Πιο έντονα και πιο παρατεταμένα τα επεισόδια ξηρασίας

Το καλοκαίρι του 2022 η Ευρώπη ήρθε αντιμέτωπη με τη χειρότερη ξηρασία των τελευταίων 500 ετών, με τους επιστήμονες να εκτιμούν ότι δεν ήταν παρά μία εικόνα από το μέλλον, από αυτό που σε λίγα χρόνια θα αποτελεί μια «κανονικότητα». Οι συνθήκες ακραίας ζέστης που ξεκίνησαν ήδη από τον Μάιο και οι ακραίοι καύσωνες προκάλεσαν μία πρωτόγνωρη κατάσταση: τα ποτάμια και οι λίμνες στέρεψαν, η παραγωγή υδροηλεκτρικής ενέργειας σταμάτησε και η ανησυχία κυρίεψε τους κατοίκους της Γηραιάς Ηπείρου.

Εικόνες που τα επόμενα χρόνια δεν αποκλείεται να δούμε και στην Ελλάδα. Σύμφωνα με τη φυσικό και συνεργάτιδα του Εργαστηρίου Περιβαλλοντικών Ερευνών του Ινστιτούτου ΙΠΡΕΤΕΑ του ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος» Νάντια Πολίτη, περιοχές της χώρας μας πρόκειται να βιώσουν πιο έντονα και πιο παρατεταμένα επεισόδια ξηρασίας. Τα στοιχεία διαγράφουν ένα ζοφερό μέλλον με κύρια χαρακτηριστικά την ερημοποίηση, τις χαμένες αγροτικές εκτάσεις και την αύξηση του κινδύνου πυρκαγιάς.

Στις περιοχές υψηλού κινδύνου, στο εγγύς μέλλον συγκαταλέγονται η Ανατολική και η Κεντρική Ελλάδα και μετά το δεύτερο μισό του αιώνα η ξηρασία αναμένεται να πλήξει τη Δυτική Ελλάδα. Πιο συγκεκριμένα, σύμφωνα με τον 12μηνο κλιματικό δείκτη ξηρασίας για την τελευταία 25ετία του αιώνα και εφόσον επικρατήσει το δυσμενέστερο σενάριο για την κλιματική αλλαγή, Κυκλάδες, Κρήτη, Νότια Πελοπόννησος, Δυτική Ελλάδα, Κεντρική Μακεδονία και Θράκη βρίσκονται στα σημεία υψηλής τρωτότητας.

Σενάρια. Στην έρευνα λαμβάνονται υπόψη δύο από τα σενάρια της Διακυβερνητικής Επιτροπής του ΟΗΕ για την Κλιματική Αλλαγή ως το τέλος του αιώνα: το «ενδιάμεσο σενάριο» που προβλέπει πως οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου θα συνεχίσουν να κυμαίνονται κοντά στα σημερινά επίπεδα ως το 2050 και έπειτα θα αρχίσουν να μειώνονται, γεγονός που θα σημάνει αύξηση της θερμοκρασίας κατά 2,7 βαθμούς Κελσίου και το «χειρότερο σενάριο», βάσει του οποίου τα επίπεδα εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου όχι μόνο δεν θα έχουν μειωθεί, αλλά θα έχουν διπλασιαστεί έως το 2050, με αποτέλεσμα η μέση παγκόσμια θερμοκρασία να είναι υψηλότερη κατά σχεδόν 4,5 βαθμούς Κελσίου ως το 2100. Οι συνέπειες για το κλίμα θα είναι ολέθριες.

Τόσο στο ενδιάμεσο όσο και στο χειρότερο σενάριο, η Ελλάδα αναμένεται να αντιμετωπίσει σοβαρή ξηρασία σε πολλές περιοχές με την κατάσταση να καταγράφεται χειρότερη στο δεύτερο σενάριο, ιδίως την περίοδο 2075 – 2100, οπότε βλέπουμε αύξηση της διάρκειας των επεισοδίων ξηρασίας στη χώρα μέχρι τέσσερις μήνες ανά πενταετία. Σύμφωνα με τα ίδια στοιχεία, ακόμη και στο ενδιάμεσο σενάριο προκύπτουν παρατεταμένα επεισόδια κυρίως στις πεδινές περιοχές της Θεσσαλίας και της Ανατολικής Κρήτης.

Ο Κώστας Λαγουβάρδος εμφανίζεται, εντούτοις, πιο αισιόδοξος, τονίζοντας πως μέχρι στιγμής η Ελλάδα ήταν «τυχερή» καθώς είχε «καλά ύψη βροχής». Οπως λέει, μπορεί να είχαμε μικρότερο αριθμό γεγονότων, αλλά σημειώθηκαν αρκετές βροχές, εν αντιθέσει με τη Δυτική Ευρώπη και τη Δυτική Μεσόγειο (Ισπανία, Πορτογαλία, Γαλλία), που είχαν πολύ υψηλές θερμοκρασίες και ξηρασία. Ωστόσο, αυτό είναι κάτι που μπορεί να αλλάξει, καθώς το παρατηρούμε ήδη στις γειτονικές μας χώρες. «Βλέπουμε στοιχεία, όπως τη μείωση των χιονοπτώσεων και τα αξιοποιούμε ανάλογα», αναφέρει.