Οι παγίδες και τα μυστικά της νηστείας

Η περασμένη Καθαρά Δευτέρα αποτέλεσε την επίσημη έναρξη της νηστείας της Σαρακοστής που διαρκεί έως το Σάββατο 15 Απριλίου. Μάλιστα, οι οπαδοί της αυξάνονται συνεχώς και όχι πάντα για θρησκευτικούς λόγους, δεδομένου πως οι 48 ημέρες στέρησης από τρόφιμα ζωικής προέλευσης αποτελούν μία ιδανική ευκαιρία για αποτοξίνωση του οργανισμού. Εκείνοι που επιλέγουν να νηστέψουν αποκλείουν από το διαιτολόγιο για εφτά εβδομάδες το κρέας, το ψάρι, τα γαλακτοκομικάκαι τα αβγά, ενώ καταναλώνουν τροφές όπωςδημητριακά, όσπρια, φρούτα, λαχανικά, μαλάκια και οστρακοειδή. Μία ακόμη σημαντική λεπτομέρεια είναι πως στην αυστηρή εκδοχή της νηστείας το λάδι και το κρασί επιτρέπονται μόνο τα Σάββατα και τις Κυριακές (εκτός φυσικά από το Μεγάλο Σάββατο) ενώ μία ακόμη εξαίρεση αποτελούν η 25η Μαρτίου και η Κυριακή των Βαΐων καθώς τις δύο αυτές ημέρες όσοι νηστεύουν τρώνε ψάρι. Παρ’ όλα αυτά, οι επιστήμονες επισημαίνουν πως οι καταναλωτές οφείλουν να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί, καθώς σύμφωνα με τα δεδομένα του Εθνικού Οργανισμού Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ), στη χώρα μας έχουν σημειωθεί κατά καιρούς την περίοδο αυτή κρούσματα γαστρεντερίτιδας μετά από κατανάλωση οστρακοειδών, η οποία παρουσιάζει αύξηση την περίοδο της Σαρακοστής, τόσο εντός όσο και εκτός του οικιακού περιβάλλοντος.

«Αυτό συμβαίνει διότι ιοί όπως ο νοροϊός, που έχουν διεθνώς συσχετιστεί με την εμφάνιση επιδημιών γαστρεντερίτιδας ύστερα από κατανάλωση ατελώς μαγειρεμένων/ωμών οστρακοειδών (μύδια, στρείδια κ.τ.λ.), είναι ανθεκτικοί τόσο στο μαγείρεμα στον ατμό όσο και σε θερμοκρασίες μέχρι 60^οC» εξηγούν οι ειδικοί του Οργανισμού.

Μάλιστα και με αφορμή τις παρατηρήσεις αυτές δίνουν χρήσιμες συμβουλές για την ασφαλή κατανάλωση θαλασσινών/οστρακοειδών.

Πώς διαλέγουμε σαρακοστιανά εδέσματα. Ο Ενιαίος Φορέας Ελέγχου Τροφίμων (ΕΦΕΤ) σε πρόσφατη ανακοίνωσή του αναφέρει πως η σωστή επιλογή των σαρακοστιανών εδεσμάτων έχει πολλά μυστικά, με έμφαση στα θαλασσινά καθώς είναι από τη φύση τους ευαλλοίωτα. Η ορθή επιλογή των τροφίμων, η μεταφορά στο σπίτι όσων χρειάζονται ψύξη το συντομότερο δυνατό αλλά και προσεκτικοί χειρισμοί των τροφίμων στο σπίτι (π.χ. καθαριότητα, συντήρηση σε κατάλληλη θερμοκρασία κ.λπ.) αποτελούν πρακτικές πρωταρχικής σημασίας για την αποφυγή επιπτώσεων στην υγεία.

«Γενικά ως καταναλωτές είναι καλό να έχουμε πάντα στο μυαλό μας πόσο σημαντικό είναι να συμβουλευόμαστε τιςενδείξεις της συσκευασίας. Στα κατεψυγμένα προϊόντα πρέπει πάντα να υπάρχει το σήμα αναγνώρισης της εγκατάστασης, που καταψύχθηκε το προϊόν. Τα αποψυγμένα προϊόντα έχουν εμφανή ένδειξη της αποψυγμένης κατάστασής τους. Αν έχουμε κάποια αλλεργία, δίνουμε μεγάλη προσοχή στην ένδειξη αλλεργιογόνων συστατικών, τα οποία αναγράφονται υποχρεωτικά» σημειώνεται στην ίδια ανακοίνωση. Επειτα οι ειδικοί δίνουν τις εξής χρήσιμες συμβουλές:

Κεφαλόποδα (π.χ. χταπόδια, καλαμάρια, θράψαλα, σουπιές).Στην αγορά τα συναντάμε νωπά, κατεψυγμένα ή αποψυγμένα.

Στα νωπά προσέχουμε:

• Να μην έχουν δυσάρεστη οσμή, οσμή αμμωνίας ή οποιαδήποτε άλλη οσμή, ξένη προς το προϊόν, αλλά να αναδίδουν τη χαρακτηριστικήοσμή της θάλασσας.
• Ηεπιφάνειατουσώματοςνα είναι υγρή και γυαλιστερή, ενώ ταπλοκάμιακαι οιβεντούζεςνα αντέχουν σε ελαφρύ τράβηγμα και να μην αποσπώνται εύκολα.
• Ησάρκανα είναι συμπαγής, ελαστική και γυαλιστερή, ενώ ταμάτιανα είναι γυαλιστερά, ζωηρά χωρίς κηλίδες.

Tακατεψυγμένα(συσκευασμένα ή χύμα) κεφαλόποδα δεν πρέπει να πωλούνται με αλλοιωμένη χροιά, ενώ συνήθως καλύπτονται από ένα στρώμα πάγου. Μετά την απόψυξη το περιεχόμενο πρέπει να έχει το χρώμα και την οσμή του νωπού προϊόντος.Τααποψυγμένα αλιεύματα κατά την πώλησή τους πρέπει υποχρεωτικά να έχουν εμφανή ένδειξη της αποψυγμένης κατάστασής τους στην ενδεικτική πινακίδα πώλησης, εκτός από τις ενδείξεις στη συσκευασία τους.

Οστρακοειδή (π.χ. μύδια, κυδώνια, γυαλιστερές, στρείδια, αχιβάδες, χτένια). Εφόσον πωλούνται με κέλυφος θα πρέπει να είναι ζωντανά και αυτό φαίνεται από:

• Τακελύφηπου πρέπει να είναικλειστάκαι να ανοίγουν πολύ δύσκολα ή αν είναι μερικώς ανοιχτά με την ελάχιστη πίεση πάνω στο κέλυφός τους να κλείνουν μόνα τους ερμητικά.
• Τοπεριεχόμενοπου πρέπει να είναιυγρό, καθαρόκαιάοσμο.
• Τησάρκα που πρέπει να είναιυγρή, γεράπροσκολλημένηστοκέλυφος (με τσίμπημα καρφίτσας ή με λίγες σταγόνες λεμονιού να προκαλείται συστολή του σώματος).

Οσον αφορά τααποφλοιωμέναμύδια που πωλούνται πάνω σε πάγο, θα πρέπει η σάρκα τους να είναιγυαλιστερή, συνεκτικήκαι να αναδίδειμυρωδιά θάλασσας.

Τα μύδιαπωλούνται επίσης και κατεψυγμένα με κέλυφος ή χωρίς κελύφη.

Μαλακόστρακα (π.χ. γαρίδες, καραβίδες, αστακοί, καβούρια).Διατίθενται νωπά, κατεψυγμένα ή αποψυγμένα. Τανωπάπρέπει:

• Να μην έχουν δυσάρεστη οσμή, αλλά να αναδίδουν τη χαρακτηριστική οσμή της θάλασσας.
• Ταπόδιατους να είναι στερεά κολλημένα στο σώμα και σκληρά.
• Η μεμβράνητου θώρακα να είναιτεντωμένη, ανθεκτικήκαιδιαφανής.
• Το κεφάλικαι οθώρακαςνα είναιανοιχτόχρωμα, όχι μελανού χρώματος και να μην έχουνμαύρες κηλίδες.
• Να έχουναντανακλαστικές κινήσειςστα μάτια, στις κεραίες και στα πόδια όταν είναιζωντανά.

Μία σημαντική λεπτομέρεια είναι πως οι φρέσκεςγαρίδεςγλιστρούνεύκολα από το χέρι.

Αχινοί. Οιαχινοίπρέπει κατά την αγορά τους να είναιζωντανοί, κάτι που διακρίνεται εύκολα από την κίνηση των αγκαθιών τους.

Οταν επιλέγουμεκονσέρβες ιχθυηρώνπου διατηρούνται στο ψυγείο ή εκτός ψυγείου προσέχουμε να είναι ακέραιες και σφραγισμένες, χωρίς βαθουλώματα ή διογκώσεις.

Αλλα σαρακοστιανά εδέσματα. Αλλα δημοφιλή σαρακοστιανά εδέσματα είναι ο χαλβάς (ιδιαίτερη προσοχή στα αλλεργιογόνα), το τουρσί και ο ταραμάς.

Οταραμάς συναντάται σε μορφή πάστας και πρέπει να έχειχρώμα ομοιόμορφο. Πιθανή αλλοίωσηστον ταραμά διαπιστώνεται από την εμφάνιση μούχλας, τηνξηρότητα, τηντάγγιση, την πικρή ή ξινή γεύση.