Η αναγέννηση μιας μεγάλης δύναμης

Συμβαίνει, αυτή τη στιγμή, στην άλλη άκρη του κόσμου – όμως ο κόσμος είναι πλέον πολύ μικρός σε σύγκριση με τους κινδύνους του, που είναι πολύ μεγάλοι. Και πολύ παρόμοιοι. Και που μοιάζει να επαληθεύουν την παλιά θεωρία με το πέταγμα της πεταλούδας. Για πρώτη φορά μετά το 1945, η Ιαπωνία φαίνεται πλέον ότι προχωρά οριστικά σε μια διαδικασία ριζικής αμυντικής μεταρρύθμισης που έχει απασχολήσει με πολύ μεγάλη ένταση τη χώρα ήδη από τη δεκαετία του ’70. Και αφορά τη δυνατότητα των ενόπλων δυνάμεών της να φέρουν επιθετικό οπλισμό. Κάτι που, τυπικά τουλάχιστον, δεν μπορούσε να συμβεί επί δεκαετίες, καθώς έτσι είχε διαμορφωθεί το καθεστώς μετά την ήττα της στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Οι πολιτικές συγκρούσεις γύρω από αυτό το ζήτημα υπήρξαν μακρές και θυελλώδεις στη χώρα. Τώρα, η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, η διαρκής δύσκολη σχέση με την Κίνα, όπως εξίσου και η συνεχής πραγματική απειλή από τη Βόρεια Κορέα, η οποία εξοπλίζεται επιθετικά διαρκώς με όπλα που πιθανότατα είναι όσο επικίνδυνα η χώρα διαφημίζει, δεν αφήνουν άλλα περιθώρια. Ιδίως από τη στιγμή που αυτές οι χώρες συνεργάστηκαν, σε κάποιον βαθμό, όπως και το Ιράν, με τη Ρωσία μετά την εισβολή στην Ουκρανία.

Το σοβαρό κενό ασφαλείας καλύπτει φυσικά πάντοτε για την Ιαπωνία το γεγονός ότι είναι μία από τις χώρες που καλύπτονται από την αμερικανική πυρηνική ομπρέλα. Τώρα όμως οι Ιάπωνες κάνουν ακόμα δύο βήματα, σε στενή συνεργασία με τους Αμερικανούς: το ένα είναι ότι έχουν ήδη αρχίσει τη συνεργασία τους με τον AUKUS και το άλλο είναι αυτή η εσωτερική μεταρρύθμιση, που θα επιτρέψει πλέον στα μαχητικά τους να πετούν με επιθετικό οπλισμό, όπως και στα πλοία τους να φέρουν αντίστοιχο, διαμορφώνοντας νέες συνθήκες ασφαλείας στον Ειρηνικό Ωκεανό. Η Ιαπωνία, όπως και η Αυστραλία αλλά και η Νότια Κορέα, έρχεται όλο και πιο κοντά σε ένα πολύ πιο παγκοσμιοποιημένο σχήμα με τις Ηνωμένες Πολιτείες στο επίκεντρο και μαζί με μία σειρά από άλλες χώρες, όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, κάτι που διαμορφώνει ακόμα ευρύτερες νέες ισορροπίες, σε έναν κόσμο σταδιακά εκ νέου όλο και πιο διπολικό, σε όλο και μεγαλύτερη κλίμακα.

Το δόγμα που αναπτύσσει πλέον η Ιαπωνία για να περάσει στη νέα αυτή πραγματικότητα αποκαλείται «Ικανότητα αντεπίθεσης»: δηλαδή, οι Ιάπωνες δηλώνουν ότι δεν σκοπεύουν να κάνουν την πρώτη κίνηση, αλλά ετοιμάζονται για να είναι έτοιμοι να ανταποδώσουν τουλάχιστον ισοδύναμο πλήγμα – με μία λέξη, ουσιαστικά μιλούν για αυτό που αποκαλείται αποτροπή. Και για να επιτευχθεί, μετά την αναθεώρηση του αμυντικού δόγματος, θα απαιτηθεί αύξηση των αμυντικών δαπανών, που είναι χαμηλές ακόμη στη χώρα σε σύγκριση με τους αντιπάλους της, αλλά και, στην πράξη, αύξηση του βεληνεκούς των πυραύλων και δυνατότητα να μη φέρουν μόνο συμβατικές κεφαλές καθώς και μία σειρά αναβαθμίσεων σε αεροπορία και ναυτικό.

Η Ιαπωνία εξακολουθεί να απαγορεύει ρητά στο Σύνταγμά της κάθε «προληπτικό χτύπημα» – και αυτό δεν πρόκειται να αλλάξει. Ωστόσο, θα είναι το μόνο που δεν θα αλλάξει. Γιατί κατά τα λοιπά, στην πραγματικότητα, μία ακόμα μεγάλη στρατιωτική δύναμη ξαναγεννιέται στην Ασία, παρά τους δισταγμούς της και τις εσωτερικές τριβές που αυτοί προκαλούν. Τώρα όμως σχεδόν όλοι πια αναγνωρίζουν ότι δεν μπορεί να γίνει διαφορετικά. Γιατί οι κίνδυνοι είναι όλο και πιο ισχυροί, ενωμένοι και ενεργοί. Δεν χωρούν άλλες αυταπάτες. Οπως ακριβώς δεν χωρούν και στην Ελλάδα.