Αλέξανδρος, ή Ψευδόμαντις{CR}

Εάν υπάρχουν λίγοι αγύρτες γιατροί, ή, ψευτογιατροί, δυστυχώς υπάρχουνε πολύ περισσότεροι δεισιδαίμονες πελάτες που τους πληρώνουνε σε χρυσάφι για να πάνε (οι πελάτες) πρόωρα άκλαφτοι. Αυτοί οι αφελείς, ή απελπισμένοι ασθενείς και συγγενείς ασθενών (όπως και οι αντιεμβολιαστές), δεν θα λείψουν ποτέ, ακόμα και αν οι λαμογέν ιατροί εξαφανιστούν. Ακόμα κι αν οι απατεώνες λείψουν, τότε οι εν λόγω ασθενείς θα τρέχουνε μόνοι τους με τα σουγιαδάκια στα βουνά και θα μαζεύουνε γαϊδουράγκαθα και μολόχες για να γιατρέψουν μόνοι τους τον καρκίνο και άλλες αρρώστιες με αποτέλεσμα την τάχιστη ανάληψή τους προς τον ουράνιο εισαγγελέα.

Το θέμα είναι ενδημικό και αιώνιο: ποτέ δεν έλειψαν οι χαρτορίχτρες, τα ζώδια, τα μέντιουμ και οι γιατροί που πουλάνε ραδίκια, αγιαστούρες, ή ούρα ρινόκερου για να θεραπευτούν βαριά άρρωστοι: τους γδύνουν οικονομικώς, τους τα παίρνουν όλα, και μετά τους πακετάρουν για την αιωνιότητα. Διότι τα κορόιδα  θα υπάρχουν πάντα κόντρα σε κάθε λογική και σε κάθε αυτονόητο. Είναι έτοιμοι να τα δώσουν όλα σε αγύρτες, εφόσον η εμμονή «κατά του κατεστημένου» είναι ισχυρότερη και από την αλήθεια, κι από το συμφέρον, και από την ίδια τη ζωή τους.

Σε ένα κάποιο ποσοστό του πληθυσμού τίποτε δεν αλλάζει μέσα στους αιώνες – κι ενώ πέρσι συνελήφθη ο άλλος ψευτογιατρός, και το γεγονός διατυμπανίστηκε επαρκώς από την τηλεόραση, φέτος, παρ’ όλα αυτά, έχουμε τα ίδια – δεν υπάρχει η διδακτική των γεγονότων. Οποιος είναι βαρεμένος με τα φύλλα της αγριελιάς, με τον πράσινο σκορπιό της Κούβας και με τη ροζέ χολή του βατράχου, πάντα θα τρέχει να βρει έναν αγύρτη να τον πληρώσει για να «θεραπευθεί», δηλαδή να σβήσει πρόωρα, ευτυχής και άφραγκος, μέσα στη δεισιδαιμονία του.

(Στην πολιτική το αυτοκτονικό αυτό φαινόμενο είναι πολύ πιο θεαματικό, συχνό, διαχρονικό).

Βέβαια μερικοί απατεώνες ιατροφιλόσοφοι (ή και πολιτικοί) δεν είναι μόνο ότι γδύνουνε τους πελάτες τους και τους στέλνουνε τελικά αδιάβαστους, είναι ότι το πιστεύουν και οι ίδιοι πως είναι όντως γιατροί, αν και χωρίς σπουδές, χωρίς επάρκεια, χωρίς γνώση. Μερικοί επινοούν και ψευδή πτυχία, ή διδακτορικά. Πιστεύουν ότι είναι γιατροί, θεραπευτές των ασθενειών (ή, κοσμοδιορθωτές), έχουνε αυτή τη φαντασίωση, αυτή την ψυχωτική αυταπάτη – δεν το κάνουνε μόνο από ιδιοτέλεια, ή απατεωνία, αλλά έχουνε πια αυτο-πειστεί με αυτο-προπαγάνδα, ότι είναι εξέχοντες επιστήμονες, ή σωτήρες της κοινωνίας. Πρόκειται για σύνδρομο μεγαλείου, ή απλώς για συνήθη ψώνια – κατά τον Χάκκα: λογιστές που πιστεύουν πως είναι οικονομολόγοι.

Τα ίδια συμβαίνουνε απαράλλακτα απ’ την αρχαιότητα και θα γίνονται πάντα αφού ένα κάποιο ποσοστό του ανθρώπινου είδους μάλλον είναι ανεπίδεκτο – ήδη ο Λουκιανός από τα Σαμόσατα (125-185 μ.Χ.) έχει γράψει ένα κείμενο, το «Αλέξανδρος, ή Ψευδόμαντις» όπου περιγράφει τον βίο ενός από τους μεγαλύτερους απατεώνες της εποχής του, του φημισμένου αγύρτη Αλεξάνδρου του Αβωνοτειχίτου που έφαγε λεφτά όχι μόνο από ολόκληρη τη Μικρά Ασία αλλά και από σχεδόν ολόκληρο το Ρωμαϊκό κράτος της εποχής. Αυτό το μεγαλόπνοο λαμόγιο ίδρυσε κάτι σαν μαντείο, κουβάλησε μερικά τεράστια, άκακα φίδια από την Πέλλα με τα οποία τυλίγονταν προκαλώντας φόβο, κι άρχισε να παριστάνει τον γιατρό με ύφος νέου Ασκληπιού, αλλά και τον μάντη – έδινε διφορούμενους και αινιγματικούς χρησμούς σε διάφορους μεγαλοσχήμονες. Εστησε το μαντείο του στη γενέτειρά του στο τείχος του Αβώνου, στη Μικρά Ασία κι άρχισε τις θεαματικές παραστάσεις με ερπετά, με ειδικούς φωτισμούς και βγάζοντας δήθεν αφρούς απ’ το στόμα έπεφτε σε ιερή μανία. Εφηύρε μάλιστα και τον «αυτόφωνο»  χρησμό: ρωτούσε ο πελάτης μέσα στα μισοσκόταδα της παράστασης και απαντούσε δήθεν το φίδι με το οποίο ήταν τυλιγμένος ο αγύρτης – ενώ η φωνή ήταν ενός κρυμμένου συνεργάτη του. Σε λίγο καιρό έγινε περιβόητος και περίβλεπτος κι απέκτησε πελάτες στη Ρώμη και σε όλη την αυτοκρατορία – στη Ρώμη έστελνε και πληρωμένους αβανταδόρους για να τον διαφημίζουν.  Ελεγε πως ο ίδιος θα πεθάνει εκατόν πενήντα ετών χτυπημένος από κεραυνό και άλλες τέτοιες τερατολογίες – σημασία έχει ότι απέκτησε θησαυρούς βασιλέως και η πελατεία του έκανε καθημερινώς μια τεράστια ουρά, αφού  έρχονταν να τού τα ακουμπήσουν πολλά κορόιδα απ’ όλα τα μέρη του γνωστού τότε κόσμου.

Εκτοτε το φαινόμενο επαναλαμβάνεται. Υπάρχει πάντοτε έτοιμη πελατεία για τους ψευτο-γιατρούς, ή τους λαμογέν κοσμοδιορθωτές. Ο Λουκιανός, σε άλλο κείμενο-διάλογό του, γράφει ότι η ευπιστία του κόσμου δεν μπορεί να πολεμηθεί. Βάζει τον επικούρειο Δάμι να συζητάει με τον στωικό Τιμοκλή και να υποστηρίζει ότι δεν υπάρχουν Θεοί. Ο Τιμοκλής δυσκολεύεται να απαντήσει και ζητάει τη βοήθεια του Δία. Ο Ζευς μαζεύει τους θεούς για να βρούνε μια καλή απάντηση για τον Τιμοκλή, αλλά δεν μπορούν. Ο Τιμοκλής νικιέται στον διάλογο και ο Ζευς αναρωτιέται απογοητευμένος: «Τι θα απογίνουμε τώρα;». Αλλά τότε τον παρηγορεί ο Ερμής, λέγοντάς του: «Δεν σημαίνει τίποτε αν κάποιοι, λίγοι, δεχτούν την άποψη του Δάμιδος, ότι δεν υπάρχουν Θεοί. Θα υπάρχουν πάντοτε αρκετοί άλλοι, οι περισσότεροι των Ελλήνων, ο αμαθής όχλος και όλοι οι βάρβαροι που θα πιστεύουν το αντίθετο».