Το γκλίτερ και {LF}η γαλοπούλα

To 2015 η Michelle Tea, βραβευμένη συγγραφέας, ακτιβίστρια και διοργανώτρια εκδηλώσεων λογοτεχνικού περιεχομένου, παρακολούθησε με τον γιο της μια εκδήλωση μεγαλόφωνης ανάγνωσης για παιδιά και, ενοχλημένη από την αποσιώπηση κάθε ΛΟΑΤΚΙ+ κοινωνικότητας, αποφάσισε να διοργανώνει εκδηλώσεις με στόχο την εξοικείωση των παιδιών με τη ΛΟΑΤΚΙ+ κουλτούρα. Το πρόγραμμα Drag Queen Story Hour ως πλαισιωμένη (φιλική στην οικογένεια) εκδήλωση πολιτιστικής κοινωνικότητας με μεγαλόφωνη ανάγνωση περιλαμβάνει τα ντραγκ άτομα που διαβάζουν, το περιεχόμενο των αναγνωσμάτων και τους αποδέκτες/αποδέκτριες. Το πρόγραμμα εμπλέκει αποδεκτές παραδοχές που σχετίζονται με την ανάγνωση, την παιδική ηλικία αλλά και την πολιτιστική κοινωνικότητα. Τα ευρήματα ερευνών από τη διαπολιτισμική εκπαίδευση, την κοινωνιολογία της ανάγνωσης, τις σπουδές φύλου, την κουίρ παιδαγωγική κ.ά. επικύρωναν την προσέγγισή της. Οι αντιδράσεις προήλθαν από συντηρητικούς κύκλους, κινήματα ανδρών και pro-life οργανώσεις, αλλά (μεταξύ άλλων) η Δημόσια Βιβλιοθήκη της Νέας Υόρκης χρηματοδοτεί το πρόγραμμα Drag Queen Story Hour και η Αμερικανική Ενωση των Βιβλιοθηκών υλοποιεί εκδηλώσεις σε όλη τη χώρα.

Η ανάγνωση ιστοριών από ντραγκ στη Θεσσαλονίκη έγινε θέμα συζήτησης στα χριστουγεννιάτικα τραπέζια, προκάλεσε την οργή όσων συμμετείχαν στην υποχρεωτική οικογενειακή ευτυχία των ημερών και καταδικάστηκε από κομματικά στελέχη, με αιχμή την παρουσία των ντραγκ. Το περιεχόμενο των αναγνωσμάτων και η αντίδραση των παιδιών δεν συζητήθηκαν καν. Ο λόγος περί «προτύπων» που μετατρέπουν τα παιδιά σε παθητικούς μιμητές των μεγαλόφωνων αναγνωστών ενισχύει το κύρος των βαριεστημένων γονέων, παππούδων και γιαγιάδων που στο ζεστό κουκούλι της ελληνικής οικογένειας λένε ιστορίες με λύκους, βασιλοπούλες και κακές μητριές. Εγινε «υπόθεση ενηλίκων» που υπεύθυνα οριοθετούν τις παιδικές δράσεις και τους παιδικούς ορίζοντες. Το πρόβλημα λοιπόν ήταν ποιοι/ποιες/ποι@ δεν επιτρέπεται να διαβάζουν μεγαλόφωνα στα παιδιά, όχι τι τους διαβάζουν ή πώς αυτά προσλαμβάνουν την αναγνωστική κοινωνικότητα.

Η βασική ανησυχία ωστόσο αφορούσε την πιθανότητα διάσχισης των ορίων. Τα παιδιά μπορούν να μεταφέρονται σε «φανταστικούς» κόσμους στον βαθμό που η φαντασία απαγορεύει το παιχνίδι και τη διερεύνηση των ορίων του φύλου. Η κοινωνικότητα με μεγαλόφωνη ανάγνωση ιστοριών από ντραγκ σε παιδικό κοινό δεν συνιστά απλώς διεύρυνση, αλλά έχει αποδομητική και ίσως μετασχηματιστική δυναμική. Οι αγανακτισμένες αντιδράσεις και η ρητορική μίσους δεν αφορούν εδώ την οικονομική υστέρηση ή την πολιτισμική ετερότητα, αλλά περιφρουρούν σθεναρά την παντοδύναμη, αποκλειστική και κυρίαρχη ταξινόμηση που επιβάλλει το διπολικό σχήμα του φύλου. Το γκλίτερ, οι παγέτες, οι τιάρες, οι βασίλισσες και οι υπερήρωες μπορούν να διασκεδάζουν τους ενήλικους θαμώνες στα κακόφημα νυχτερινά μπαρ, αλλά όταν οι ντραγκ με ακριβώς τα ίδια αντικείμενα που εξάπτουν και ενισχύουν την παραμυθένια φαντασία προσεγγίζουν τα παιδιά, οι ευτυχείς ελληνικές οικογένειες των Χριστουγέννων αποθηριώνονται τρώγοντας ακόμη λίγη γαλοπούλα.

Η Μαίρη Λεοντσίνη είναι καθηγήτρια Τμήματος Εκπαίδευσης και Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία, ΕΚΠΑ