Πόσο βοηθά η χρήση μασκών CPAP στη μείωση της πίεσης;

Η αρτηριακή υπέρταση και η χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια συχνά συνυπάρχουν, με την υπέρταση να είναι η πιο συχνή συννοσηρότητα. Η συχνότητα της συνύπαρξής τους αφορά το 2-6% του γενικού ενήλικου πληθυσμού και οι ασθενείς αυτοί διατρέχουν υψηλό καρδιαγγειακό κίνδυνο, έχοντας τους ίδιους περιβαλλοντικούς παράγοντες κινδύνου. Επιπλέον, μεγάλος αριθμός (> 70%) ασθενών με ανθεκτική υπέρταση φαίνεται να έχουν αποφρακτική υπνική άπνοια.

Οι παθοφυσιολογικοί μηχανισμοί που οδηγούν στην ανάπτυξη αρτηριακής υπέρτασης σε ασθενείς με υπνική άπνοια είναι πολλαπλοί και σύνθετοι, με την υποξία κατά τις νυχτερινές υπόπνοιες και τις άπνοιες να είναι ο κύριος παράγοντας, οδηγώντας στη διέγερση του συμπαθητικού νευρικού συστήματος, την αγγειοσύσπαση, το οξειδωτικό στρες και τη συστηματική φλεγμονή. Η περιστασιακή υποξαιμία, η πτώση δηλαδή της μερικής πίεσης του οξυγόνου στο αίμα δεν αποτελεί τον κύριο παράγοντα αύξησης της αρτηριακής πίεσης – αυτό έχει αποδειχθεί όταν η συμπληρωματική οξυγονοθεραπεία δεν αρκεί, αλλά απαιτείται και ταυτόχρονη θετική πίεση στους αεραγωγούς, με αποτέλεσμα να διατηρούνται ανοικτοί, το οποίο επιτυγχάνεται με το μη μηχανικό επεμβατικό αερισμό, ή τις συσκευές CPAP.

Τι είναι όμως η CPAP; Η CPAP (Continuous Positive Airway Pressure) αποτελεί μια συσκευή μη επεμβατικού αερισμού που βοηθά τους ασθενείς με υπνική άπνοια να διατηρείται συνεχής θετική πίεση στους αεραγωγούς και όλο το αναπνευστικό δένδρο, σε όλη τη διάρκεια του αναπνευστικού κύκλου, διατηρώντας ουσιαστικά την αναπνευστική οδό «ανοιχτή» και επιτρέποντας στον ασθενή να αναπνέει αυτόματα. Βελτιώνει την παροχή οξυγόνου, ιδιαίτερα στον ύπνο, όπου οι ασθενείς αυτοί εμφανίζουν τα επεισόδια υπόπνοιας και άπνοιας και πρόκειται για μέθοδο απλή, πλήρως ασφαλή, φθηνή και αποτελεσματική. Είναι μια μέθοδος που όχι μόνο βελτιώνει τις αναπνευστικές εφεδρείες των ασθενών αυτών και την ποιότητα ζωής τους αλλά φαίνεται ότι μειώνει και την αρτηριακή πίεση.

Η ορθή χρήση της CPAP κατά τις νυχτερινές ώρες για τουλάχιστον 6 ώρες οδηγεί σε ήπια μεν, αλλά σταθερή πτώση της αρτηριακής πίεσης κατά μέσο όρο περίπου 5 mmHg. Οι ασθενείς αυτοί θα χρειασθούν επιπρόσθετα συνδυασμένη αντιυπερτασική αγωγή και όλες οι κατηγορίες αντιυπερτασικών φαρμάκων που έχουμε στη φαρέτρα μας είναι κατάλληλες. Τέλος, μεγίστης σημασίας είναι τα υγιεινοδιαιτητικά μέτρα, όπως η άσκηση, η διακοπή καπνίσματος, η αλλαγή του τρόπου ζωής και η υιοθέτηση μεσογειακής διατροφής.

Ο Κώστας Τσιούφης είναι καθηγητής Καρδιολογίας ΕΚΠΑ – Α’ Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική στο «Ιπποκράτειο» Αθηνών