Πλαίσιο

Οι λέξεις της χρονιάς είναι συνήθως πολύπλοκες. Πάρτε την «Goblin mode», που προέκυψε από ψηφοφορία του κοινού για το Λεξικό της Οξφόρδης και περιγράφει μια συμπεριφορά η οποία απορρίπτει τους κοινωνικούς κανόνες ή προσδοκίες. ‘Η την «Permacrisis», επιλογή του Λεξικού Collins, που σημαίνει μια παρατεταμένη περίοδο αστάθειας και ανασφάλειας. Στην Ελλάδα, πάλι, η λέξη του 2022 θα μπορούσε να είναι πολύ απλή: «πλαίσιο».

Με αφορμή την παρακολούθηση του Κωστή Χατζηδάκη, ας πούμε, ακούσαμε τον κυβερνητικό εκπρόσωπο να λέει ότι διερευνάται κατά πόσον «στο εσωτερικό της ΕΥΠ αναπτύχθηκαν δραστηριότητες εκτός πλαισίου». Η δήλωση αυτή είναι βαρύνουσα, δεδομένου ότι απαλλάσσει τον Πρωθυπουργό από την υποχρέωση να μας πει τι θα είχε κάνει αν είχε μάθει ότι οι μυστικές υπηρεσίες (που τελούν υπό τον έλεγχό του) παρακολουθούσαν (με έγκριση ανώτατης εισαγγελέα) έναν υπουργό του (και αντιπρόεδρο του κόμματός του). Θα χαρακτήριζε αυτή την ενέργεια «τυπικά επαρκή» αλλά «πολιτικά μη αποδεκτή», ένα «λάθος» που, αν το γνώριζε, δεν θα το επέτρεπε ποτέ, όπως είπε για τον Νίκο Ανδρουλάκη; Θα χρησιμοποιούσε άλλη διατύπωση, με κίνδυνο να αφήσει να πλανώνται υποψίες; Θα καλούσε τον Χατζηδάκη να πάει να μάθει γιατί τον παρακολουθούσαν;

Την ίδια στιγμή, βέβαια, αυτό το «εκτός πλαισίου» δεν σημαίνει και τίποτα. Οι κυβερνητικοί υπαινιγμοί ότι το σκάνδαλο Καϊλή δικαιώνει την παρακολούθηση Ανδρουλάκη δείχνουν ότι το «πλαίσιο» είναι μια ευρεία, χαλαρή και διόλου ιδεολογική έννοια: είτε λέγεσαι Πιτσιόρλας είτε Χατζηδάκης, αν μιλάς με επιχειρηματίες ή γενικά έχεις μια «ευαίσθητη» θέση είναι χρήσιμο να γνωρίζουμε πού κινείσαι ώστε να παρέμβουμε αν ξεπεράσεις τα όρια. Μπορεί να είναι δυσάρεστο, είναι όμως εθνικά αναγκαίο.

Στην πραγματικότητα, η κυβέρνηση έχει παγιδευτεί στο αφήγημά της. Αν είχε επιμείνει από την αρχή στο ότι κάθε πολίτης, όσο ψηλά κι αν βρίσκεται, μπορεί να παρακολουθείται εφόσον τηρούνται μια σειρά από προϋποθέσεις, δεν θα αναγκαζόταν ύστερα από κάθε αποκάλυψη να ψελλίζει ή να προσπαθεί να πείσει ότι το πλαίσιο δεν το παραβιάζει μόνο η ίδια, το παραβίασαν και οι προκάτοχοί της. Οι φιλικοί δεσμοί που συνδέουν τον Χατζηδάκη με τον Μητσοτάκη δεν ενδιαφέρουν τον έλληνα πολίτη. Αυτό που τον ενδιαφέρει είναι να μάθει τι παράκεντρα υπάρχουν, τι λογισμικά κυκλοφορούν, τέλος πάντων τι τρέχει. Και ποιο νομοθετικό «πλαίσιο» θα αποτρέψει την επανάληψη τέτοιων νοσηρών φαινομένων.

Στην περίπτωση της πρώην ευρωβουλευτή του ΠΑΣΟΚ, τα πράγματα είναι πολύ σαφέστερα. Εδώ σίγουρα παραβιάστηκε το «πλαίσιο», όποιο περιεχόμενο κι αν του προσδοθεί. Η υπόθεση έχει ακόμη πολύ ζουμί, ήδη όμως αυτό που αναρωτιέται κανείς δεν είναι αν, αλλά γιατί έκανε κάτι τέτοιο μια γυναίκα που φαινόταν να τα έχει όλα. Πόσοι ακόμη εμπλέκονται. Και πώς θα αντικρουστεί η προπαγάνδα των λαϊκιστών που θα πουν, να, αυτή είναι η Ευρώπη.