Αξιολόγηση στα σχολεία

Δεν είμαι πεισμένος ότι η οιονεί προεκλογική περίοδος που περνάμε είναι ιδανικός καιρός για σοβαρές μεταρρυθμίσεις μεγάλης κλίμακας. Δεν είμαι δηλαδή πεισμένος ότι ήταν ο κατάλληλος καιρός για να τεθεί το ζήτημα της ουσιαστικής αξιολόγησης των εκπαιδευτικών. Είναι ζήτημα που εγείρει αντιπαλότητες και βγάζει καθηγητές στον δρόμο διεγείροντας τα κόμματα από πίσω τους, πάντα έτοιμα για τη φασαρία – φτιάχνοντας δημόσιο φανατισμό και καλλιεργώντας το υπόστρωμα της διαμαρτυρίας που θα χρειαστεί το επόμενο διάστημα, στις πολωτικές συνθήκες του πολιτικού παιχνιδιού που διαμορφώνονται.

Από την άλλη μεριά, όταν ακούω τα επιχειρήματα αυτών που είναι εναντίον της πιο απλής και της πιο αυτονόητης διαδικασίας και στην εκπαίδευση και οπουδήποτε αλλού, με πιάνει απελπισία. Η βασική πεποίθηση του κινήματος των καθηγητών είναι ότι η αξιολόγηση είναι πράξη υποταγής, ενώ λένε ότι αυτοί αξιολογήθηκαν εφάπαξ λαμβάνοντας το πτυχίο τους και κατά τα άλλα τους αξιολογούν καθημερινά τα παιδιά στην τάξη. Σε μια δημόσια συζήτηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης παρατήρησα ότι ένα άλλο, εξίσου διαδεδομένο επιχείρημα, λέει ότι το σχολικό κτίριο έχει προβλήματα κι ότι υπάρχουν ελλείψεις σε εποπτικό υλικό και σε υποδομές, άρα πώς και γιατί να αξιολογηθεί ο εκπαιδευτικός; Μεταφυσική ανάγνωση. Λες και τα άλλα επαγγέλματα διεξάγονται σε ιδανικές συνθήκες εργαστηρίου. Τρελά πράγματα.

Στο μεταξύ, οι ίδιοι συχνά άνθρωποι που αρνούνται τα στοιχειώδη, αναλαμβάνουν να αυξάνουν το εισόδημά τους κάνοντας ιδιαίτερα μαθήματα ακόμα και στους ίδιους τους μαθητές τους στο σχολείο! Ακούω ότι αυτό δεν συμβαίνει μόνο στις συνοικίες ή στα λαϊκά σχολεία αλλά ακόμα και σε ονομαστά σχολεία της Αθήνας, προφανώς αντιστοίχως γίνονται οι δουλειές και στην περιφέρεια. Προφανώς, με αδήλωτα χρήματα. Οταν όλος αυτός ο κόσμος έχει διασφαλίσει τη ζωή του βρίσκοντας παράλληλα έναν σχετικά εύκολο τρόπο αύξησης των εισοδημάτων του, για ποιο λόγο να αποδεχτεί να μπει σε πειράματα αξιολόγησης του μαθήματός του όταν το αποτέλεσμα μπορεί να έχει επιπτώσεις κοινωνικές και οικονομικές. Υπάρχει προσκόλληση στο βόλεμα και φόβος. Για τον ίδιο λόγο οι καθηγητές βλέπουν καχύποπτα την όποια σχολική μεταρρύθμιση, που προϋποθέτει περισσότερη μελέτη, σεμινάρια επιμόρφωσης, παρακολούθηση των εξελίξεων και συνεχή προσαρμογή, αλλαγές μοντέλου διδασκαλίας κ.λπ.

Προφανώς, το σχολείο ως ξεχωριστή βαθμίδα εκπαίδευσης έχει εκμετρήσει το ζην. Αν η χώρα έχει νόημα να γίνει ανταγωνιστικότερη σε τομείς της οικονομίας, κι αν έχει γίνει κατανοητό ότι ο λειτουργικός αναλφαβητισμός οδηγεί μέχρι την ελληνικών απαιτήσεων δημοσιοϋπαλληλία, χρειάζεται μια γενική μεταρρύθμιση του σχολείου, που πρέπει να γίνει γρήγορα, σε συνθήκες πολιτικής ασφάλειας. Τέτοιου είδους μεταρρύθμιση, δηλαδή, απαιτεί μια ολόκληρη κοινοβουλευτική περίοδο. Είναι ανάγκη να σχεδιαστεί και να αναγγελθεί αμέσως όταν διαφανεί πεδίο κυβερνητικής σταθερότητας, να είναι πλήρης και όχι αποσπασματική, να προχωρήσει αποφασιστικά τον πρώτο χρόνο ώστε να απορροφηθούν οι όποιοι κραδασμοί από τις αντιδράσεις και από τον δεύτερο χρόνο απλώς να γίνονται διορθώσεις σε λάθη που προφανώς περιέχονται σε έναν γενικό σχεδιασμό. Στο τέλος της τετραετίας, η μεταρρύθμιση οφείλει να έχει εμπεδωθεί από όλους τους επαγγελματίες.

Μπορούν να διαμορφωθούν οι συνθήκες μιας τόσο σαρωτικής αλλαγής, αν φυσικά προκριθεί ως πολιτική προτεραιότητα, μετά τις επόμενες εκλογές; Προσωπικά κρατάω μικρό καλάθι. Αλλά η ελπίδα πεθαίνει τελευταία.