Οι τέσσερις λόγοι που καθυστέρησαν οι επιχειρήσεις διάσωσης

Κρύο, πείνα και απόγνωση αντιμετωπίζουν εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι που έμειναν άστεγοι μετά τους σεισμούς που έπληξαν την Τουρκία και τη Συρία τη Δευτέρα, καθώς ο αριθμός των νεκρών αγγίζει πλέον τους 20.000. Η διάσωση ενός δίχρονου αγοριού έπειτα από 79 ώρες που βρισκόταν παγιδευμένο στα ερείπια κτιρίου που κατέρρευσε στο Χατάι της Τουρκίας ανέβασε το ηθικό των κουρασμένων συνεργείων έρευνας. Ομως εξανεμίζονται οι ελπίδες ότι θα μπορούσαν να βρεθούν πολλοί ακόμα ζωντανοί στα ερείπια. Τούρκος αξιωματούχος δήλωσε ότι η καταστροφή δημιουργεί «πολύ σοβαρές δυσκολίες» για τη διεξαγωγή των εκλογών στις 14 Μαΐου. Με την οργή να σιγοβράζει για την αργή παράδοση της βοήθειας και τις καθυστερήσεις στην έναρξη των προσπαθειών διάσωσης, είναι βέβαιο ότι θα επηρεασθεί το αποτέλεσμα, εάν φυσικά όντως στηθούν οι κάλπες και δεν υπάρξει αναβολή των εκλογών, λόγω της κατάστασης έκτακτης ανάγκης.

Εν τω μεταξύ, η πρώτη αυτοκινητοπομπή των Ηνωμένων Εθνών που μετέφερε βοήθεια στους πληγέντες Σύρους πέρασε τα σύνορα από την Τουρκία χθες,τρεις ημέρες μετά τον σεισμό. Εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι και στις δύο χώρες έχουν μείνει άστεγοι εν μέσω του χειμώνα. Πολλοί έχουν κατασκηνώσει σε αυτοσχέδια καταφύγια σε χώρους στάθμευσης, σουερμάρκετ, τζαμιά, στις άκρες των δρόμων ή ανάμεσα σε ερείπια, αναζητώντας απεγνωσμένα φαγητό, νερό και θέρμανση.

Το ερώτημα που απασχολεί είναι γιατί οι προσπάθειες διάσωσης δεν μπορούσαν να γίνουν πιο γρήγορα. Τα συνεργεία από δεκάδες χώρες εργάζονται αδιάκοπα, προκαλώντας σε όλους θαυμασμό. Αντίθετα, γράφει η «Washington Post», υπάρχουν τέσσερις σημαντικοί λόγοι – ένας συνδυασμός κακής τύχης και κακής πολιτικής – που ενώθηκαν για να δημιουργήσουν μια «τέλεια καταιγίδα».

Ο σεισμός επηρέασε μια τεράστια πυκνοκατοικημένη έκταση

Ο σεισμός της Δευτέρας και οι μετασεισμοί ήταν τόσο μεγάλοι που υπήρξαν ζημιές εκατοντάδες χιλιόμετρα μακριά, στη Βηρυτό και τη Δαμασκό της Συρίας. Ακόμα και οι κάτοικοι στην Αίγυπτο αισθάνθηκαν τις δονήσεις. Ο σεισμός στο σύστημα ρηγμάτων της Ανατολικής Ανατολίας είχε επίκεντρο κοντά στην πόλη Γκαζιαντέπ στη νότια Τουρκία και μέγεθος 7,8 βαθμών. Ακολούθησε μια σειρά μεγάλων μετασεισμών. Το επίκεντρο του αρχικού σεισμού ήταν σχετικά ρηχό, περίπου 11 μίλια κάτω από τη γη, σύμφωνα με το Γεωλογικό Ινστιτούτο των ΗΠΑ. Αυτό σημαίνει ότι τα σεισμικά κύματα δεν χρειάστηκε να ταξιδέψουν πολύ πριν φτάσουν σε κτίρια και ανθρώπους στην επιφάνεια, οδηγώντας σε πιο έντονες δονήσεις. Παρά τον κίνδυνο σεισμών στην περιοχή, πρόκειται για μια πυκνοκατοικημένη περιοχή. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έχει υπολογίσει ότι 23 εκατομμύρια άνθρωποι ζουν στις πληγείσες περιοχές της Τουρκίας και της Συρίας.

Εγινε στη μέση της νύχτας, με ασυνήθιστα ψυχρό καιρό

Ο πρώτος σεισμός σημειώθηκε περίπου στις 4:15 π.μ. τοπική ώρα. Αυτό σήμαινε ότι οι άνθρωποι βρίσκονταν στα σπίτια τους, καθώς μάλιστα επικρατούσε πολύ κρύο και θερμοκρασίες έως και 15 βαθμούς κάτω από τον μέσο όρο για αυτή την εποχή του έτους. Το κρύο προκαλεί σημαντικές επιπλοκές στις προσπάθειες διάσωσης, αυξάνοντας σημαντικά τον κίνδυνο τυχόν επιζώντες του σεισμού να πεθάνουν από την έκθεση στο ψύχος πριν διασωθούν. Ακόμα και για όσους διασωθούν, δεν υπάρχουν ασφαλή καταφύγια. Σε πολλά μέρη το ηλεκτρικό ρεύμα παραμένει εκτός λειτουργίας και τα αποθέματα φυσικού αερίου, που χρησιμοποιούνται για τη θέρμανση των σπιτιών, δεν υπάρχουν.

Το επίκεντρο ήταν μια παραμεθόρια περιοχή που είχε ήδη πληγεί από συγκρούσεις και πολέμους

Οι αρνητικές συνέπειες του 12ετούς εμφυλίου πολέμου στη Συρία επηρεάζουν σημαντικά. Στα ανταρτοκρατούμενα τμήματα της βόρειας Συρίας, το έργο διάσωσης δεν γίνεται από το κράτος αλλά από διάφορους μη κρατικούς φορείς. Οι περιοχές αυτές έχουν ήδη αποδεκατιστεί από τους συχνούς βομβαρδισμούς και τις βίαιες μάχες. Πριν από τον σεισμό, πάνω από 15 εκατομμύρια Σύροι είχαν ήδη ανάγκη ανθρωπιστικής βοήθειας, περισσότεροι από οποιαδήποτε άλλη στιγμή από την έναρξη της σύγκρουσης το 2011.

Οι πολιτικές διαιρέσεις απειλούν τις προσπάθειες διάσωσης

Η συριακή κυβέρνηση θεωρείται παρίας για τη Δύση λόγω των εκτεταμένων παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων κατά τη διάρκεια του εμφυλίου πολέμου. Πολλά κράτη τής έχουν επιβάλει οικονομικές κυρώσεις. Αν και οι περισσότερες από αυτές τις κυρώσεις προβλέπουν εξαιρέσεις για την ανθρωπιστική βοήθεια. Κάποτε υπήρχαν πολλά συνοριακά περάσματα. Ωστόσο, η Ρωσία – βασικός σύμμαχος της Συρίας με δικαίωμα βέτο στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ – ανάγκασε όλα τα άλλα να κλείσουν τα περάσματα το 2020, αφήνοντας μόνο ένα, δύσκολα προσβάσιμο. Στην Τουρκία υπάρχουν ανησυχίες ότι η κυβέρνηση δεν επικεντρώνεται τόσο σε μια γρήγορη αντίδραση όσο στην υπεράσπιση της εξουσίας του προέδρου Ερντογάν.

ΝΑΤΑΣΑ ΜΠΑΣΤΕΑ