Το παρασκήνιο {LF}της σύγκρουσης

Η γνωμάτευση Ντογιάκου λειτούργησε σαν την ακίδα που σκάει ένα μπαλόνι, το οποίο φούσκωνε επί μήνες. Η πολιτική και νομική αντιπαράθεση που εξελίσσεται αυτό το διάστημα σχετικά με τις αρμοδιότητες της ΑΔΑΕ έχει πλούσιο παρασκήνιο, έντονες αντιπαραθέσεις και ακραία πόλωση, σε μια συγκυρία που η κυβέρνηση μάλλον θα ωφελούνταν από ηπιότερους τόνους, ειδικά στο θέμα των παρακολουθήσεων που έκανε η ΕΥΠ.

Μια Ανεξάρτητη Αρχή βρέθηκε ξανά στη δίνη του κυκλώνα, όπως είχε συμβεί το 2016 με το ΕΣΡ, την περίοδο που εξελισσόταν η διαδικασία για τις τηλεοπτικές άδειες. Η ένταση που περιβάλλει την ΑΔΑΕ σοβούσε από τον Αύγουστο, όταν μετά από έλεγχό της αποκαλύφθηκε ότι το τηλέφωνο του προέδρου του ΠΑΣΟΚ Νίκου Ανδρουλάκη παρακολουθούνταν και από την ΕΥΠ, εκτός από το Predator.

Η αποκάλυψη αυτή άνοιξε τον ασκό του Αιόλου για την κυβέρνηση. Στις 9 Δεκεμβρίου, σε κλίμα έντονης αντιπαράθεσης, ψηφίστηκε από τη Βουλή, με ψήφους μόνο της ΝΔ, ο νόμος 5002/2022.

Ο νόμος αυτός επικρίθηκε από την αντιπολίτευση για σειρά ζητημάτων και η ένταση διατηρήθηκε εκτός Βουλής, καθώς οι δημοσκοπήσεις εκείνης της περιόδου έδειχναν ότι ο μόνος τομέας στον οποίο κατά την αντίληψη της κοινής γνώμης χώλαινε η κυβέρνηση ήταν τα θέματα διαφάνειας. Η αντιπολίτευση και ειδικά ο ΣΥΡΙΖΑ θεώρησαν ότι το σκάνδαλο των παρακολουθήσεων, παρότι βρισκόταν χαμηλά στην ιεράρχηση των προβλημάτων των πολιτών, ήταν η ρωγμή που θα κατέστρεφε τη βιτρίνα της κυβερνητικής κυριαρχίας.

Σε αυτό το πολωμένο περιβάλλον μεγεθύνθηκαν και τα προϋπάρχοντα εσωτερικά ζητήματα στην ΑΔΑΕ. Αφορμή στάθηκε το ερώτημα αν μετά την ψήφιση του νόμου 5002/2022 η αρμοδιότητα για τη διενέργεια ελέγχων παραμένει στην ΑΔΑΕ ή έχει μεταφερθεί στην τριμελή επιτροπή, η οποία αποτελείται από τον πρόεδρο της ΑΔΑΕ, τον διοικητή και τον εισαγγελικό λειτουργό που έχει τοποθετηθεί στην ΕΥΠ.

 Το ερώτημα δεν ήταν επιστημονικό. Το έθεσε η επικεφαλής της Νομικής Υπηρεσίας της Cosmote, όταν λίγες ημέρες μετά την ψήφιση του νέου νόμου η ΑΔΑΕ έστειλε κλιμάκια να ερευνήσουν τα αιτήματα που είχαν καταθέσει ο Τάσος Τέλλογλου και ο Γιώργος Κύρτσος. Η νομική σύμβουλος της εταιρείας τηλεπικοινωνιών δεν δέχθηκε την άποψη της ΑΔΑΕ ότι ο έλεγχος ήταν νόμιμος και ζήτησε τη γνώμη του Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου Ισίδωρου Ντογιάκου.

ΧΩΡΙΣ ΕΝΙΑΙΟ ΜΕΤΩΠΟ. Τα πράγματα ενδεχομένως να εξελίσσονταν αλλιώς αν η ΑΔΑΕ είχε ενιαίο μέτωπο. Τον Ιούνιο του 2019, σχεδόν έναν μήνα πριν από τις βουλευτικές εκλογές, επελέγη πρόεδρος της ΑΔΑΕ ο επίτιμος αντιπρόεδρος του Συμβουλίου της Επικρατείας Χρήστος Ράμμος, διαδεχόμενος τον τεχνοκράτη Χρήστο Ζαμπίρα, του οποίου η θητεία είχε λήξει. Τότε για την επιλογή προέδρου ή μέλους Ανεξάρτητης Αρχής απαιτούνταν πλειοψηφία 4/5, και όχι 3/5, όπως ισχύει μετά την αναθεώρηση του Συντάγματος τον Νοέμβριο του 2019. Η ευρεία αυτή πλειοψηφία απέκλειε εκ των πραγμάτων υποψηφίους με καθαρά κομματικά χαρακτηριστικά.

Οταν ο νέος πρόεδρος εγκαταστάθηκε στην ΑΔΑΕ, ανακάλυψε ότι νομικός σύμβουλος της Αρχής είχε γνωμοδοτήσει μόνος του για να αυξήσει υπέρμετρα την προσωπική του αμοιβή, εκτός του πλαισίου του Δημόσιου Λογιστικού. Ο κ. Ράμμος ζήτησε γνωμοδότηση από το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους, και βάσει αυτής περιέκοψε τον μισθό του νομικού συμβούλου. Από τότε ξεκίνησε ένας εμφύλιος πόλεμος εντός της ΑΔΑΕ. Τον περασμένο Μάιο, μάλιστα, έγινε προσπάθεια να αλλάξουν οι εσωτερικοί συσχετισμοί με την προώθηση σε θέση αντιπροέδρου ενός τακτικού μέλους της Αρχής προσκείμενου στον νομικό σύμβουλο. Η προσπάθεια ναυάγησε στη Διάσκεψη των Προέδρων της Βουλής, επειδή τα μέλη της ΝΔ διαφώνησαν μεταξύ τους για το σύνολο των προσώπων που θα τοποθετούνταν σε διάφορες Ανεξάρτητες Αρχές.

Οταν ξέσπασε το σκάνδαλο των παρακολουθήσεων, σύμφωνα με ασφαλείς πηγές, ο νομικός σύμβουλος έκανε τα πάντα για να εμποδίσει τους ελέγχους της ΑΔΑΕ. Απέναντί του είχε μια συμπαγή τριμελή ομάδα και ένα επαμφοτερίζον μέλος, το οποίο προερχόταν από το παπανδρεϊκό περιβάλλον και τοποθετήθηκε στην Αρχή από την προηγούμενη ηγεσία του ΠαΣοΚ.

ΔΥΟ ΚΛΙΜΑΚΙΑ ΣΤΗΝ COSMOTE. Στην Cosmote η ΑΔΑΕ εμφανίστηκε με δύο κλιμάκια, τα οποία θα διενεργούσαν παράλληλα τους ελέγχους. Το ένα αρνήθηκε να συμμορφωθεί με την άποψη που εξέφρασε ο κ. Ντογιάκος ότι οι έλεγχοι ήταν παράνομοι, και προχώρησε κανονικά συλλέγοντας τα στοιχεία και συντάσσοντας πρακτικό. Αυτό, σύμφωνα με πληροφορίες, εξόργισε τον Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, ο οποίος είχε έναν έντονο διάλογο με τον κ. Ράμμο, χωρίς όμως να σταματήσει τη διαδικασία.

Το άλλο κλιμάκιο δέχθηκε την προθεσμία που έθεσε η Cosmote προκειμένου ο κ. Ντογιάκος να δώσει τη γνωμοδότησή του, στις 28 Δεκεμβρίου, και διέκοψε τον έλεγχο. Μόλις πληροφορήθηκε τα συμβαίνοντα ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ Νίκος Ανδρουλάκης, επικοινώνησε με το μέλος που πρόσκειται στο κόμμα του και του ζήτησε εξηγήσεις γιατί δεν συναινεί στη διενέργεια των ελέγχων. Ετσι διαμορφώθηκε η εύθραυστη πλειοψηφία 4:3 με την οποία ελήφθησαν οι πρόσφατες αποφάσεις.

Τις επόμενες ημέρες η κατάσταση έμοιαζε να εκτονώνεται, μολονότι το μέλος της ΑΔΑΕ που προκάλεσε τη μήνι του Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου τού έστειλε έγγραφο αίτημα για συνάντηση, το οποίο δεν απαντήθηκε ποτέ. Κατόπιν, ο κ. Ντογιάκος επικοινώνησε ξανά με τον κ. Ράμμο ζητώντας του να του εξηγήσει τα νομικά του επιχειρήματα σχετικά με τον νέο νόμο και αν συμφωνεί με τους ελέγχους. Αυτή τη φορά ύψωσε τους τόνους ο πρόεδρος της ΑΔΑΕ και απάντησε ότι εφόσον έδωσε εντολή να γίνουν οι έλεγχοι προφανώς έχουν την έγκρισή του.

Την 28 Δεκεμβρίου ο κ. Ντογιάκος δεν προχώρησε σε γνωμοδότηση, δημιουργώντας στους ενδιαφερομένους την εντύπωση ότι θα αποφύγει τελικά να εμπλακεί στη διαμάχη. Ο πάροχος έδωσε τα στοιχεία που ζητούσε η ΑΔΑΕ, όπως είχαν κάνει εξαρχής και οι δύο άλλοι πάροχοι, οι οποίοι αποδέχθηκαν τα νομικά επιχειρήματα της Αρχής.

Στις 7 Δεκεμβρίου ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ Αλέξης Τσίπρας επισκέφθηκε την ΑΔΑΕ και ζήτησε ως αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης να έχει πρόσβαση σε όλες τις διατάξεις που αφορούν πολιτικά πρόσωπα, δικαστές και τους αρχηγούς των Ενόπλων Δυνάμεων. Καθώς δεν υπήρχε κανένα εμπόδιο, μετά τους παραπάνω ελέγχους ξεκίνησαν οι έλεγχοι για τα έξι πρόσωπα στα οποία αναφερόταν ο κ. Τσίπρας. Πρόσωπα που γνωρίζουν καλά τι διαμειβόταν όλο το προηγούμενο διάστημα θεωρούν βέβαιο ότι οι πάροχοι ενημέρωσαν τον Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου ότι οι έλεγχοι διεξάγονταν κανονικά, γι’ αυτό προκαλεί πρόσθετη απορία το χρονικό σημείο που επέλεξε για να δημοσιοποιήσει τη γνωμοδότησή του, μετά δηλαδή την ολοκλήρωσή τους.