Μοναξιά

Υπάρχει ένα επίπεδο δυστυχίας που δεν μπορεί να γίνει κατανοητό από όποιον δεν τη βιώνει. Νιώθεις τόσο απελπισμένος, σε έχει πάρει τόσο πολύ από κάτω, ώστε το μόνο που μπορείς να κάνεις είναι να αυτοκαταστρέφεσαι. Ακόμη κι αν σου προσφέρουν βοήθεια, την αρνείσαι. Είσαι μόνος, όλοι είναι εχθροί σου. Κάποια στιγμή κάνεις πίσω, πιάνεις το χέρι που σου απλώνεται, κι ύστερα επιστρέφεις πάλι στον προσωπικό σου εφιάλτη.

Η Libération δημοσίευσε χθες ένα ρεπορτάζ για μια αληθινή νεράιδα, έναν «ήλιο που εκπέμπει φως χωρίς να του το ζητήσεις». Το επίθετό της (Κράφτσικ) είναι πολωνικό και το όνομά της (Νάνσι) μια ανάμνηση από ένα ταξίδι στον Ατλαντικό. Εδώ και εννιά χρόνια, αυτή η 56χρονη γυναίκα βοηθά τους αστέγους που έχουν χάσει το τελευταίο τους όπλο, την αξιοπρέπειά τους: το κρύο και το αλκοόλ δεν τους επιτρέπουν πια να πλένονται μόνοι τους. Το κάνει εκείνη για λογαριασμό τους. Είναι η «κυρία των ντους».

Κάθε πρωί, η Νάνσι παίρνει τις πετσέτες, τις οδοντόβουρτσες και τα ξυραφάκια της και πηγαίνει στα γραφεία της οργάνωσης «Aux captifs la libération», δυο βήματα από την gare du Nord. «Ας μην κοροϊδευόμαστε, κανείς δεν θέλει να κάνει τη δουλειά της», λέει στην εφημερίδα ο σεκιουριτάς στην είσοδο, πρώην πρωταθλητής του χόκεϊ. Οι άστεγοι που καταφεύγουν σ’ αυτήν είναι βρώμικοι, πολύ βρώμικοι. Ο Ζαν-Κλοντ δεν μπορεί να σταθεί καλά-καλά όρθιος, κοιτάζει κάτω, έχει κάνει τις ανάγκες του πάνω του. Η Νάνσι τον βοηθάει να γδυθεί κοιτάζοντας αλλού, τον βάζει απαλά στο ντους και κλείνει την πόρτα, όταν τελειώσει του δίνει καθαρά ρούχα, όταν φύγει τρίβει και καθαρίζει τα πάντα για να έρθει ο επόμενος. Δεν μουρμουράει ούτε σιγοσφυρίζει: το κάνει γιατί πρέπει να το κάνει. Προλαβαίνει να πλύνει πέντε-έξι ανθρώπους την ημέρα. Ο μισθός της είναι 1.300 ευρώ τον μήνα (ήταν 900 πριν από την Covid). Αντρα, παιδιά δεν έχει. Αν κάτι τη βοήθησε πολύ, ήταν που βαφτίστηκε καθολική το Πάσχα του 1998.

Τα παιδιά του ΟΚΑΝΑ που μοιράζουν σύριγγες στις πιάτσες της Αθήνας, και τις προάλλες είχαν για παρέα τη συγκινητική Κατερίνα Σακελλαροπούλου, βλέπουν καθημερινά ανάλογες εικόνες δυστυχίας. Οι τοξικομανείς θα μπορούσαν θεωρητικά να καταβάλουν προσπάθεια για να ξανασταθούν στα πόδια τους, αλλά για τους περισσότερους είναι αργά, η ζωή έχει τελειώσει, το μόνο που τους μένει είναι η επιβίωση. Και είναι ευλογημένοι αυτοί που τους βοηθούν να επιβιώσουν, έχοντας πάντα την ελπίδα ότι κάποιον θα καταφέρουν να πάρουν μαζί τους, όπως πήρε ο ακούραστος Γιώργος Σταμάτης τον Μιχάλη, τη Χριστίνα και τον Κώστα από το λιμάνι και τους εγκατέστησε σε ξενώνες.

Αλλά κι αυτοί που μένουν πίσω νιώθουν πρόσκαιρα λιγότερο μόνοι, η Νάνσι το ξέρει, το είδε στα μάτια του Ζαν-Κλοντ.