Η ελπίδα δεν πρέπει να πεθάνει

Οταν γραφτεί η ιστορία της κλιματικής κρίσης, σε όποιον κόσμο και αν μας περιμένει, η κλιματική διάσκεψη Cop27 θα θεωρηθεί ως η στιγμή που το όνειρο της συγκράτησης της παγκόσμιας θέρμανσης κάτω από 1,5 βαθμό Κελσίου πέθανε.

Αυτό σημαίνει ότι θα παραιτηθούμε; Απολύτως όχι. Ο στόχος του 1,5 βαθμού δεν είναι ένα όριο πέρα από το οποίο πεθαίνει και η ελπίδα. Κάθε κλάσμα του βαθμού σημαίνει αύξηση του ανθρώπινου πόνου και πρέπει επομένως να αγωνιστούμε γι’ αυτό. Πώς; Με ό,τι έχουμε, για να γκρεμίσουμε το εμπόδιο που μας χωρίζει από τη σταθερότητα του κλίματος: τη βιομηχανία ορυκτών καυσίμων.

Ο στόχος του 1,5 βαθμού, πέρα από τον οποίο βρίσκονται οι πιο καταστροφικές κλιματικές επιπτώσεις, δεν είναι ακόμη φυσικά αδύνατο να επιτευχθεί. Για να γίνει αυτό, οι παγκόσμιες εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα πρέπει να μειωθούν κατά 50% έως το 2030, ωστόσο εξακολουθούν να διοχετεύονται στην ατμόσφαιρα επίπεδα ρεκόρ ρύπανσης.

Οι επιστημονικές προειδοποιήσεις πριν από το Cop27 δεν θα μπορούσαν να είναι πιο ηχηρές: βρισκόμαστε στα πρόθυρα μη αναστρέψιμης κλιματικής κατάρρευσης. Ωστόσο, πίσω από τις κλειστές πόρτες της συνόδου κορυφής, τα κράτη που παράγουν ορυκτά καύσιμα ανάγκασαν τις άλλες χώρες να αγωνιστούν με νύχια και με δόντια απλώς για να διατηρήσουν το ανεπαρκές status quo.

Οπότε, τι κάνουμε τώρα; Παραμένει επιτακτική ανάγκη να εγκαταλείψουμε τον άνθρακα, το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο το συντομότερο δυνατό. Κάθε τόνος CO2 που παραμένει στο έδαφος σημαίνει λιγότερη ζημιά σε ζωές και βιοπορισμούς. Μπορούν οι συνομιλίες του ΟΗΕ για το κλίμα να το επιτύχουν αυτό με ταχύτητα; Δεν φαίνεται να είναι έτσι. Είναι πολύ εύκολο για τα κράτη που παράγουν ορυκτά καύσιμα να κρατούν τις διαπραγματεύσεις που βασίζονται στη συναίνεση ως λύτρα, απειλώντας να ανατινάξουν τα πάντα αν ο μαύρος χρυσός τους αναφερθεί έστω και ονομαστικά. Υπήρχαν περισσότεροι λομπίστες του τομέα των ορυκτών καυσίμων στο Cop27 παρά εκπρόσωποι από τα νησιά του Ειρηνικού, που κινδυνεύουν να καλυφθούν από την άνοδο της στάθμης της θάλασσας.

Αντ’ αυτού, η βιομηχανία ορυκτών καυσίμων και τα ασυνείδητα σχέδια επέκτασής της θα πρέπει να καταπολεμηθούν αλλού. Η παγκόσμια βιομηχανία πετρελαίου και φυσικού αερίου έχει αποκομίσει κατά μέσο όρο το ισοδύναμο του ενός τρισ. δολαρίων ετησίως σε αδικαιολόγητα κέρδη τα τελευταία 50 χρόνια εκμεταλλευόμενη έναν φυσικό πόρο που ανήκει στους πολίτες. Φανταστείτε να ανακατευθύνετε αυτή την οικονομική δύναμη πυρός για την απαλλαγή του κόσμου από τον άνθρακα. Οι χώρες θα μπορούσαν να αποφύγουν τα πετρελαϊκά κράτη σχηματίζοντας μια «κλιματική λέσχη», μια πρόταση της G7.

Μια συνθήκη μη διάδοσης ορυκτών καυσίμων θα παρείχε έναν διαφανή τρόπο για να παραμείνουν ανέγγιχτα τα εναπομείναντα αποθέματα άνθρακα, πετρελαίου και φυσικού αερίου. Ακόμη και μια απαγόρευση της διαφήμισης των ορυκτών καυσίμων τύπου καπνού, που ήδη υποστηρίζεται από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, θα βοηθούσε. Ολα αυτά, και πολλά άλλα, θα χρειαστούν.