Τρέχοντας στην πόλη ως γυναίκα

Στο αγαπημένο του βιβλίο «Για τι πράγμα μιλάω όταν μιλάω για το τρέξιμο» (εκδ. Ωκεανίδα μτφ Βασίλης Κιμούλης), ο διάσημος ιάπωνας συγγραφέας Χαρούκι Μουρακάμι αξιολογεί μια ομάδα κοριτσιών που τρέχουν δίπλα του: «Τα περισσότερα από αυτά τα κορίτσια είναι μικρά, αδύνατα, φορούν μπορντό ρούχα με το λογότυπο του Χάρβαρντ, ξανθά μαλλιά σε αλογοουρά και τρέχουν σαν τον άνεμο. Μπορείς σίγουρα να αισθανθείς ένα είδος επιθετικής πρόκλησης που εκπέμπεται από εκείνες». Αρκεί ένα κορίτσι που τρέχει γρήγορα, για να θεωρηθεί απειλή. Με τη σειρά τους, οι άνδρες αντιδρούν ανταγωνιστικά. Ο Μουρακάμι προσθέτει: «Χωρίς να θέλω να καυχηθώ, αλλά αυτά τα κορίτσια μάλλον δεν ξέρουν τόσο πολλά για τον πόνο όσο εγώ».

Ο Μουρακάμι θα μπορούσε να αναφέρεται σε πολλές γνωστές μας δρομείς, με αυτή την περιγραφή. Συχνά περνάνε μπροστά από τους άλλους δρομείς με μια επιθετικότητα που συνήθως είναι αποδεκτή να επιδεικνύουν μόνο οι άνδρες – κάτι που μπορεί να παρερμηνευτεί ως ανυπομονησία ή ίσως αέρας ανωτερότητας. Κανένα από τα δύο δεν είναι αλήθεια. Τρέχουν γρήγορα επειδή μπορούν. Αλλά επίσης επειδή όταν τρέχουν αρκετά γρήγορα ελπίζουν ότι αυτό μπορεί να είναι αρκετό για να πείσουν τους άλλους να μην τις ενοχλούν. Η παρενόχληση στον δρόμο συμβαίνει πολύ πιο συχνά από όσο μπορεί να φανταστεί κάποιος. Και σίγουρα αρκετά τακτικά ώστε να τη φοβούνται οι γυναίκες δρομείς.

Τα πειράγματα

Η Τέιτουμ Ντούλι άρχισε να τρέχει όταν ήταν πολύ μικρή, πήγανε στο Δημοτικό. Στα διαλείμματα έκανε τον γύρο του σχολείου τρέχοντας ως προπόνηση για τους τοπικούς αγώνες στην πόλη της στις ΗΠΑ, φορώντας αθλητικό σορτσάκι και μπλουζάκι. Ηταν μια κρύα ημέρα στα τέλη του φθινοπώρου, όταν στα μισά του δεύτερου γύρου της, ένας ηλικιωμένος άνδρας γύρισε το κεφάλι του και την έφτυσε. Ετρεξε στη δασκάλα της κλαίγοντας. Εκείνη τη διαβεβαίωσε ότι μάλλον ο άνθρωπος δεν το είχε κάνει επίτηδες. Αλλά το γεγονός ήταν ένα: ότι έφτυσε προς το μέρος της. Μήπως προσβλήθηκε από το ντύσιμό της; Ή απλά από το γεγονός ότι ένα κοριτσάκι είχε το θράσος να προετοιμάζεται για να πάρει μέρος σε αγώνες δρόμου;

Οταν η Τέιτουμ ήταν πλέον στο λύκειο τα πράγματα χειροτέρευσαν: η παρενόχληση έγινε σεξουαλική. Συχνά ενώ έκανε προπόνηση άρχισαν να της φωνάζουν σεξουαλικά υπονοούμενα. Οπως λέει στο περιοδικό Outside «εκείνη την ώρα, εξετάζεις γρήγορα κάθε πιθανή απειλή. Δημιουργείς ένα σχέδιο διαφυγής. Αναγνωρίζεις εκείνον που σε παρενοχλεί; Μπορώ να τρέξω πιο γρήγορα από αυτόν; Μήπως είναι καλύτερα να σταματήσω να τρέχω;».

Περιγράφει πως το πείραγμα από άνδρες στον δρόμο περιλαμβάνει κορναρίσματα, ειρωνείες του στυλ «Τρέξε, Φόρεστ, τρέξε!» και πολλά χοντροκομμένα σχόλια για το σώμα της. Υπάρχουν επίσης οι οδηγοί που κόβουν ταχύτητα και προχωρούν στο ρελαντί δίπλα της ή και εκείνοι που κατεβάζουν τα παράθυρά τους για να εκτοξεύσουν χυδαιότητες. Οπότε, με όλο το σεβασμό στον Χαρούκι Μουρακάμι, μάλλον και εκείνη γνωρίζει εξίσου πολλά για τον πόνο. Αυτός ο βηματισμός που κάποιοι θεωρούν «επιθετικό» στην πραγματικότητα αποτελεί ένα προστατευτικό περίβλημα.

Καθαρίζει το μυαλό

Στο βιβλίο, ο Μουρακάμι περιγράφει δύο δρομικές του συνήθειες: ακούει μουσική («Σήμερα έτρεξα για 1 ώρα και 10 λεπτά, ακούγοντας στο walkman μου δύο άλμπουμ των Lovin’ Spoonful») και προσπαθεί να καθαρίσει το μυαλό του («Απλώς τρέχω. Τρέχω στο κενό… Oι σκέψεις που μου έρχονται στο μυαλό ενώ τρέχω είναι σαν τα σύννεφα στον ουρανό»). Καμία από αυτές τις δραστηριότητες δεν είναι δυνατή για την Τέιτουμ όταν τρέχει με τα ακουστικά στ’ αφτιά – με την ελπίδα ότι κανείς δεν θα την πλησιάσει. Εκείνη δεν ακούει μουσική, ώστε να έχει πλήρη επίγνωση του περιβάλλοντός της. Οπως κάνουν και πολλές γυναίκες δρομείς και στη χώρα μας, ειδικά τις απογευματινές – βραδινές ώρες.

Οταν ο Μουρακάμι μιλάει για πόνο, αναφέρεται στον σωματικό πόνο – όλοι οι δρομείς τον γνωρίζουν. Εκείνο που δεν γνωρίζει ο πολυβραβευμένος συγγραφέας είναι ο συναισθηματικός πόνος που προκαλεί ο φόβος της παρενόχλησης, η επινόηση τρόπων αποφυγής του αναπόφευκτου και η απειλή των χειρότερων σεναρίων. Κανείς δεν μπορεί να κατηγορήσει τον Μουρακάμι για την άγνοιά του, αλλά κάποιες ίσως τον ζηλεύουν. Πρέπει να είναι ωραίο να πηγαίνεις για ένα long run και να αφήνεις το μυαλό σου να καθαρίσει εντελώς.