Αλλη μια χαμένη ευκαιρία

^«-Φταίει το ζαβό το ριζικό μας! / – Φταίει ο Θεός που μας μισεί! / – Φταίει το κεφάλι το κακό μας! / – Φταίει πρώτ’ απ’ όλα το κρασί»; Οχι, είπε ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, Νίκος Ανδρουλάκης, στο Ευρωκοινοβούλιο. Φταίει ο Τύπος που, «δυστυχώς στις μέρες μας […], αντί να ελέγχει, υποτάσσεται όλο και περισσότερο στην εκάστοτε εξουσία».

Μερίδα του Τύπου, όντως, συμπεριφέρθηκε όπως τα περιγράφει ο Νίκος Ανδρουλάκης: έφτιαξαν και διέδωσαν διάφορα κουτσομπολίστικα σενάρια. Αλλά δεν είναι ούτε η διαπλοκή ούτε τα συμφέροντα που προκάλεσαν αυτές τις φήμες. Στη χειρότερη περίπτωση, ευθύνεται ο κακοήθης τρόπος με τον οποίο ασκείται μια ανεξέλεγκτα κίτρινη δημοσιογραφία. Η δημοσιογραφία αυτή, που ασκείται και στην Ελλάδα, φυσικά δεν είναι «QAnon και Τραμπ» (ήμαρτον με τις καραμέλες), έχει όνομα, αποκαλείται «αυριανισμός» και για πολύ καιρό το ΠΑΣΟΚ την εξέτρεφε και τη στήριζε.

Ο κιτρινισμός που καταγγέλλει ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ δεν είναι γενικός. Ο σοβαρός Τύπος δεν υιοθετεί ούτε σενάρια ούτε φήμες. Κι οι επικρίσεις που προέρχονται από αυτόν τον Τύπο αφορούν πολιτικές επιλογές. Εχει την αίσθηση ότι οι επιλογές αυτές, οι παρεμβάσεις του ή η αδυναμία παρέμβασής του δεν θα επικρίνονταν;

Από το περασμένο καλοκαίρι, ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ καταγγέλλει την παρακολούθησή του από την ΕΥΠ. Καταγγέλλει και την προσπάθεια παγίδευσης των τηλεφώνων του με το λογισμικό Predator. Επέλεξε να οχυρωθεί πίσω από αυτά τα γεγονότα και να κάνει μονοδιάστατη αντιπολίτευση, με μια ρητορική που σε μεγάλο βαθμό εγείρει αντιρρήσεις. Ηταν, νομίζει, σωστή επιλογή; Μήπως στην ουσία έγινε χορηγός του Αλέξη Τσίπρα και του ΣΥΡΙΖΑ, ο οποίος έχει την τεχνογνωσία της διαμαρτυρίας, γι’ αυτό και πατρονάροντάς τον εξαρχής την οικειοποιήθηκε; Μήπως, ταυτόχρονα, έγινε χορηγός και της ΝΔ, αφού πολλά μέλη, οπαδοί και ψηφοφόροι του κόμματός του δεν θα ήθελαν να δουν το κόμμα που ουσιαστικά θυσιάστηκε για να μείνει η χώρα στην Ευρώπη και στο ευρώ να χρησιμοποιείται σε ενδεχόμενη διακυβέρνηση με τα κόμματα της Αριστεράς;

Μόλις χθες, ο καθηγητής, βουλευτής τα δύσκολα χρόνια 2015-19 και πρώην υφυπουργός, Θόδωρος Παπαθεοδώρου (που ενώ δεν θα είναι στο ψηφοδέλτιο του κόμματος, δεν αποχώρησε για τη ΝΔ, ενώ θα μπορούσε και θα ήταν ευλόγως περιζήτητος), έθεσε από «ΤΑ ΝΕΑ» το ζήτημα της παρουσίας του Αλέξη Τσίπρα στην «οικογενειακή φωτογραφία» των Ευρωπαίων Σοσιαλιστών, επισημαίνοντας ότι το ΠΑΣΟΚ ανέχεται να παρευρίσκεται στις συνόδους και να έχει βήμα για να κάνει αντίθετες συνήθως εισηγήσεις από τις δικές του, κι αυτό μολονότι ανήκει στο αριστερό μπλοκ. Αλίμονο, ο Νίκος Ανδρουλάκης είναι ευρωβουλευτής, ζει στην Ευρώπη. Αυτή τη δυσαρμονία δεν όφειλε να την έχει αλλάξει; Κι αν δεν μπορεί να αλλάξει μια δυσμενή επιλογή για το κόμμα του στην ευρωομάδα των συγγενών δυνάμεών του, πώς θα τα καταφέρει να αντιπαλέψει στην Ελλάδα ό,τι ονομάζει διαπλοκή και τραμπισμό;

Χθες, ο Νίκος Ανδρουλάκης είχε μια ευκαιρία να φτιάξει πολιτικό γεγονός, διεκδικώντας έντονα την έξοδο του Τσίπρα από την ευρωομάδα των σοσιαλιστών. Προτίμησε μια ακατανόητη για τους Ευρωπαίους γκρίνια. Με τα ίδια επιχειρήματα που στο παρελθόν χρησιμοποιούσαν ο Μιλτιάδης Εβερτ και ο Νίκος Κωνσταντόπουλος – δύο πρόσωπα που δεν κατάφεραν να βγάλουν τα κόμματά τους από την καθήλωση.

ΥΓ: Αλήθεια, ποιο είναι στα αγγλικά ή στα γαλλικά το περιεχόμενο των λέξεων «Μέγαρο Μαξίμου», που περιείχε η ομιλία του προέδρου στα ελληνικά;

Mario Vitti: διάβασμα, πάθος, αφιέρωση

«Πολλές φορές στην Ελλάδα λένε για μένα: “ο γνωστός ιστορικός της νεοελληνικής λογοτεχνίας”. Δεν υπάρχει αμφιβολία, είναι τιμητική η αναφορά, αλλά ώρες ώρες αισθάνομαι και λίγο δυσάρεστα. Δεν είμαι μόνο ένας ιστορικός της νεοελληνικής λογοτεχνίας. Εχω ασχοληθεί με πάρα πολλά θέματα ακόμα. Και δεν μπορεί κανείς να είναι ιστορικός οποιασδήποτε λογοτεχνίας, εν προκειμένω της νεοελληνικής, αν δεν έχει περάσει προηγουμένως από πολλά ακόμα θέματα, συγγενή αλλά όχι μόνο, με τα οποία θα έχει καταπιαστεί υπεύθυνα. Μια ιστορία νεοελληνικής λογοτεχνίας μπορεί να τη γράψει οποιοσδήποτε, αλλά προϋποτίθεται ότι πρέπει να έχει διαβάσει όλα τα έργα για τα οποία μιλάει και όλη την κριτική που έχει γραφτεί για τα έργα αυτά. Επομένως, δεν μπορεί να γράψει κανείς ιστορία στα τριάντα του. Ας υιοθετήσουμε την παραδοχή, λοιπόν, ότι πρέπει να είναι κανείς τουλάχιστον σαράντα χρόνων, όπως ήμουν εγώ όταν έγραψα την πρώτη μου Ιστορία… Αλλά μια ιστορία της νεοελληνικής λογοτεχνίας, όπως κάθε άλλη ιστορία λογοτεχνίας, είναι ανάγκη να γράφεται και να ξαναγράφεται κάθε τόσο, γιατί αλλάζει η αξιολόγηση, αλλάζουν οι οπτικές γωνίες, αλλάζει η προοπτική με την οποία βλέπει κανείς τα πράγματα…».

Λόγια του ελληνιστή Μάριο Βίτι (1926-2023) που πέθανε χθες (από μια συνέντευξή του στον Φίλιππο Παππά, «The Books’ Journal», τχ. 11, Σεπτέμβριος 2011).