Η Χερσώνα και η σημασία της απελευθέρωσής της

Η ανακοίνωση που εξέδωσε το υπουργείο Εξωτερικών για την υποχώρηση των Ρώσων από τη Χερσώνα και την ανακατάληψή της από τους Ουκρανούς είναι ολιγόλογη και μπορώ να τη μεταφέρω εδώ αυτούσια: «Χαιρετίζουμε την απελευθέρωση της πόλης της Χερσώνας από τις ουκρανικές δυνάμεις, πόλης με ελληνική ονομασία, της οποίας διετέλεσαν Αρχιεπίσκοποι, στα τέλη του 18ου αιώνα, οι Ευγένιος Βούλγαρης και Νικηφόρος Θεοτόκης. Η Ελλάδα στηρίζει την εδαφική ακεραιότητα και την ανεξαρτησία της Ουκρανίας, καθώς και όλων των κρατών».

Πείτε με παράξενο (δεν με ενοχλεί καθόλου, άλλωστε δεν απέχει πολύ από την αλήθεια), αλλά δεν είναι λίγο – μετά συγχωρήσεως – κουφό, θέλω να πω κάπως άσχετο, σε μια ανακοίνωση περίπου 50 λέξεων για την απελευθέρωση της Χερσώνας σχεδόν οι 20 από αυτές να είναι για το μακρινό ελληνικό παρελθόν της; (Αφήστε δε ότι η ελληνικότητα είναι τεχνητή και ρωσικής προέλευσης, εφόσον μιλάμε για τον 18ο αιώνα. Η Μεγάλη Αικατερίνη, με το γνωστό πάθος της για ό,τι ελληνικό, επέλεξε το αρχαίο όνομα για την πόλη που ίδρυσε και στην οποία προσκάλεσε τους Ελληνες να εγκατασταθούν. Διαφορετικά, από την εποχή της Χρυσής Ορδής, δηλαδή της ηγεμονίας των Μογγόλων στη Ρωσία, μέχρι τα μέσα του 18ου αιώνα, στην περιοχή κατοικούσαν αποκλειστικά Τάταροι…)

Διαβάζοντας την ανακοίνωση του υπουργείου, αναρωτιέσαι αν ο λόγος που κάνει την ελληνική διπλωματία να επιχαίρει για το γεγονός ότι η Χερσώνα απελευθερώθηκε από τους ρώσους εισβολείς και να εκδίδει ανακοίνωση, προκειμένου να εκφράσει αυτή την ικανοποίηση, είναι ότι η πόλη έχει ελληνική ονομασία και ότι ο Ευγένιος Βούλγαρης και ο Νικηφόρος Θεοτόκης διετέλεσαν Αρχιεπίσκοποι εκεί πριν από 250 χρόνια. Και λοιπόν; Τι σχέση μπορεί να έχει αυτό με τη σημασία της απελευθέρωσης μέσα στο πλαίσιο του πολέμου στην Ουκρανία και γενικότερα του διεθνούς συστήματος που δοκιμάζεται;

Προφανώς καμία. Πρόκειται για μια περιττή εκδήλωση του κλασικού ελληνικού επαρχιωτισμού, του είδους εκείνου που εκδηλώνεται κατά κανόνα από εμάς τα ΜΜΕ, που ξελιγωνόμαστε με οποιονδήποτε και οτιδήποτε έχει ελληνικές ρίζες και διαπρέπει στο εξωτερικό. Από το υπουργείο Εξωτερικών, όμως, αυτού του τύπου ο επαρχιωτισμός είναι ασυνήθιστος. Εκτός αν δεν είναι επαρχιωτισμός, αλλά μια πρόχειρη προσπάθεια να δικαιολογήσει το υπουργείο Εξωτερικών την ικανοποίησή του για την εξέλιξη, απευθυνόμενο προς το εσωτερικό κοινό των πουτινόφιλων. Δεν αποκλείεται, όμως, τίποτε από αυτά να μην ισχύει και απλώς να είμαι εγώ ο περίεργος…

Οσον αφορά το ίδιο το γεγονός και τη σημασία του, η τακτική υποχώρηση των Ρώσων είναι σαφώς μια ήττα (κυρίως για την εικόνα του Πούτιν), αλλά σε καμία περίπτωση δεν είναι πανωλεθρία. Πανωλεθρία θα ήταν αν τα ρωσικά στρατεύματα δεν υποχωρούσαν, αλλά ηλιθίως έμεναν αποκομμένα στη δεξιά (δηλαδή τη δυτική) όχθη του Δνείπερου. Τουλάχιστον σε αυτό, ο Πούτιν δεν ακολούθησε τον δάσκαλό του, τον Αδόλφο. Αλλά οι συγκρίσεις με τον Β’ Παγκόσμιο σταματούν εδώ, καθώς οι διαφορές είναι τεράστιες. Είναι προφανές ότι δεν υπάρχει η στήριξη της κοινωνίας στον πόλεμο του Πούτιν, όταν κηρύσσει μερική επιστράτευση για 200.000 στρατιώτες και προκαλεί τη φυγή στο εξωτερικό 600.000 στρατευσίμων.

Επομένως, το κρίσιμο στοιχείο (που δεν μπορούμε να γνωρίζουμε από μακριά) είναι σε ποιο σημείο οι συσσωρευμένες αποτυχίες στο μέτωπο θα εκληφθούν συνολικά ως ήττα, όχι μόνο από την κοινή γνώμη, αλλά κυρίως από τους παράγοντες του πουτινικού συστήματος. Εφόσον συμβεί αυτό, από εκεί και πέρα μπορούμε να ελπίζουμε. Η στρατιωτική ήττα είναι η μαμή των μεταρρυθμίσεων στη Ρωσία: Κριμαϊκός Πόλεμος, Ρωσο-ιαπωνικός Πόλεμος, η κατάρρευση μετά την αντεπίθεση Μπρουσίλοφ το 1916, Αφγανιστάν.

Ο ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΔΑΚΤΥΛΟΣ

Ο Karel Lannoo, ο Βέλγος επί μία εικοσαετία επικεφαλής του Κέντρου Μελετών Ευρωπαϊκής Πολιτικής (του σημαντικότερου think tank στο αντικείμενό του), αμόλησε χθες ένα τουίτ στο οποίο περιγράφει τη FTX (το ανταλλακτήριο κρυπτονομισμάτων που κατέρρευσε με ζημιές 16 δισ. δολαρίων) ως μια εταιρεία με «βυζαντινή δομή», που λειτουργούσε με έδρα τις γραφικές νήσους Αντίγκουα και Μπαρμούντα, αλλά με ευρωπαϊκή άδεια λειτουργίας από την Κύπρο. Για τον λόγο αυτόν, κατά τον K. Lannoo, η Κύπρος είχε δεχθεί τελεσίγραφο από την ESMA (τη ρυθμιστική Αρχή της Ευρώπης για τις αγορές) ήδη από τον περασμένο Αύγουστο. Πάλι τα καταφέραμε να είμαστε μέσα στο κάδρο! Τι καλά!..