Ελλάδα, η χώρα της μιάμισης πόλης

Να ξεκαθαρίσουμε: προέρχομαι από Περιφέρεια αστική (Β’ Πειραιά). Μια περιοχή που δεν πλήττεται από την αναδιανομή των εδρών. Οκταεδρική ήταν και οκταεδρική παραμένει. Αρα δεν υπάρχει πολιτική ιδιοτέλεια στα όσα διαβάζετε.

Από τη δεκαετία του ’80 όμως και επισκεπτόμενος την περιοχή καταγωγής μου, την ορεινή Ολυμπία, άρχισα να διαμορφώνω έναν προσωπικό προβληματισμό. Μια περιοχή με ιστορία, που θα μπορούσε να είναι κέντρο τουρισμού, πολιτισμού, αγροτικής παραγωγής, βρέθηκε σε παρακμή. Η ιστορική Ανδρίτσαινα, από λίκνο των γραμμάτων και του αγώνα του 1821, κατέληξε δίχως σχέδιο, με ελάχιστους κατοίκους και χωρίς χαρακτήρα. Τα ίδια θα σας πουν συμπολίτες από όλη την Περιφέρεια, ιδιαίτερα δε από τον ελληνικό Βορρά ή το Ανατολικό Αιγαίο.

Με αυτά κι άλλα καταντήσαμε η Ελλάδα να είναι η χώρα της μιάμισης πόλης. Της Αθήνας που συγκεντρώνει το 40% του πληθυσμού και της Θεσσαλονίκης με περίπου 1 εκατομμύριο κόσμο. Μεγάλα αστικά κέντρα θεωρούνται μικρομεσαίες συγκριτικά με τα ευρωπαϊκά επίπεδα πόλεις των 100.000, 50.000 ή 20.000 κατοίκων. Ετσι, συγκεντρώθηκαν σε Αττική – Θεσσαλονίκη επιπλέον έδρες και χάθηκαν από τις Αρτα, Κοζάνη, Μαγνησία, Σέρρες, Φθιώτιδα, Θεσπρωτία και Καστοριά.

Είναι σαφές πως μια χώρα γερασμένη, συρρικνωμένη και με συγκεντρωμένο τον πληθυσμό σε δύο πόλεις δεν έχει μέλλον. Αντί να κοιτάξουμε το παράδειγμα της Ολλανδίας, με τους 17,5 εκατομμύρια κατοίκους και με έκταση περίπου σαν την  Πελοπόννησο, έχουμε μείνει στα λόγια. Αντί να δούμε τη Γερμανία ή την Ιταλία που έχουν η καθεμία τουλάχιστον δέκα πόλεις με πληθυσμό άνω του εκατομμυρίου, εμείς κινούμαστε με προφανή αδιαφορία.

Η Πολιτεία οφείλει γρήγορα να δώσει απαντήσεις. Απαντήσεις επάνω σε εθνικές, γεωγραφικές, αλλά και οικονομικές πιεστικές ανάγκες. Σε ένα σχέδιο για το 2031, η Ελλάδα οφείλει να επιστρέψει σε έναν πληθυσμό άνω των 10 εκατομμυρίων κατοίκων, με στόχευση ακόμα υψηλότερη. Κι αυτό πρέπει να γίνει συντεταγμένα. Μια πρώτη ιδέα είναι η δημιουργία ξεχωριστής κυβερνητικής δομής αντιμετώπισης του δημογραφικού ζητήματος, σε συνδυασμό όμως με την αποκέντρωση. Ηδη έχουν υπάρξει παρεμβάσεις από την πρώτη κυβέρνηση Μητσοτάκη στο πλαίσιο της ενίσχυσης των γεννήσεων. Ισως στη συζήτηση όμως να πρέπει να υπάρξουν κι άλλα εργαλεία, όπως σημαντικές φορολογικές ελαφρύνσεις για το 3ο και 4ο παιδί (ακόμα και η πλήρης απάλειψη των φόρων), κινητροδότηση με γνώμονα την εργασία ώστε αυτές οι οικογένειες να βοηθηθούν, προγράμματα δωρεάν παροχής στέγης κ.ά.

Στο πλαίσιο της αποκέντρωσης οφείλουμε επίσης να γίνουμε τολμηροί. Σημαντικές είναι η πάταξη των γραφειοκρατικών εμποδίων για όσους δημοσίους υπάλληλους επιθυμούν να μεταφερθούν στην Περιφέρεια, η τμηματοποίηση της Ελλάδας σε ζώνες, με κριτήρια εθνικά (άλλο να φεύγεις από την Αθήνα στη Χαλκίδα και άλλο να πηγαίνεις στον Εβρο ή στην Κω), η μεταφορά κρατικών δομών και υπηρεσιών εκτός πρωτευούσης. Επίσης, οι όποιες χρηματοδοτήσεις οφείλουν να είναι αποκεντρωμένες. Και φυσικά μην ξεχνάμε την ανάγκη διαφήμισης της ζωής εκτός των στενών ορίων αυτού που αποκαλώ «μιάμιση πόλη». Εξάλλου «Ελλάδα δεν είναι μόνο η Αθήνα».

Μόλις χθες διαβάσαμε πως η Ιαπωνία δίνει αμοιβές σε όσους κατοίκους του Τόκιο επιθυμούν να φύγουν προς άλλες περιοχές σε μια προσπάθεια αντιστροφής δεκαετιών δημογραφικής παρακμής. Μήπως ήλθε και η δική μας ώρα για κάτι παρόμοιο;

Ο Δημήτρης Μαρκόπουλος είναι

βουλευτής Β’ Πειραιώς με τη Νέα Δημοκρατία