«Ο πατέρας Αντώνιος δεν ήθελε να φεύγουν τα παιδιά από τις δομές»

Είκοσι πέντε φορές η Χριστίνα Μαλανδράκη και ο σύζυγός της, περίμεναν μία παιδική φωνή να ακουστεί στο σαλόνι του σπιτιού τους. Είκοσι πέντε φορές απογοητεύτηκαν καθώς, παρότι η πλατφόρμα anynet.gr του υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων για την αναδοχή είχε «ταιριάξει» την οικογένειά της με παιδάκια που φιλοξενούνταν σε δομές, οι δομές αρνήθηκαν με διάφορες δικαιολογίες να δώσουν τα παιδάκια για αναδοχή.

Τα περισσότερα από τα 25 «ταιριάσματα», σύμφωνα με τη Χριστίνα Μαλανδράκη, ήταν με αγόρια ή κορίτσια που φιλοξενούνται στην «Κιβωτό του Κόσμου», αφού αυτή είναι η δομή που έχει – όχι τυχαία – τα περισσότερα παιδιά. «Δεν θέλει να φεύγουν τα παιδιά από τις δομές. Αυτό είναι το θέμα! Ο πατέρας Αντώνιος δεν επιτρέπει τις αναδοχές», επιμένει η Χριστίνα Μαλανδράκη, μιλώντας στα «ΝΕΑ».

«Ο ανήλικος δεν επιθυμεί να συνδεθεί με οικογένεια»

Οι δικαιολογίες κάθε φορά διέφεραν. Συχνά η δομή επικαλείτο ότι το παιδί περνάει πολύ καλά στις εγκαταστάσεις της ΜΚΟ και δεν επιθυμεί να απομακρυνθεί και να συνδεθεί με κάποια οικογένεια. Και αυτό παρότι, όπως τονίζει η 58χρονη, δεν είχε καν έρθει σε επαφή με τους «υποψήφιους» γονείς του.

«Θα θέλαμε να σας ενημερώσουμε ότι ο ανήλικος δεν επιθυμεί να συνδεθεί με οικογένεια. Παρόλο που έχει γίνει προσπάθεια από τον φορέα μας να δουλευτεί αυτή η άρνηση του παιδιού με τη βοήθεια ψυχολόγου φαίνεται ότι το παιδί είναι σταθερό στην επιθυμία του αυτή», αναφέρεται χαρακτηριστικά σε απαντητική επιστολή της «Κιβωτού» που παρουσιάζουν «ΤΑ ΝΕΑ» και η οποία επιδόθηκε στην καταγγέλλουσα μέσω της κοινωνικής λειτουργού της Περιφερειακής Ενότητας Ανατολικής Αττικής, η οποία μεσολαβεί μεταξύ των ενδιαφερόμενων και της δομής.

Μία δεύτερη δικαιολογία που επικαλέστηκαν οι υπεύθυνοι της Οργάνωσης, συνεχίζει η Χριστίνα Μαλανδράκη, είναι ότι δεν επιθυμούν να χωρίσουν αδέρφια που φιλοξενούνται από αυτή, «τη στιγμή, όμως, που η ίδια η δομή χωρίζει τα αδερφάκια, στέλνοντας, όπως πληροφορηθήκαμε, το ένα στη Χίο και το άλλο στην Καλαμάτα». Μια τρίτη, συνηθισμένη δικαιολογία για το «πάγωμα» της επιχειρούμενης αναδοχής ήταν ότι το παιδί που είχε «ταιριάξει» μέσω της πλατφόρμας με την οικογένεια βρισκόταν εκτός Αθηνών και «δεν θα ήταν σωστό να επιστρέψει». «Γιατί, όμως, πήγε στην επαρχία, πριν ολοκληρωθεί η αναδοχή» αναρωτιέται η ίδια.

Σε ένα τετράδιο έχει γραμμένους δεκάδες αριθμούς τηλεφώνου από όλα τα άτομα και τους φορείς που εμπλέκονται σε μια αναδοχή και με τα οποία έχει επικοινωνήσει – αντιπεριφερειάρχες, προϊσταμένους υπηρεσιών Κοινωνικής Μέριμνας, κοινωνικούς λειτουργούς, ειδικούς και γενικούς γραμματείς. Είκοσι πέντε απορρίψεις σε επτά μήνες και εκατοντάδες τηλέφωνα μετά, ωστόσο, δεν έλαβε ποτέ μια πειστική απάντηση στο δικό της «γιατί»: «Ο μηχανισμός της αναδοχής είναι σωστός από πλευράς του κράτους και καλά οργανωμένος, πλην όμως δεν υπηρετείται από τις ΜΚΟ. Δεν θέλουν να δίνουν τα παιδιά. Από την παρουσία των παιδιών έχουν να κερδίσουν επιδοτήσεις και χορηγίες. Γι’ αυτό και έχουν τόσα πολλά παιδάκια. Δεν σας κάνει εντύπωση;».

Μάλιστα, με τον σύζυγό της έφτασαν μέχρι τον Συνήγορο του Παιδιού προκειμένου να καταφέρουν να προσφέρουν σε ένα παιδί τη θαλπωρή που έχει στερηθεί: «Αυτός είναι ο μόνος φορές ο οποίος έχει λόγο και γνώμη, γι’ αυτό και έγινε αναφορά», καταλήγει.

Το 1/4 των δομών κάνει τα 3/4 των υιοθεσιών

Η υφυπουργός Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, αρμόδια για θέματα Πρόνοιας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης, Δόμνα Μιχαηλίδου εξηγεί πως η άρνηση των δομών είναι ένα από τα μεγάλα προβλήματα στον δρόμο προς την αποϊδρυματοποίηση. Μάλιστα, έχει διαπιστωθεί ότι το πρόβλημα είναι εντονότερο στις ιδιωτικές δομές και ιδίως στην «Κιβωτό», η οποία συστηματικά αρνείται να δώσει παιδιά προς αναδοχή. Συγκεκριμένα, όπως μαρτυρούν οι αριθμοί: «Τρεις στις τέσσερις δομές είναι ιδιωτικές, ενώ τρεις στις τέσσερις υιοθεσίες γίνονται από δημόσιες δομές. Δηλαδή το ¼ των δομών κάνει τα ¾ των υιοθεσιών…». Μάλιστα, η υφυπουργός σημειώνει ότι στην εν λόγω ΜΚΟ είχαν σταλεί συγκεκριμένες οδηγίες ώστε να προχωρούν οι διαδικασίες αναδοχής, με τις οποίες, όμως, οι υπεύθυνοι της δεν συμμορφώθηκαν.

«Διάλεξε όποιο θέλεις και αύριο θα το έχεις»

Κι ενώ τα στελέχη της «Κιβωτού» έδιναν, σύμφωνα με την καταγγελία, μάχη προκειμένου να κρατήσουν δεκάδες ανηλίκους στο ίδρυμα, ταυτόχρονα ήταν πρόθυμα να απομακρύνουν άλλους με παραβατική συμπεριφορά ή από οικογένειες μεταναστών. Η Ελένη (σ.σ. τα πλήρη στοιχεία της είναι στη διάθεση της εφημερίδας), είχε κάνει με τον σύζυγό της αμέτρητες προσπάθειες εξωσωματικής γονιμοποίησης, χωρίς αποτέλεσμα. Υποστηρίζει ότι πριν από μερικά χρόνια παρευρέθηκε σε συγκέντρωση που συμμετείχαν μέλη της «Κιβωτού», μεταξύ αυτών και μικρά παιδάκια 10-12 ετών. «Χόρευαν και διασκέδαζαν με τους υπόλοιπους καλεσμένους δύο παιδάκια από αυτά, αφρικανικής καταγωγής. Αρχισαν να χορεύουν και μαζί μου! Ηταν αξιολάτρευτα», λέει η 48χρονη. Μάλιστα, υποστηρίζει ότι τότε ένας «συνδετικός κρίκος» με τη δομή, ένας άνθρωπος από τον χώρο της Εκκλησίας, την πλησίασε και της είπε: «Διάλεξε όποιο θέλεις και αύριο θα το έχεις σπίτι σου…». Η Ελένη αναρωτήθηκε αν αυτές οι διαδικασίες είναι τόσο απλές. «Ετσι γίνεται. Φτάνει να ξέρεις τον κατάλληλο άνθρωπο στην κατάλληλη θέση», ήταν η αποστομωτική απάντηση που υποστηρίζει ότι έλαβε.

Παρά την επιθυμία της μητρότητας, αρνήθηκε να εμπλακεί σε κάτι που έμοιαζε με παράνομη υιοθεσία. Ωστόσο, όπως υπογραμμίζει, δεν γνωρίζει αν θα αντιδρούσαν με τον ίδιο τρόπο και άλλες οικογένειες που προσπαθούν για ένα παιδί που δεν έρχεται.

«Τρύπα» στους ελέγχους των κοινωνικών δομών

«Ελεγχοι στις κοινωνικές δομές γίνονται δύο φορές τον χρόνο από τις αρμόδιες υπηρεσίες των περιφερειών, ως αποκεντρωμένα όργανα, μέσω του θεσμού του κοινωνικού συμβούλου», εξηγεί η Δόμνα Μιχαηλίδου και συμπληρώνει ότι σε μια προβληματική δομή η Εισαγγελία μπορεί να ζητήσει συχνότερους ελέγχους: «Κατά το παρελθόν, η Εισαγγελία έχει ζητήσει έλεγχο δύο φορές την εβδομάδα σε τέτοια δομή», λέει.

Από την άλλη, οι Περιφέρειες υποστηρίζουν ότι οι αρμοδιότητές τους περιορίζονται στο να ελέγξουν αν τηρούνται οι όροι αδειοδότησης, αν ο αριθμός των φιλοξενούμενων παιδιών είναι ο προβλεπόμενος, αν οι εγκαταστάσεις πληρούν τις προδιαγραφές και αν οι συνθήκες διαβίωσης είναι κατάλληλες. Οπως εξηγεί ο αντιπεριφερειάρχης Αττικής Νίκος Πέππας, «το πεδίο ελέγχου που εφαρμόζουμε είναι αν τηρούνται οι όροι και οι προϋποθέσεις της έκδοσης της άδειας. Δεν ερχόμαστε σε επαφή με τα παιδιά, δεν κάνουμε κουβέντα ή συζήτηση. Δεν έχουμε τέτοια δικαιοδοσία, όπως δεν έχουμε δικαιοδοσία και για τα οικονομικά θέματα των δομών».