Οταν τα γεγονότα οδηγούν την πολιτική

Η πολιτική σκηνή μοιάζει προβλέψιμη. Δεν είναι αυτό υποχρεωτικά κακό, αλλά σίγουρα δεν διευκολύνει τους πολίτες να προβληματιστούν για το επόμενο βήμα αυτής της χώρας. Βέβαια, αυτή η «επόμενη ημέρα» δεν είναι η πρώτη μέριμνα της πολιτικής. Αν θέλουμε να είμαστε με την πλευρά της λογικής, δεν πρέπει να περιμένει κανείς περισσότερα από την κυβέρνηση παρά την αντιμετώπιση της καθημερινότητας. Μην ξεχνάμε πόσο ισχυρό (και τυπικά ελληνικό) είναι το «να δούμε τι θα μας ξημερώσει». Κατανοητό όταν, ήδη από το τέλος του 2019, η κυβέρνηση βρέθηκε αντιμέτωπη με ουρανοκατέβατα ιστορικά γεγονότα: πανδημία, Ερντογάν, Πούτιν, μαζική αφροασιατικοϊσλαμική μετανάστευση, ενεργειακή κρίση και, ταυτόχρονα, κατάρρευση της αντιπληθωριστικής άμυνας του ευρώ και αποσυντονισμός του διεθνούς εμπορίου.

Βέβαια, τα ίδια ισχύουν και για την άλλη πλευρά, που νιώθει άβολα όταν είναι εκτός «αρμών της εξουσίας». Δεν είναι εύκολο να είσαι «απέναντι» στον «Μητσοτάκη» όταν οι συμπολίτες σου κινδυνεύουν από όλα τα παραπάνω και να θεωρείς ότι οφείλουν οι ψηφοφόροι να σε βλέπουν ως θεσμική (δηλαδή θετική και εποικοδομητική) μείζονα αντιπολίτευση. Επικρατεί το DNA σου, εκείνο που σε ανέδειξε το 2008, που σε σήκωσε το 2012, που σε έβαλε να πεις του κόσμου τα ψέματα το 2014-2015, σου επέτρεψε όμως να σκύψεις το κεφάλι το 2016-2018. Είναι αυτό το DNA της ηττημένης Αριστεράς που της φταίει πάντα ότι ο «κόσμος πάει στραβά» κι όχι ότι η ίδια στραβά αρμενίζει, αφού τα ιστορικά γεγονότα διαψεύδουν την κοσμοθεωρία της. Μένει τελικά στον καθημερινό ανταρτοπόλεμο, είναι μόνον «αντί» και ποτέ «μαζί». Αν και έδειξε εντυπωσιακή προσαρμοστικότητα όταν οι Ευρωπαίοι έβαλαν τα λεφτά (και τους όρους…) για να κρατήσουν την ομάδα Τσίπρα – Καμμένου στην κυβερνητική εξουσία.

Ούτε για τη «μικρή αντιπολίτευση» είναι εύκολα τα πράγματα. Θέλει μεν να συμμετέχει στην επόμενη διακυβέρνηση, αλλά με την προϋπόθεση ότι θα καταστραφεί ο μεγάλος αντίπαλός της, η Δεξιά, όπως τη μυθοποίησε ο μεγάλος τιμονιέρης του λαϊκισμού. Παράδοξη και αντιφατική επιλογή όταν μόλις πριν από λίγο καιρό συμμετείχες στην πιο δύσκολη διάσωση του τόπου, την πιο κρίσιμη στιγμή, το 2012-2014, αφού προηγουμένως είχες αποτύχει, το 2009-2011, να τα βγάλεις πέρα μόνος σου.

Με άλλα λόγια, καμία παράταξη δεν μπορεί να περιμένει ότι θα μπορέσει, σύντομα, να κυβερνήσει στη βάση των ιδεολογικών και πολιτικών αρχών που έχει επιλέξει να υπερασπίζεται ως κομματικός σχηματισμός. Τα γεγονότα είναι, αυτή τη μακρά περίοδο, ισχυρότερα από τις ιδέες. Καθήκον της πολιτικής (και των πολιτικών) είναι να προσαρμόζονται σε αυτή την πραγματικότητα των δεδομένων, να ακολουθούν τελικά μια realpolitik. Καθώς πλησιάζει η ώρα της κάλπης, οι πολίτες που θα φθάσουν ως αυτήν θα χωριστούν σε τρεις ομάδες: όσοι προτιμούν έναν πολιτικό της πράξης, όσοι έλκονται από τα λόγια του συμπαθούς πολιτικού και όσοι «νίπτουν χείρας». Με τον κίνδυνο όμως της επιρροής των άκρων που τροφοδοτεί η απλή (αλλά ανόητη) αναλογική.

Ο Μπάμπης Παπαδημητρίου είναι δημοσιογράφος και βουλευτής