Το «κόμμα του πολέμου» έχει το πάνω χέρι

Είτε δημοσίως, είτε πίσω από κλειστές πόρτες, το ερώτημα σχετικά με το τέλος του πολέμου της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας συζητείται τόσο στο Κίεβο και στη Μόσχα, όσο και στις δυτικές πρωτεύουσες.

Οι διαθέσεις των κοινωνιών της Ουκρανίας και των δυτικών συμμάχων της είναι γνωστές. Ενδιαφέρον, ωστόσο, παρουσιάζει η αλλαγή της στάσης της ρωσικής κοινωνίας. Σύμφωνα με απόρρητη δημοσκόπηση που παρήγγειλε η ρωσική Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Φύλαξης, μια από τις πολλές μυστικές υπηρεσίες αυτής της χώρας που είναι υπεύθυνη για την προστασία του προέδρου και των ανώτερων στελεχών, και διέρρευσε στον αντιπολιτευόμενο ιστότοπο Meduza, υπέρ των διαπραγματεύσεων με την Ουκρανία για τη σύναψη συνθήκης ειρήνης τάσσεται σήμερα το 55% ενώ υπέρ της συνέχισης του πολέμου μόλις το 25%.

Αξίζει να σημειωθεί πως οι αριθμοί αυτοί συμπίπτουν με τα ευρήματα μιας άλλης δημοσκόπησης, την οποία είχε κάνει το Κέντρο Λεβάντα, τον περασμένο Οκτώβριο, όταν υπέρ της ειρήνης είχε ταχθεί το 57% των ερωτηθέντων, ενώ υπέρ του πολέμου το 27%. Αντίστοιχα, τον περασμένο Ιούλιο, οι δημοσκοπήσεις έδειχναν πως μόλις το 30% των κατοίκων της Ρωσικής Ομοσπονδίας τάσσονταν υπέρ της ειρήνης.

Αβίαστα προκύπτει το ερώτημα: θα επηρεάσουν αυτοί οι αριθμοί το Κρεμλίνο, ώστε να προσαρμόσει ανάλογα τη στρατηγική του; Η απάντηση είναι: κατηγορηματικά όχι. Η πολιτική ηγεσία της Ρωσίας γνωρίζει πολύ καλά πως οι αλλαγές αυτές δεν έχουν πολιτικά χαρακτηριστικά, δεν μπορούν να αποτελέσουν τη θρυαλλίδα για το ξέσπασμα διαδηλώσεων, διαμαρτυριών και ταραχών στη χώρα, καθώς εκφράζουν την απροθυμία των πολιτών να πολεμήσουν. Την ίδια στιγμή, οι πολίτες συνεχίζουν να υποστηρίζουν αυτό που το Κρεμλίνο αποκαλεί «ειδική στρατιωτική επιχείρηση».

Η Ρωσία γνωρίζει αλλεπάλληλες ήττες στα μέτωπα του πολέμου, γι’ αυτό και επικέντρωσε τη στρατηγική της στους μαζικούς βομβαρδισμούς πολιτικών στόχων της Ουκρανίας, σε μία προσπάθεια να τρομοκρατήσει τον πληθυσμό ώστε εκείνος με τη σειρά του να πιέσει την κυβέρνηση να υποχωρήσει στις απαιτήσεις του Πούτιν. Οπως και σε άλλες περιπτώσεις, έκανε λάθος εκτιμήσεις.

Την ίδια στιγμή, η ρωσική οικονομία βιώνει την αργή βύθιση στο μακρινό, σοβιετικό παρελθόν, προσπαθώντας να αντέξει το βάρος των κυρώσεων, με την επαναλειτουργία γραμμών παραγωγής, η θέση των οποίων είναι στα μουσεία και τα βιβλία της βιομηχανικής ιστορίας.

Η απάντηση στο πότε θα λήξει ο πόλεμος παραμένει άγνωστη. Η ρωσική πολιτική ελίτ θα αρχίσει να σκέφτεται αυτό το θέμα μόνο όταν το κόστος της ήττας στα μέτωπα του πολέμου και της καταβαράθρωσης της οικονομίας θα είναι δυσβάσταχτο και θα θέτει σε άμεσο κίνδυνο τη συνοχή και την επιβίωση της κοινωνίας αλλά και της Ρωσικής Ομοσπονδίας ως κράτους, ιδίως αν αρχίσουν να γίνονται έντονες οι φυγόκεντρες δυνάμεις στις υποβαθμισμένες ή μουσουλμανικές – βουδιστικές περιοχές της χώρας.

Μόνο τότε θα αρχίσουν οι διεργασίες για μία ελεγχόμενη αλλαγή ηγεσίας. Ο κατάλληλος υποψήφιος θα πρέπει να έχει δύο, βασικά χαρακτηριστικά: να μπορεί να λειτουργεί ως ικανός διαχειριστής και ρυθμιστής των αντικρουόμενων συμφερόντων των διαφόρων φατριών και να είναι αξιόπιστος συνομιλητής για τη Δύση. Τέτοια προσωπικότητα δεν υπάρχει σήμερα ή τουλάχιστον βρίσκεται κάτω από τα ραντάρ της δημοσιότητας.

Προς το παρόν, το λεγόμενο «κόμμα του πολέμου» με εκπροσώπους τον Γιεβγκένι Πριγκόζιν, ιδιοκτήτη του μισθοφορικού στρατού Βάγκνερ, τον χαλίφη της Τσετσενίας Ραμζάν Καντίροφ και τον πρόεδρο της Κρατικής Δούμας Βιατσεσλάβ Βολόντιν φαίνεται πως έχει το πάνω χέρι στον δημόσιο χώρο της Ρωσίας.

Ο Δημήτρης Β. Τριανταφυλλίδης είναι δημοσιογράφος, εκδότης του περιοδικού για τον ρωσικό πολιτισμό «Στέπα».