Λύση σε έναν «γόρδιο δεσμό»

Ενα χρονίζον πολεοδομικό αλλά και εν τέλει κοινωνικό πρόβλημα πολλών περιοχών της χώρας, και ιδιαίτερα της Περιφερειακής Ενότητας Ηρακλείου, σχετίζεται με πολλές χιλιάδες, συχνά αυθαίρετες και ήδη τακτοποιημένες οικοδομές, κτισμένες από δεκαετίες σε εξ αδιαιρέτου γήπεδα, τα οποία έχουν μοιραστεί κατά χρήση στα επί μέρους τμήματα κάθε συνιδιοκτήτη.

Οι οικοδομές αυτές είναι σήμερα άνευ αξίας, καθώς οι ιδιοκτήτες τους δεν έχουν τη δυνατότητα να τις πουλήσουν, ούτε να κάνουν γονική παροχή στα παιδιά τους, αλλά μόνο να τις κατοικούν ή να τις νοικιάζουν σε τρίτους, χωρίς τον κίνδυνο κατεδάφισης εφόσον τις έχουν τακτοποιήσει πολεοδομικά. Ομως σε περίπτωση θανάτου του ιδιοκτήτη το πρόβλημα μεταφέρεται στους κληρονόμους του. Οι λύσεις που υπάρχουν στο οξύ αυτό πρόβλημα είναι οι εξής:

Να συσταθεί συναινετικά κάθετη ιδιοκτησία μεταξύ όλων των συνιδιοκτητών. Η λύση αυτή προσκρούει στην αδυναμία συνεννόησης μεταξύ τους, ειδικά αν είναι μεγάλος ο αριθμός τους, ή στο γεγονός ότι δεν έχουν όλοι ταυτόχρονα την οικονομική δυνατότητα να συμμετάσχουν στα σχετικά έξοδα.

Να ασκηθεί αγωγή για δικαστική διανομή του όλου ακινήτου. Η λύση αυτή είναι χρονοβόρα και δαπανηρή και εφόσον τα προκύπτοντα γεωτεμάχια δεν είναι άρτια και οικοδομήσιμα, θα διαταχθεί η πώληση ολόκληρου του γηπέδου με όλα τα κτίσματα που υπάρχουν σε αυτό.

Να κινηθεί κάθε επί μέρους ενδιαφερόμενος ιδιοκτήτης χωριστά από τους υπόλοιπους ιδιοκτήτες να ανεξαρτητοποιήσει το ακίνητό του, δηλαδή να τακτοποιήσει πολεοδομικά την οικοδομή του και να κάνει δικαστική διαδικασία ανεξαρτητοποίησης του τμήματός του. Ετσι θα αναγνωριστεί κύριος (ιδιοκτήτης) του συγκεκριμένου τμήματος που χρησιμοποιεί και θα μπορεί να το μεταβιβάσει νόμιμα μαζί με την οικοδομή του. Τη διαδικασία αυτή μπορεί να την κινήσουν όσοι έχουν εξετάσει προσεκτικά με δικηγόρο και μηχανικό όλες τις παραμέτρους, ώστε να είναι βέβαιοι ότι θα μπορεί να καταχωριστεί στο κτηματολόγιο η απόφαση που θα εκδοθεί.

Η ταχύτερη όμως και φιλικότερη λύση για τους ενδιαφερόμενους πολίτες θα ήταν να τολμήσει επιτέλους ο νομοθέτης, όπως δόθηκε η δυνατότητα να υπαγάγει μόνος του καθένας συνιδιοκτήτης εξ αδιαιρέτου γηπέδου το κτίσμα του στην τακτοποίηση των νόμων Ν. 4178/2013 και Ν. 4495/2017, να δοθεί και η δυνατότητα σύστασης κάθετης ιδιοκτησίας μονομερώς από τους ιδιοκτήτες που έχουν ποσοστό μεγαλύτερο του 50%, χωρίς να θίγονται τα δικαιώματα των υπολοίπων.

Ο Κώστας Αράπογλου είναι δικηγόρος, πρόεδρος Ιδιοκτητών Ακινήτων Ηρακλείου Κρήτης και αντιπρόεδρος της ΠΟΜΙΔΑ.