Οταν η θάλασσα «καταπίνει» δρόμους, σπίτια και δεκάδες παράκτιες εκτάσεις

Μπορεί η είδηση για το λιώσιμο του γιγάντιου «Παγετώνα της Αποκάλυψης» ή Thwaites που βρίσκεται στη Δυτική Ανταρκτική και έχει έκταση περίπου 120 χιλιόμετρα – όσο δηλαδή η Πολιτεία της Φλόριντα στις ΗΠΑ – να φαντάζει κάτι το πολύ μακρινό, όμως, αν τελικά καταρρεύσει, θα αυξήσει δραματικά τη στάθμη της θάλασσας και θα επηρεάσει πολλές περιοχές ανά τον πλανήτη. Μάλιστα, οι επιστήμονες εκτιμούν ότι αν όντως λιώσει ο Thwaites, η στάθμη της θάλασσας θα μπορούσε να αυξηθεί κατά περισσότερο από 60 εκατοστά – αρκετά για να βυθίσει τμήματα παράκτιων πόλεων παγκοσμίως, από το Τόκιο έως το Ντουμπάι και το Μαϊάμι.

Η άνοδος της στάθμης της θάλασσας είναι μια βασική συνέπεια της υπερθέρμανσης του πλανήτη και θα μπορούσε να οδηγήσει σε αυξημένο κίνδυνο πλημμύρας από θαλάσσιες καταιγίδες, για τους ανθρώπους, τις χρήσεις γης (π.χ. γεωργία), τις περιουσίες, τις υποδομές, αλλαγές στη διαχείριση του νερού, είτε λόγω μειωμένων ποτάμιων εισροών είτε υφαλμύρωσης των παράκτιων υδροφόρων οριζόντων, είτε τελικά σε μετανάστευση πληθυσμών, η οποία εκτιμάται να διπλασιαστεί ή ακόμη και να τριπλασιαστεί μέχρι το 2100.

Κίνδυνος. Σύμφωνα με τον Κώστα Λαγουβάρδο, η άνοδος της στάθμης της θάλασσας «είναι ένας μεσομακροπρόθεσμος κίνδυνος, είναι διαχειρίσιμος, αλλά δεν θα είναι για πολύ ακόμη». Με φόντο αυτό τον μεσοπρόθεσμο κίνδυνο είναι χαρακτηριστική η μελέτη του Πανεπιστημίου Αιγαίου για τις τάσεις διάβρωσης και τις εποχικές αυξομειώσεις των αιγιαλών, στην οποία καταγράφεται πως η θάλασσα «καταπίνει» παραλίες, δρόμους, σπίτια, υποδομές και δεκάδες παράκτιες εκτάσεις, τόσο στην ηπειρωτική χώρα όσο και στα νησιά.

Σύμφωνα με το ερευνητικό πρόγραμμα «ERA BEACH» που πραγματοποιήθηκε από το Εργαστήριο Παράκτιας Μορφοδυναμικής – Διαχείρισης και Θαλάσσιας Γεωλογίας του Τμήματος Επιστημών Θάλασσας του Πανεπιστημίου Αιγαίου, με επιστημονικό υπεύθυνο τον καθηγητή Θαλάσσιας Γεωλογίας Αντώνη Βελεγράκη, έως το 2050 το 1/5 των παραλιών έξι νησιών, που έχουν μελετηθεί περιοχές τους, θα έχουν «χάσει» έως και το 50% της έκτασής τους. Πρόκειται για τη Σαντορίνη (Καμάρι), τη Λέσβο (Ερεσός, Τσαμάκια), τη Χίο (Καταρράκτης, Αγία Ερμιόνη), την Κάλυμνο (Μασούρι), τη Χάλκη και το Αγαθονήσι.

Σύμφωνα με τα τέσσερα σενάρια υψηλής προτεραιότητας που προτάθηκαν στην πρόσφατη αναφορά της Διακυβερνητικής Επιτροπής για την Κλιματική Αλλαγή, το 2021 η αύξηση της θαλάσσιας στάθμης αναμένεται να κυμανθεί μεταξύ 0,17 m και 0,31 m για το 2050, μεταξύ 0,28 m και 1,01 m για το 2010 και μεταξύ 0,37 m και 1,88 m για το 2150. Την ίδια ώρα, οι ειδικοί αναφέρουν πως νωρίτερα από το 2050 το μέτριο σενάριο προαναγγέλλει ότι παγκόσμια διάβρωση των παραλιών προβλέπεται περίπου στα 28 μέτρα, τη στιγμή που η Μεσόγειος χαρακτηρίζεται ως ένα «θερμό σημείο». Εξάλλου, Πελοπόννησος, Αττική και Κρήτη σε πρώτο βαθμό και Κυκλάδες, Δωδεκάνησα και Ανατολικό Αιγαίο σε δεύτερο, καταγράφουν υψηλή τρωτότητα των ακτών τους, με δεδομένο το σενάριο ανόδου της θαλάσσιας στάθμης κατά 0,4 m μέχρι το 2100.