Από το β’ εξάμηνο το πλάνο αποεπένδυσης του ΤΧΣ

Στο δεύτερο εξάμηνο και πιθανότατα μετά τον Οκτώβριο αναμένεται να ξεκινήσουν οι πρώτες κινήσεις για την έξοδο του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (ΤΧΣ) από τις τράπεζες. Οι διαδικασίες και ο σχεδιασμός μπορεί ήδη να έχει αρχίζει με την αναζήτηση Συμβούλων Διάθεσης, ωστόσο οι λεπτομέρειες για την υλοποίηση του σχεδίου θα ξεκινήσει μετά τις εκλογές και την ανάδειξη αυτοδύναμης κυβέρνησης.

Δύο είναι οι βασικοί λόγοι της προσωρινής αναμονής. Πρώτον, η επενδυτική βαθμίδα στην ελληνική οικονομία αναμένεται να έχει δοθεί από δύο οίκους (Standard & Poor’s και Moody’s) κατά τον επόμενο γύρο αξιολογήσεων που τοποθετούνται τον ερχόμενο Σεπτέμβριο και Οκτώβριο. Δεύτερον, το Στρατηγικό Σχέδιο Αποεπένδυσης του ΤΧΣ προβλέπει την αναμονή αποφάσεων σχετικά με τη διάθεση μετοχών πριν από εξελίξεις που μπορεί να επηρεάσουν σημαντικά τις αποτιμήσεις. Συνεπώς, τόσο οι εκλογές όσο και η επενδυτική βαθμίδα αποτελούν εξελίξεις οι οποίες είναι αναμενόμενες και επηρεάζουν, η κάθε μία με τον δικό της τρόπο και βαθμό, τις αποτιμήσεις.

Επαφές με επενδυτές. Αυτό δεν σημαίνει ότι ΤΧΣ, υπουργείο Οικονομικών και τράπεζες, μαζί με τον Σύμβουλο Αποεπένδυσης (Rothchild) δεν έχουν ήδη ξεκινήσει τις επαφές με επενδυτές και να αναλύουν εναλλακτικά σχέδια. Ηδη, οι τράπεζες έχουν καταθέσει πρόταση στο ΤΧΣ και το υπουργείο Οικονομικών για απευθείας διάθεση των μετοχών του Ταμείου στο ευρύ επενδυτικό κοινό, μέσω του Χρηματιστηρίου Αθηνών. Το σχέδιο αυτό συνοδεύεται από ταχύτητα, ευελιξία και υψηλότερα ποσοστά μετοχών ελεύθερης διαπραγμάτευσης, αποφεύγοντας έτσι το ενδεχόμενο να εισέλθει ένας μεγάλος επενδυτής σε ένα τραπεζικό ίδρυμα και, ενδεχομένως, στη διοίκηση. Πρακτικά, η μη ύπραξη νέου στρατηγικού επενδυτή διευκολύνει την περίπτωση εξέτασης και άλλων εποπτικών υποχρεώσεων, όπως της καταλληλότητας (fit and proper) ή την καθυστέρηση που μπορεί να έχει η διερεύνηση εισόδου κάποιου επενδυτή από τρίτη χώρα. Εφόσον ο επενδυτής αυτός λάβει το πράσινο φως από τον ευρωπαίο επόπτη, τότε αποκτά «ευρωπαϊκό διαβατήριο» και το fit and proper για την είσοδο και σε άλλες ευρωπαϊκές τράπεζες, μέσω Ελλάδας.

Παράλληλα, το ΤΧΣ εξετάζει τον συνδυασμό πακέτου διάθεσης και δημόσιας προσφοράς. Δηλαδή, στις τράπεζες, όπου συμμετέχει με μεγάλα ποσοστά, όπως στην Εθνική Τράπεζα, την Τράπεζα Πειραιώς, να προχωρήσει σε διάθεση του 5% με τη μέθοδο του βιβλίου προσφορών και το υπόλοιπο ποσό με δημόσια προσφορά στο Χρηματιστήριο Αθηνών.

Η διάθεση των μετοχών. Σύμφωνα με τη στρατηγική αποεπένδυσης του ΤΧΣ προβλέπονται δύο βασικοί τρόποι διάθεσης μετοχών, αλλά σε καμία περίπτωση δεν επιτρέπεται η πώληση πακέτου, ακόμα και σε αυτόκλητες προτάσεις επενδυτών, χωρίς διαγωνιστική διαδικασία. Το Ταμείο θα εξετάζει, κατ’ αρχήν, τις αυτόκλητες προσφορές από επενδυτές εφόσον αυτές αφορούν μερίδια πάνω από το 5% του μετοχικού κεφαλαίου μιας τράπεζας. Σε αυτή την κατηγορία εμπίπτει και η περίπτωση που το συνολικό μερίδιο του ΤΧΣ είναι μικρότερο του 5%, όπως για παράδειγμα συμβαίνει στη Eurobank. Γενικά προβλέπονται δύο τρόποι διάθεσης μετοχών.

Ο πρώτος αφορά συναλλαγή μέσω της κεφαλαιαγοράς, δηλαδή μέσω της διαδικασίας του βιβλίου προσφορών ή διάθεσης μετοχών στην αγορά του Χρηματιστηρίου.

Ο δεύτερος αφορά ιδιωτική συναλλαγή. Ο τρόπος αυτός μπορεί να γίνει είτε με υπό όρους συμφωνία με τον πρώτο πλειοδότη (με δυνατότητα άλλων μερών να προσφέρουν καλύτερους όρους στο τέλος, είτε μέσω πλειστηριασμού). Σε κάθε περίπτωση προβλέπεται διαγωνισμός (στην αρχή ή το τέλος των διαπραγματεύσεων). Εφόσον υπάρξει συμφωνία, το Ταμείο θα υπογράψει νομικά δεσμευτικά έγγραφα με τον επενδυτή.