Σε επιφυλακή για το ατύχημα

Εχει ενδιαφέρον ότι τα τύμπανα πολέμου εκατέρωθεν του Αιγαίου δείχνουν να σιγούν όσο πλησιάζουν οι επίσημες ανακοινώσεις για τις κάλπες. Ηταν μάλλον αναμενόμενο ότι, σε Αθήνα και Αγκυρα, με την έναρξη της προεκλογικής περιόδου το μείζον θα είναι οι εκλογές. Τα θερμά επεισόδια, άλλωστε, μεσούσης της προεκλογικής σύγκρουσης είναι πιθανότερο να γυρίσουν μπούμερανγκ σε όσους επένδυσαν σε αυτά παρά να τους ηρωοποιήσουν. Εάν ο Ερντογάν έχει στο πίσω μέρος του μυαλού του μια σύγκρουση με την Ελλάδα για να ανατρέψει ένα δυσμενές πολιτικό κλίμα για τον ίδιο και το κόμμα του ή για να μεταθέσει τις εκλογές, δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι ο σχεδιασμός μπορεί να επιτύχει – πολιτικά, ακόμη και στρατιωτικά. Ενα πολεμικό επεισόδιο, ακόμη και ωρών ή λίγων ημερών, δεν μπορεί να σχεδιαστεί για λόγους εσωτερικής κατανάλωσης. Αυτά τα παιχνίδια είναι πολυπαραγοντικά, με την εμπλοκή πολλών διεθνών παικτών, ιδίως από τη στιγμή που το επεισόδιο φέρνει απέναντι δύο χώρες της νατοϊκής συμμαχίας. Και τόσο ο τούρκος πρόεδρος όσο και οι επιτελείς του, γνωρίζουν καλά ότι το αποτέλεσμα μπορεί να είναι η καταρράκωσή τους. Επίσης γνωρίσουν καλά ότι, στρατιωτικά,  σε μια σύγκρουση μακράς διαρκείας η Τουρκία θα μπορούσε να ποντάρει σε μια υπεροπλία, αλλά σε εμπλοκές με σύντομη ημερομηνία λήξεως, η ελληνική αντίδραση μπορεί να αποδειχθεί πιο αποτελεσματική. Το Αιγαίο δεν είναι μια εύκολη ζώνη για παιχνίδια πολέμου από την πλευρά της Τουρκίας. Ο Ερντογάν θέλει να παραμείνει στο Ακ σαράι. Απρόβλεπτος δεν σημαίνει αναγκαστικά και άφρονας.

Ακόμη περισσότερο, η Αγκυρα γνωρίζει ότι με τη συνεχιζόμενη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία να αποτελεί στοίχημα για τη νατοϊκή συνοχή και πρωτοκαθεδρία στην παγκόσμια σκακιέρα, μια ακραία πρόκληση κατά της Ελλάδας με εντολή Ερντογάν δεν θα άφηνε αδιάφορους τους συμμάχους. Είναι σαφές ότι στην περίπτωση της τουρκικής εισβολής στην Κύπρο, το ΝΑΤΟ και οι Ηνωμένες Πολιτείες ένιψαν τα χείρας τους, αλλά το σκηνικό του 1974 δεν μπορεί να επαναληφθεί το 2023. Η Κύπρος αποτελούσε κεντρικό ζήτημα στην ατζέντα των ελληνικών συμφερόντων, αλλά δεν ήταν μέλος του ΝΑΤΟ, ώστε η Συμμαχία να κινητοποιηθεί. Και, παράλληλα, η χούντα των συνταγματαρχών δεν ήταν ένας αποδεκτός συνομιλητής στη διεθνή σκηνή. Η Ελλάδα βρισκόταν σε φάση πλήρους αδυναμίας, κυριολεκτικά στον γύψο. Ακόμη κι έτσι, όμως, η τουρκική εισβολή μπορεί να μην αποτράπηκε από τον διεθνή παράγοντα, αλλά δεν βρήκε ποτέ και τη διεθνή νομιμοποίηση. Τα δεδομένα μιας επίθεσης στην Ελλάδα, μισό αιώνα μετά, είναι τελείως διαφορετικά, ενώ είναι ξεκάθαρο ότι στο παρασκήνιο και το προσκήνιο έχει κινηθεί και η Ουάσιγκτον για εκτόνωση της έντασης. Ο Αντονι Μπλίνκεν δεν αποφασίζει να βρεθεί σε Αθήνα και Αγκυρα στο ξεκίνημα μιας διπλής προεκλογικής εκστρατείας, εάν δεν ήταν βέβαιος ότι τα νερά θα είναι ήρεμα. Εν πολλοίς, ο αμερικανός υπουργός Εξωτερικών θα εμφανιστεί σε έναν μήνα στα μέρη μας και ως εγγυητής μιας πορείας που δεν συνάδει με ένα συγκρουσιακό κλίμα.

Η επιφυλακή ωστόσο στο Αιγαίο παραμένει, καθώς η Τουρκία συνεχίζει το παιχνίδι των προκλήσεων που είναι πιο εύληπτο προς κατανάλωση στο εσωτερικό της. Με δεκάδες  παραβιάσεις του ελληνικού εναέριου χώρου, δυο ντουζίνες αναχαιτήσεις σε μια ημέρα και επικίνδυνους ελιγμούς από τις τουρκικές ακταιωρούς μπροστά στα ταχύπλοα του Λιμενικού, το ατύχημα παραμονεύει συνεχώς και τα νεύρα παραμένουν τεντωμένα. Ενα ατύχημα θα μπορούσε όντως να οδηγήσει σε ανεξέλεγκτες καταστάσεις, εφόσον η ψυχραιμία χαθεί. Και μένει να αποδειχθεί εάν τον Φεβρουάριο ο Μπλίνκεν θα βρει μπροστά του – και θα ανεχθεί – και αυτό το σκηνικό.