Τον καιρό του Λάκη Παπαστάθη

Ενα πράγμα δεν κατάφερα να καταλάβω για τον Λάκη, τόσα χρόνια που γνωριζόμασταν. Τη σχέση του με τον χρόνο. Οχι τον προσωπικό που είναι μετρήσιμος για τον καθένα μας, ούτε καν τον ιστορικό χρόνο που ξέρει τα κόλπα να προεκτείνεται στο διηνεκές. Πρέπει να υπάρχει και μια άλλη , ιδιαίτερη ίνα στο σκοινί του χρόνου, αόρατη για τους πολλούς, που μόνον ο Λάκης Παπαστάθης την είδε και την άρπαξε. Στροβιλίστηκε επ΄ αυτής, του ύψους και του βάθους. Το τι έμαθε και το τι είχε να προσθέσει, μας το είπε μέσα από το έργο του, πιστεύω όμως ότι τα πιο πολλά και ίσως τα πιο καλά, διαφεύγουν από το δημιουργικό μας κομμάτι και τυλίγονται στην προσωπικότητά μας. Μ΄ αυτό το μαγικό πλεονέκτημα κυκλοφορούσε ανάμεσά μας ο Λάκης. Κι αν δεν αποκωδικοποιήσαμε πλήρως τους νόμους του πολυεπίπεδου κόσμου του, καθίσαμε λίγο δίπλα του και φωτιστήκαμε κι εμείς λιγάκι. Νομίζω ότι, ευχαριστημένος από τα εδώ, αναχώρησε προς νέο πεδίο.

Με την ασφάλεια που μου παρέχει η τωρινή μας απόσταση, τολμώ να επαναλάβω ότι δεν καταφέραμε να καταναλώσουμε ούτε το μισό απ΄ όσο μας πρόσφερε. Οχι γιατί είμαστε χαζοί ή εκείνος δυσνόητος. Αλλος ήταν ο λόγος. Επειδή ήταν ανοιχτοχέρης. Επειδή δεν έβαζε σε θυρίδα τις χάρες του, δεν κολλούσε ποτέ σε ένα είδος καλλιτεχνίας ώστε να γίνει λεία της θεωρίας. Εμπαινε και τα σάρωνε όλα, ταινίες, ντοκιμαντέρ, ζωγραφική, ιστοριογραφία, θέατρο, λογοτεχνία, ποίηση, οδηγημένος από την ευφυία, την επιθυμία και το πάθος του.

Κάπως έτσι αισθάνθηκα όταν τον πρωτοείδα το καλοκαίρι του 1981, σ΄ ένα από τα πολλά φεστιβάλ που ξεφύτρωναν τότε στην περιφέρεια, να κατεβαίνει με το σακίδιό του από το πουλμανάκι του νέου ελληνικού σινεμά, μαζί με τη Φρίντα Λιάππα και τον Νίκο Βεργίτση. Είχε μόλις γυρίσει «Τον καιρό των Ελλήνων» και για μένα, ένα ανελλήνιστο κοριτσάκι, βαρυστομαχιασμένο ήδη από τις κυρίαρχες τάσεις στο σινεμά και στη λογοτεχνία (όπως τώρα, όπως και πάντα), η ταινία του ήταν κάτι σαν αποκάλυψη. Ωστε λοιπόν, μπορούμε να υπάρξουμε κι εμείς;  Μα ναι, βέβαια! Αρκεί προηγουμένως να έχει υπάρξει ένας, κι ας μην έχετε γνωριστεί ακόμα.