το όλον από μια ασφαλή απόσταση.

Καμία τοξικότητα παρόντος κόσμου, καμιά σκοτεινιά και καμιά βρωμιά δεν χωράει στον κόσμο μου όταν τα μάτια είναι ερμητικά κλειστά. Κι όταν ανοίξουν πάλι, τα βλέπεις όλα καθαρά και ξάστερα και ξέρεις ποιος είσαι και τι θέλεις.

Κι έπειτα έρχεται μια στιγμή που το συγκεκριμένο σκηνικό, η θάλασσα που σε γαλήνευε δεν ζωντανεύει πια. Εχει εξαντληθεί η ενέργειά της μέσα στη μνήμη σου. Και τότε πρέπει να ψάξεις ακόμα πιο βαθιά μέσα στις αποθήκες του κορμιού σου και να βρεις κάτι ακόμα πιο ισχυρό που να διαρκεί. Ολο και πλησιάζεις στα επικίνδυνα μονοπάτια της μνήμης, εκεί όπου είναι θαμμένα εκείνα που πονάνε και δεν σ’ αρέσει να τ’ αγγίζεις. Τότε ανοίγεις τα μάτια. Και λες: «Ασ’ το για την επόμενη φορά. Ισως τότε να είμαι πιο έτοιμη να το αντιμετωπίσω». Ζεις και ταξιδεύεις μέσα στους ανθρώπους, στη ζωή και στη σκηνή και ανταλλάσσεις πάλι εμπειρίες και ιστορίες και διαβάσματα, λόγια και σιωπές. Κι εκεί πριν βγεις στο φως της σκηνής, περιμένοντας μέσα στο σκοτάδι κλείνεις για μια στιγμή τα μάτια κι έρχεται η μνήμη η βαθιά και τρομακτική κι όχι μόνο δεν φοβάσαι πια αλλά την ξυπνάς ολόκληρη γιατί ξέρεις πως σε λίγο θα ‘χεις την προστασία της σκηνής να την κάνει να αποκτήσει μια χρησιμότητα, για άλλον λόγο, σε άλλη συνθήκη, μέσα από ένα ξένο στόμα και σώμα και ψυχή. Αυτό του ρόλου.

Αν πετύχει η σύνδεση κι ο θεατής πάρει το μήνυμα που πρέπει, εσύ είσαι πιο ανάλαφρος κι ο θεατής έχει κερδίσει μια στιγμή αλήθειας που ποτέ του δεν θα μάθει πώς γεννήθηκε.

Με τα μάτια ερμητικά κλειστά ανοίγει ο δίαυλος της επικοινωνίας με τον άυλο κόσμο των ιδεών που γίνονται ύλη μέσα απ’ το δικό μας σώμα πάνω στη σκηνή. Τότε ανοίγοντας τα μάτια μπορείς να μετασχηματίζεις τον υπαρκτό περιβάλλοντα χώρο στο τοπίο που χρειάζεται η φαντασία σου για να ξυπνήσει και ν’ αρχίσει να δημιουργεί εικόνες, ήχους και σχήματα.

Πρέπει να ξέρεις ποιος είσαι και τι φοβάσαι για να μπορείς να διαχειριστείς αυτή την πρόκληση που είναι το να καταθέσεις μια στιγμή αλήθειας. Και τα μάτια όταν κλείνουν μπορούν να σου δείξουν τον δρόμο. Αρκεί να μη φοβηθείς να τον ακολουθήσεις, ούτε να βαρεθείς την αναμονή και το πάλεμα μέχρι να σου αποκαλυφθεί αυτός ο δρόμος.

Η Μάνια Παπαδημητρίου είναι ηθοποιός και σκηνοθέτρια. Αυτή την περίοδο υποδύεται την Ιοκάστη και τον Τειρεσία στην παράσταση «Οιδίπους Τύραννος» του Σοφοκλή, σε σκηνοθεσία Θανάση Σαράντου, στο Θέατρο Από Μηχανής, κάθε Δευτέρα και Τρίτη.