Για το Κόσοβο, {LF}το Μουντιάλ δεν είναι μόνο παιχνίδι

Το Μουντιάλ στο Κατάρ φτάνει σιγά σιγά στο τέλος του. Αλλά το ποδόσφαιρο, και ο αθλητισμός γενικότερα, είναι πολύ περισσότερο από ένα απλό παιχνίδι. Είναι μέρος της παγκόσμιας διπλωματίας.

Μέσα από αθλητικούς αγώνες μεταξύ ομάδων διαφορετικών κρατών, οι θεατές μαθαίνουμε ποια κράτη υπάρχουν στον κόσμο και πώς είναι. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο το γειτονικό Κόσοβο τα τελευταία χρόνια έβαλε ως προτεραιότητά του να γίνει μέλος διεθνών αθλητικών οργανισμών, καθώς προσπαθούσε να τονώσει τη διεθνή του εικόνα και υπόσταση μετά τη διακήρυξη της ανεξαρτησίας του από τη Σερβία το 2008.

Η πόρτα του Μουντιάλ, της FIFA και άλλων αθλητικών οργανισμών άνοιξε με την αποδοχή του Κοσόβου στη Διεθνή Ολυμπιακή Επιτροπή. Παρόλη την έλλειψη καθολικής αναγνώρισης, η ΔΟΕ ενέκρινε την ένταξη του Κοσόβου με το σκεπτικό ότι περισσότερα κράτη-μέλη του ΟΗΕ το αναγνωρίζουν παρά όχι – τότε, 108 από τα 193. Αυτό τερμάτισε δεκαετίες αθλητικής απομόνωσης που είχε τις ρίζες του στις διακρίσεις κατά των Αλβανών του Κοσόβου κατά τη διάρκεια της Γιουγκοσλαβίας.

Ετσι, το Κόσοβο μπόρεσε να πάρει μέρος στους Ολυμπιακούς και, μάλιστα, ως τώρα, έχει εντυπωσιακά αποτελέσματα, εάν σκεφτούμε πόσο μικρό και νέο είναι, με τρία χρυσά μετάλλια στο τζούντο γυναικών: τη Μαϊλίντα Κελμέντι στο Ρίο και την Ντίστρια Κρασνίκι και τη Νόρα Τζιάκοβα στο Τόκιο.

Οσο για το Μουντιάλ, το Κόσοβο τερμάτισε τελευταίο στον όμιλό του και δεν προκρίθηκε στο Κατάρ, αλλά οι αγώνες που έπαιξε είχαν τη σημασία τους, ειδικά αυτοί που ήταν εναντίον ομάδων από κράτη που δεν αναγνωρίζουν την ανεξαρτησία του, όπως η Ελλάδα και η Ισπανία.

Αυτοί οι αγώνες δεν έγιναν χωρίς αντιδράσεις. Για παράδειγμα, σε κάποιους αγώνες Ελληνες εμφάνισαν πανό για να υποστηρίξουν τις αξιώσεις της Σερβίας για το Κοσσυφοπέδιο. Σε πιο επίσημο επίπεδο, όμως, η σημαία, ο ύμνος και το όνομα του Κοσόβου χρησιμοποιηθήκαν κανονικά, παρόλο που η Ελλάδα δεν το αναγνωρίζει ως κράτος. Αντίθετα, όταν το Κόσοβο αναμετρήθηκε με την Ισπανία, που επίσης δεν το αναγνωρίζει, απαγορεύτηκε στους σχολιαστές της δημόσιας τηλεόρασης να χρησιμοποιήσουν τη λέξη «Κόσοβο».

Αυτές οι διαφορές αντικατοπτρίζουν διαφορές στον γενικότερο τρόπο που η Ισπανία και η Ελλάδα αντιμετωπίζουν το Κόσοβο. Καμία από τις δύο χώρες δεν διατηρεί επίσημη πρεσβεία στην Πρίστινα, αλλά η Ελλάδα έχει τουλάχιστον ένα «γραφείο συνδέσμου» κυρίως για εμπορικούς σκοπούς.

Οπως και να έχει, αυτές οι εμφανίσεις βοηθούν να παγιωθεί η εικόνα του Κοσόβου ως κράτους, ακόμη και στα πιο απίθανα μέρη. Για παράδειγμα, όταν η Κελμέντι κέρδισε το χρυσό στο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Τζούντο του 2016 στο Καζάν της Ρωσίας, η ορχήστρα του στρατού έπαιξε τον ύμνο του Κοσόβου, παρά τη μακροχρόνια υποστήριξη του Κρεμλίνου στην άρνηση της Σερβίας να αναγνωρίσει το Κόσοβο σαν ανεξάρτητο κράτος.

Η συμμετοχή σε διεθνείς αγώνες, λοιπόν, είναι μια εναλλακτική διπλωματία, που δίνει τη δυνατότητα σε αθλητές του να σταθούν ισότιμα απέναντι στους αντιπάλους τους από άλλες χώρες και στους θεατές να μάθουν για τις χώρες του κόσμου και τις επιτυχίες τους. Το ότι το Κόσοβο τα έχει καταφέρει, παρ’ όλες τις αντιξοότητες και την έλλειψη διπλωματικής αναγνώρισης, κάνει αυτές τις επιτυχίες ακόμη πιο σημαντικές.

Ο Γιώργος Κύρης είναι αναπληρωτής καθηγητής Διεθνούς Πολιτικής στο Πανεπιστήμιο του Μπέρμιγχαμ.
Ο Χουάν Μανουέλ Μοντόρο είναι ανεξάρτητος δημοσιογράφος και ερευνητής σε θέματα αθλητισμού και εθνικότητας. Αυτό το άρθρο είναι μέρος μιας έρευνας που πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του Kosovo Open Society Foundation.