Το παιχνίδι με τα επιτόκια

Το ενδιαφέρον μας εστιάζεται στο ύψος της αύξησης για τα επιτόκια που αποφασίζουν οι κεντρικές τράπεζες για να περιορίσουν τον πληθωρισμό. Ομως, υπάρχει μία ακόμα κίνηση, η οποία επηρεάζει περισσότερο τα βραχυπρόθεσμα επιτόκια της αγοράς, δηλαδή αυτά που πιέζουν τις τράπεζες για να προχωρήσουν σε αύξηση των επιτοκίων στις καταθέσεις. Είναι τα ίδια επιτόκια που επηρεάζουν τα δάνεια με κυμαινόμενο επιτόκιο (στεγαστικά, επιχειρηματικά κ.ά.).

Η ΕΚΤ αποφάσισε την Πέμπτη να αυξήσει το βασικό επιτόκιο αποδοχής καταθέσεων στο 2%. Η άνοδος ήταν κατά μισή ποσοστιαία μονάδα, έναντι 0,75 της μονάδας κατά τις προηγούμενες συνεδριάσεις. Παράλληλα, πήρε μία ακόμα απόφαση να περιορίσει περαιτέρω τη ρευστότητα από το τραπεζικό σύστημα. Η ρευστότητα αυτή που δημιουργήθηκε από τα μέτρα στήριξης κατά την πανδημία είναι η βασική αιτία που δεν αυξάνονται τα επιτόκια καταθέσεων. Διότι διατηρεί τα επιτόκια στα βραχυπρόθεσμα διαστήματα χαμηλότερα από το βασικό επιτόκιο δανεισμού από την ΕΚΤ. Πράγματι, το Euribor για διαστήματα από μία εβδομάδα έως, για παράδειγμα, τρεις μήνες, κινείται με κατεύθυνση προς το βασικό επιτόκιο καταθέσεων της ΕΚΤ που είναι σήμερα 1,5% και στις 21 Δεκεμβρίου στο 2%. Αντί να αυξάνεται ταχύτερα προς το βασικό επιτόκιο χρηματοδότησης που βρίσκεται στο 2,5%. Δηλαδή, οι τράπεζες αντί να δανείζονται από την ΕΚΤ με 2,5% προτιμούν να δανείζονται από τους καταθέτες ή από τη διατραπεζική αγορά με αρκετά χαμηλότερα επιτόκια. Οταν η ρευστότητα αυτή περιοριστεί και το κόστος χρήματος στη διατραπεζική αυξηθεί πάνω από το 2,5%, τότε θα προτιμήσουν να πληρώσουν κάτι παραπάνω στους καταθέτες (από ό,τι σήμερα) για να δανειστούν φθηνότερα.