Μαύρο κι άραχνο

Λατρεύω το πώς ορισμένα θέματα στην Ελλάδα φουσκώνουν και ξεφουσκώνουν, χωρίς στο μεταξύ να αλλάξει το παραμικρό: αναφέρομαι σε ειδήσεις (αν και θα ήταν ορθότερο να λέμε «ιστορίες») που εμφανίζονται και εξαφανίζονται. Δεν ξέρω π.χ. πόσοι θυμόσαστε τους περίφημους καβγάδες της κυβέρνησης με τις διοικήσεις των τραπεζών της χώρας. Πριν από την ψήφιση του προϋπολογισμού ήταν στην επικαιρότητα για περίπου μία εβδομάδα. Θυμάμαι ότι συνομιλώντας με κοινοβουλευτικούς συντάκτες ο υπουργός Οικονομικών κ. Χρήστος Σταϊκούρας για να περιγράψει την ένταση της τότε τελευταίας του συνάντησης με τους εκπροσώπους των τεσσάρων συστημικών τραπεζών της χώρας είχε πει τη σπάνια για υπουργό φράση «επί δύο ώρες μπινελικωνόμασταν»! Είχε βέβαια προσθέσει ότι ήταν ικανοποιημένος διότι «οι τράπεζες έφτασαν στα όριά τους κάνοντας ένα βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση», τονίζοντας ωστόσο πως «ακόμα απέχουμε πολύ». Τι ακολούθησε; Η απόλυτη σιωπή.

Αν έχω καταλάβει καλά, το μεγαλύτερο πρόβλημα της κυβέρνησης σε σχέση με τις εγχώριες τράπεζες είναι ότι η αύξηση των επιτοκίων θα φέρει αύξηση των δόσεων των στεγαστικών δανείων – το «θα φέρει» είναι λάθος: την έφερε ήδη. Οι συνεπείς δανειολήπτες, αυτοί δηλαδή που πληρώνουν σταθερά τις δόσεις των δανείων τους, καιρό τώρα περιμένουν μια κυβέρνηση που θα τους αντιμετωπίσει με κάποιο σεβασμό και σίγουρα όχι ως κορόιδα ανταμείβοντας τη συνέπειά τους. Στις συζητήσεις με τους τραπεζίτες η κυβέρνηση είχε την ίδια απαίτηση που είχε σε κάθε ανάλογη συζήτηση με εκπροσώπους παραγωγικών φορέων: όπως ζητάει συχνά από τις επιχειρήσεις να μη μετακυλίσουν την αύξηση του κόστους λειτουργίας τους στους καταναλωτές, έτσι ζήτησε κι από τους τραπεζίτες να βρουν έναν τρόπο ώστε να μην επιβαρυνθούν με αυξήσεις όσοι έχουν πάρει στεγαστικά δάνεια.

Νομίζω πως η πρόταση που έπεσε τότε στο τραπέζι ήταν να υπάρξουν αυξήσεις στα επιτόκια καταθέσεων, έτσι ώστε αυτός που πληρώνει το στεγαστικό του να εισπράττει κάτι παραπάνω σε τόκους. Αν κάποιος π.χ. έχει 50.000 σε έναν τραπεζικό λογαριασμό (ή, πόσω μάλλον, 100.000…), αν αύριο εισέπραττε τόκους της τάξης του 2% σε μια ετήσια προθεσμιακή κατάθεση (δηλαδή 1.000 ευρώ τον χρόνο στις 50.000 ή 2.000 ευρώ τον χρόνο στις 100.000), την αύξηση του στεγαστικού του δεν θα την καταλάβαινε. Πλην όμως όποιος έχει 50.000 και 100.000 σε τραπεζικούς λογαριασμούς δεν έχει και πρόβλημα να πληρώσει το στεγαστικό του: το πρόβλημα το έχουν οι πολλοί που προσπαθούν να είναι συνεπείς με τα χρήματα του μηνιαίου εισοδήματός τους. Και μέσα στο πρόβλημα υπάρχει κι ένα επιπλέον πρόβλημα: ότι δεν είναι πολλοί αυτοί που έχουν τόσο μεγάλες καταθέσεις πια. Οπως μου λέγανε πρόσφατα, ο μέσος όρος των καταθέσεων του κάθε πελάτη της Εθνικής είναι – δεν είναι 10.000 ευρώ. Αν αυτά κάποιος τα «κλείσει» σε έναν τραπεζικό προθεσμιακό λογαριασμό για να πάρει 200 χρήσιμα ευρώ, πρέπει για έναν χρόνο να τα ξεχάσει, αλλιώς το επιτόκιο δεν θα το εισπράξει. Αλλά πώς να γίνει αυτό; Πρόκειται για χρήματα που όσο το κόστος ζωής ανεβαίνει, τόσο πιο μεγάλη ανάγκη τα έχει! Οπότε ποια ακριβώς βοήθεια μπορεί να προσφέρουν οι τράπεζες, δεν το καταλαβαίνω.

Ποιος μπορεί να βοηθήσει τους ανθρώπους αυτούς; Μόνο η κυβέρνηση. Πώς; Επαναφέροντας την παλιά έκπτωση που υπήρχε στις φορολογικές δηλώσεις σε όσους πλήρωναν το στεγαστικό τους: ας την πούνε «έκπτωση συνέπειας», ας την πούνε όπως θέλουν, αλλά ας την κάνουν. Το «πετάω το μπαλάκι στις τράπεζες» είναι ωραίο ως κόλπο, αλλά δεν έχει αποτέλεσμα: ούτε καν επαινετικά πρωτοσέλιδα δεν κερδίζεις – πόσω μάλλον ψήφους. Και για να το πω σε μια γλώσσα που καταλαβαίνει ο υπουργός, δεν ξέρω αν θα πέσει μπινελίκι, αλλά επειδή οι συνεπείς δανειολήπτες δεν είναι όσο κορόιδα νομίζουν οι πολιτικοί, θα «πέσει μαύρο». Κι άραχνο.