Διλήμματα πέρα {LF}από τις κάλπες {CR}

Υπάρχει πάντοτε ο πειρασμός, από ένα άνετο δημοσκοπικό προβάδισμα, για να έρθουν οι κάλπες νωρίτερα. Ή, μήπως, αυτή η αμετάβλητη εικόνα πολιτικής ισχύος αποτελεί έναν επαρκή λόγο για να εξαντλήσει κανείς το εκλογικό χρονόμετρο; Πρόκειται ουσιαστικά για το πραγματικό δίλημμα του Κυριάκου Μητσοτάκη, ο οποίος στη φάση αυτή βρίσκεται αντιμέτωπος με αντικρουόμενες εισηγήσεις. Αλλοι θέλουν τις κάλπες νωρίτερα, ιδίως οι βουλευτές που δεν αντέχουν μια πολύμηνη προεκλογική εγρήγορση. Αλλοι προκρίνουν το τέλος της διαδρομής, ιδίως οι εξωκοινοβουλευτικοί που δεν έχουν λόγους να βιάζονται. Ολοι θα επιστρέψουν από τις γιορτές των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς με το δίλημμα να παραμένει. Αλλά σχεδόν όλοι προεξοφλούν ότι η προσεχής πασχαλινή έξοδος θα είναι προεκλογική. Το άλλο δίλημμα, που προβάλλει σε κάθε ευκαιρία και ο Μητσοτάκης, το «ή εγώ ή αυτός», με τον Τσίπρα στην άλλη άκρη του κάδρου, είναι για την προεκλογική εξέδρα – ουδόλως επηρεάζει τις αποφάσεις και τον πρωθυπουργικό σχεδιασμό.

Παραμένει ζητούμενο, ωστόσο, σε τι βαθμό εξακολουθεί να επηρεάζει τις αποφάσεις του Μαξίμου ο παράγοντας Ερντογάν. Εάν η ανησυχία για μια κλιμάκωση της έντασης στα ελληνοτουρκικά, με φόντο τις κάλπες εκατέρωθεν του Αιγαίου, δεν έχει υποχωρήσει, ο Μητσοτάκης θα κινηθεί και με το βλέμμα στο εκλογικό χρονολόγιο του τούρκου προέδρου. Η προοπτική να στηθούν κάλπες στη γείτονα στις 18 Ιουνίου συντηρεί ως βασικό σενάριο τις διπλές κάλπες στην Ελλάδα στο τέλος Μαΐου και στο τέλος Ιουνίου. Με τις δύο πλευρές να είναι απορροφημένες από τις δικές τους καμπάνιες και την κορύφωση των προεκλογικών εκστρατειών τους, δύσκολα θα βρεθεί χώρος για άλλου είδους αναταράξεις. Για τον Μητσοτάκη, αυτός ο εκλογικός ορίζοντας προσφέρει κι ένα επιπλέον επιχείρημα: την επιστροφή της χώρας και σε μια εκλογική κανονικότητα, με ολοκλήρωση των συνταγματικών κοινοβουλευτικών κύκλων.

Στην πραγματικότητα, τις τελευταίες εβδομάδες ο συναγερμός που προκαλούσε στην Αθήνα ο Ερντογάν έχει χαμηλώσει – συνεπώς, η τακτική της Αγκυρας μπορεί να έχει μικρότερη παρεμβολή στο εκλογικό πλάνο του Μητσοτάκη. Οι στρατιωτικές επιχειρήσεις που αποφάσισε το Ακ Σαράι σε Συρία και Βόρειο Ιράκ διαμορφώνουν μια νέα εσωτερική ατζέντα στην Τουρκία και μπορεί να είναι μια εξήγηση για την αλλαγή σκηνικού. Μπορεί η εμπρηστική ρητορική να συνεχίζεται, αλλά το γεωτρύπανο «Αμπντούλ Χαμίντ Χαν» ξαναβγαίνει στην Ανατολική Μεσόγειο, κοντά όμως στις νότιες τουρκικές ακτές και εκτός της κυπριακής ΑΟΖ. Στον άξονα Μαξίμου και ΥΠΕΞ, εκλαμβάνεται και ως σήμα ότι ο Ερντογάν δεν κινείται σε τροχιά κλιμάκωσης των προκλήσεων.

Ωστόσο, ο βασικότερος λόγος που η ελληνική διπλωματία θεωρεί ότι ο τούρκος πρόεδρος κρατάει το πόδι και στο φρένο έχει να κάνει με τα μηνύματα από την Ουάσιγκτον. Οι ενδιάμεσες εκλογές δεν αποδυνάμωσαν τον Μπάιντεν, όπως πιθανότατα επιθυμούσε η Αγκυρα – ο Ερντογάν γνωρίζει ότι με την ίδια αμερικανική πολιτική ομάδα θα διαπραγματευθεί στην επόμενη διετία. Και δεν υπάρχει αρκετός χρόνος για νέες καθυστερήσεις στις αποφάσεις για τα αναβαθμισμένα F-16 και τις νέες αγορές στα εξοπλιστικά. Επίσης γνωρίζει καλά ότι το δικό του παιχνίδι με τον Πούτιν δεν είναι μακράς διάρκειας – και είναι σαφές ότι η Ουάσιγκτον δεν το παίρνει στα σοβαρά. Ο Ερντογάν δεν μπορεί να αποκοπεί από τους Δυτικούς ή να υποβαθμίσει την τουρκική μετοχή στο ΝΑΤΟ, πολύ περισσότερο εάν ήδη σχεδιάζει τα βήματα που θα γίνουν, εφόσον επανεκλεγεί στο τιμόνι της Τουρκίας. Στη βάση αυτή, πιθανότατα σε μια νέα τουρκική ατζέντα έχει θέση και ο επαναπροσδιορισμός των σχέσεων με την Ελλάδα.

Πρόκειται, βέβαια, για ενδεχόμενο που προκαλεί μετεκλογικά διλήμματα στην Αθήνα. Στη φάση αυτή ο Ερντογάν βολεύει μεν για «επιθέσεις πατριωτισμού» από το Μαξίμου στον Τσίπρα, αλλά ο Μητσοτάκης και το πρωθυπουργικό επιτελείο έχουν σχεδόν καταλήξει στο ότι θα ήταν προτιμότερο να αποφευχθούν αλλαγές φρουράς και, ακόμη περισσότερο, ένα πολιτικό κενό στην αντίπερα όχθη. Σε αυτή την περίπτωση η κατάσταση θα μπορούσε όντως να γίνει ιδιαίτερα επικίνδυνη.