Ανθρωποκτονία από πρόθεση σε δημόσιο χώρο

Το έγκλημα της ανθρωποκτονίας από πρόθεση είναι ένα έγκλημα ακραίας βίας. Το έγκλημα της ανθρωποκτονίας έχει υψηλή θεατότητα και άμεση καταγραφή από τις επίσημες διωκτικές Αρχές. Σε αυτού του είδους τα αδικήματα, ο σκοτεινός αριθμός της εγκληματικότητας είναι από πολύ μικρός έως μηδαμινός. Ωστόσο, μελετώντας τα στατιστικά στοιχεία καταγράφεται ότι ένα μεγάλο ποσοστό αυτών των ανθρωποκτονιών παραμένει ανεξιχνίαστο.

Μετά την πανδημία, στην καθημερινότητα της ελληνικής κοινωνίας έχουν καταγραφεί αρκετά περιστατικά ανθρωποκτονιών με πρόθεση σε δημόσιους χώρους, με την παρουσία ανυποψίαστων πολιτών. Εχει διαπιστωθεί μία έξαρση δολοφονιών μεταξύ μελών του χώρου του οργανωμένου εγκλήματος και αυτό οφείλεται στην προσπάθεια να κυριαρχήσουν σε κάθε επίπεδο. Οι διαδοχικές στυγνές δολοφονίες των τελευταίων ετών που σχετίζονται με ξεκαθάρισμα λογαριασμών και με ζητήματα που αφορούν το οργανωμένο έγκλημα είναι αντιπροσωπευτικές μιας κατάστασης έξαρσης της βίας που με τη σειρά της συνιστά συνέπεια άλλων καταστάσεων και γεγονότων.

Στην Ελλάδα η συζήτηση για το οργανωμένο έγκλημα έχει ξεκινήσει εδώ και τρεις τουλάχιστον δεκαετίες. Το οργανωμένο έγκλημα διασυνδέεται άμεσα με το οικονομικό έγκλημα, τη διαφθορά και τη βία. Από τη διεθνή βιβλιογραφία και έρευνα έχει καταστεί σαφές ότι η βία με την πιο ακραία της διάσταση, την ανθρωποκτονία σε δημόσια θέα είναι μία διαδικασία επιβολής κύρωσης για την παραβίαση ενός συμβολαίου ή εκδήλωση αντιποίνων και αντεκδίκησης στον χώρο του εγκλήματος, είτε λόγω συνεργασίας και παροχής πληροφοριών στις αρμόδιες Αρχές, είτε γιατί επιχείρησαν να δημιουργήσουν μία δική τους αυτόνομη εγκληματική ομάδα.

Η πολιτεία με τους κατασταλτικούς μηχανισμούς που διαθέτει θα πρέπει να ασχοληθεί διεξοδικά με την καταπολέμηση των ανθρωποκτονιών – συμβολαίων θανάτου και ευρύτερα με το οργανωμένο έγκλημα, αξιοποιώντας τη σύγχρονη τεχνολογία, το ικανό και καλά εκπαιδευμένο ανθρώπινο δυναμικό που διαθέτει καθώς και το δίκτυο πληροφοριών. Βασικό σημείο προβληματισμού των ημερών είναι ο τρόπος δράσης των μελών του οργανωμένου εγκλήματος, που στο πλαίσιο του ξεκαθαρίσματος λογαριασμών και εκτέλεσης συμβολαίων θανάτου δεν διστάζουν να διαπράττουν αυτές τις ανθρωποκτονίες σε δημόσιους χώρους, παρουσία ανυποψίαστων πολιτών, αψηφώντας τη σωματική τους ακεραιότητα. Αυτό το στοιχείο καταδεικνύει την πρόθεσή τους να πετύχουν τον σκοπό τους με οποιοδήποτε κόστος. Η ανθρωποκτονία με πρόθεση αποτελεί ένα μοναδικό και σκληρό έγκλημα καθώς όποιος στερεί τη ζωή κάποιου διαταράσσει την ποιότητα ζωής του κοινωνικού συνόλου, προκαλεί αισθήματα φόβου και ανασφάλειας και ευτελίζει την αξία της ανθρώπινης ζωής.

Εν κατακλείδι, είναι επιτακτική ανάγκη να διαμορφωθεί μία αποτελεσματική αντεγκληματική πολιτική από την ελληνική πολιτεία που θα έχει τη δυνατότητα, μεταξύ άλλων, να αναδιαμορφώνει το περιεχόμενο, τα εργαλεία, τα μέσα και τους στόχους της βάσει του μετασχηματισμού του φαινομένου του εγκλήματος. Απέναντι, σε αυτήν την κατάσταση που δυστυχώς εδραιώνεται στην καθημερινότητα του έλληνα πολίτη και αφορά την εκδήλωση περιστατικών τυφλής ωμής βίας από μέλη του οργανωμένου εγκλήματος θα πρέπει η πολιτεία να επιδείξει μηδενική ανοχή.

Ο Ευάγγελος Ι. Χαϊνάς είναι κοινωνιολόγος – εγκληματολόγος