Mύθοι που καταρρίφθηκαν

Η σύλληψη και η απαγγελία πρωτοφανών κατηγοριών (ξέπλυμα μαύρου χρήματος, σύσταση εγκληματικής οργάνωσης και διαφθορά) κατά της ελληνίδας ευρωβουλευτίνας του ΠΑΣΟΚ/ΚΙΝΑΛ και αντιπροέδρου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Εύας Καϊλή (και για την ώρα τεσσάρων ακόμα περί την ΕΕ κινούμενων), ξάφνιασε δυσάρεστα πολλούς Ελληνες αλλά και πολλούς Ευρωπαίους. Απέδειξε ότι το «λόμπινγκ» υπέρ συγκεκριμένων συμφερόντων δεν είναι καινούργια ιστορία στην πολιτική, ότι μπορεί να συμβαίνει και στις καλύτερες οικογένειες κι ότι δεν είναι και πολύ σπάνιο επενδεδυμένες ιδεολογικά πολιτικά επιλογές να έχουν πολύ πιο ταπεινά κίνητρα από τις ιδέες: κίνητρα χρηματικά.

Η Εύα Καϊλή, η οποία είχε επικριθεί τις περασμένες εβδομάδες για τη θέση που πήρε σχετικά με το Κατάρ, είχε να προτάξει κάτι ακόμα πιο πειστικό από τις ιδέες για να δικαιολογήσει τις επιλογές της: τη θεϊκή αφέλεια, τα κλισέ με τα οποία προσέγγιζε την πολιτική. Οι επικριτές της για όσα ισχυριζόταν περί Κατάρ δεν σκέφτηκαν ως κίνητρο τη διαφθορά όσο μια ρηχή κατανόηση του ζητήματος.

Την ίδια θεϊκή αφέλεια επικαλέστηκε και στην άλλη παράξενη στάση της στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στο ψήφισμα με το οποίο αποκλήθηκε η Ρωσία τρομοκρατικό κράτος. Η Καϊλή δεν πήρε θέση, μαζί με συναδέλφους της από τον ΣΥΡΙΖΑ (οι ευρωβουλευτές του ΚΚΕ και της Ελληνικής Λύσης είχαν καταψηφίσει). Αλλά στη σχετική επίκριση, δήλωσε ότι δεν είχε καταλάβει καλά και διαβεβαίωσε ότι θα άλλαζε την ψήφο της. Προσωπικώς, αδυνατώ να θεωρήσω υπόθεση αφελούς προσέγγισης ή, έστω, ιδεολογικής μονομέρειας την ανοχή ή και τη στήριξη που δίνουν πολιτικά πρόσωπα ή οι χώροι τους στην καταστροφή των υποδομών της Ουκρανίας και στα εγκλήματα κατά αμάχων από την επιτιθέμενη Ρωσία. Ξέρω, ωστόσο, ότι δεν είναι πάντα εύκολο για τους κρατικούς ή τους ευρωπαϊκούς θεσμούς να ακολουθήσουν τα λεφτά.

Από την υπόθεση της Καϊλή, προκύπτει ότι οι διωκτικές αρχές, και οι μυστικές υπηρεσίες, έχουν δικαίωμα, ασφαλώς στο πλαίσιο του νόμου και με τήρηση όλων των εγγυήσεων οι οποίες προβλέπονται, να αναζητούν πρόσβαση σε παράνομες συνδιαλλαγές πολιτών, ακόμα δε και πολιτικών στελεχών, που μπορεί να εμπλέκονται σε υποθέσεις διαφθοράς ή υποθέσεις που μπορεί να θέσουν σε κίνδυνο την ασφάλεια της χώρας – είτε αυτές τεκμηριωθούν είτε όχι. Προφανώς, από μια τέτοια έρευνα δεν αποκλείονται ούτε βουλευτές και ευρωβουλευτές: ουδείς πολίτης μπορεί να έχει προνόμιο εξαίρεσης από μια τέτοια έρευνα και τα μόνα ζητήματα που χρειάζεται να φροντίζουν το Σύνταγμα και οι νόμοι είναι αφενός οι δημοκρατικές εγγυήσεις που νομιμοποιούν την έρευνα, αφετέρου ότι υπάρχει ισότητα στους όποιους προσωρινούς περιορισμούς της ελευθερίας.

Αυτό που κατανοώ είναι ότι, μέχρι να συλληφθούν επ’ αυτοφώρω η Εύα Καϊλή και συνεργοί της, έγιναν και παρακολουθήσεις και έρευνες κατ’ οίκον, ασφαλώς στο πλαίσιο της νομιμότητας. Οσοι στην Ελλάδα αδυνατούν να κατανοήσουν τις αναλογίες των περιπτώσεων με πρόσφατα δικά μας περιστατικά κακό του κεφαλιού τους. Το μοτίβο «μπλα μπλα δικαιώματα, μπλα μπλα με εκλέξανε» δεν αρκεί από μόνο του για να δικαιώσει τον όποιον αυτόκλητο σωτήρα μας.

Οσο για τον Νίκο Ανδρουλάκη, που ψάχνει άλλα κόμματα να τους φορτώσει ευθύνες για ό,τι συνέβη στο δικό του κόμμα, θα ήταν κέρδος αν κατανοούσε ότι η πολιτική δεν είναι απλώς μηχανισμοί, λόγια και επίκληση μιας υπερβατικής καθαρότητας. Αυτά είναι μια φόρμα περί πολιτικής που συνήθως δεν σε πάει πολύ μακριά, ούτε εσένα ούτε τον χώρο σου.

Τα ρυπαρά δίκτυα

Δεν ξέρω, μετά την εξέλιξη της επιμορφωτικής υπόθεσης Καϊλή, πόσο μπορεί να συνεχίζουν ο Αλέξης Τσίπρας και ο Ντοκουμέντος, τα δύο πρόσωπα που ηθικολογούν, να παριστάνουν δήθεν τους προστάτες των ελευθεριών μας από τα λογισμικά και τους πράκτορες που ακούνε τις τηλεπικοινωνίες μας. Εικάζω ότι, κάποια στιγμή, θα προτάξουν κάτι άλλο για να συνεχίσουν να κάνουν διαλυτική αντιπολίτευση. Για την ώρα, πάντως, δεσπόζει η αναφορά στην παρακολούθηση των συνομιλιών του υπουργού Κωστή Χατζηδάκη.

Ακραιφνής φιλελεύθερος, ιδεολόγος χαμηλών τόνων και ένας πολιτικός που προτιμά να δείχνει έργο παρά να παριστάνει τον φανφαρόνο στις τηλεοράσεις, ο Χατζηδάκης αντέδρασε στο δημοσίευμα όπως αναμενόταν: είπε πως δεν πιστεύει ότι ο Πρωθυπουργός μπορεί να εμπλέκεται σε αυτή την ιστορία κι ότι οι πολιτικές του επιλογές είναι γνωστές και σαφείς. Από τη σκοπιά του, ο Κυριάκος Μητσοτάκης επίσης απέφυγε να σχολιάσει οτιδήποτε. Τους θορυβούντες, πάντως, αφορούν μερικά απ’ όσα είπε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Γιάννης Οικονόμου. Η αναφορά του δηλαδή στην «ύπαρξη ρυπαρών δικτύων», όπως είπε, τα οποία διοχετεύουν υλικό σε ΜΜΕ «που μένει να αποδειχθεί ο βαθμός αληθείας του», με σκοπό τη μετατροπή της δημόσιας ζωής σε βούρκο.