Η μάχη στο Κέντρο

Οι αποκαλύψεις για παρακολουθήσεις τηλεφωνικών συνομιλιών πολιτικών, δημοσιογράφων, επιχειρηματιών επανέρχονται στο πολιτικό προσκήνιο, διαμορφώνοντας ήδη ένα έντονα τοξικό περιβάλλον αντιπαράθεσης στην προεκλογική περίοδο. Οι καταγγελίες και υποψίες για εκτεταμένη χρήση του Predator και άλλων κακόβουλων λογισμικών παρακολούθησης στην Ελλάδα, καθώς και η ενδεχόμενη διασύνδεσή τους με αδιαφάνεια, ροή πολιτικού χρήματος και διαφθορά κλονίζουν σοβαρά την εμπιστοσύνη των πολιτών στο πολιτικό σύστημα και τραυματίζουν την ίδια τη Δημοκρατία. Η χώρα της permacrisis, της διαρκούς κρίσης και παρατεταμένης διακινδύνευσης, δεν έχει την πολυτέλεια να οδεύει προς τις εκλογές και να συζητά τις «κασέτες από την Ομόνοια», αντί τις πολιτικές προτάσεις κυβέρνησης και αντιπολίτευσης για τις πραγματικές προκλήσεις που αντιμετωπίζει. Ωστόσο, αυτό δεν πρέπει να εκληφθεί ως αδυναμία, παραίτηση ή ακόμα και ως συγχωροχάρτι. Με ανοιχτά και επιβαρυμένα τα ζητήματα της ακρίβειας, της ενεργειακής και κοινωνικής κρίσης, τους κινδύνους και τις απειλές στα εθνικά θέματα, οι πολίτες δεν θα δεχτούν να πάνε σε «τυφλές» κάλπες.

Η μάχη των επερχόμενων διπλών εκλογών θα δοθεί στο Κέντρο, με ζητούμενο τις πολιτικές προτάσεις των κομμάτων για τη διακυβέρνηση της χώρας, αλλά και για την κυβερνησιμότητα. Οι πολίτες οι οποίοι ταυτοποιούνται πολιτικά στο Κέντρο, υπερασπίζονται τις αρχές της φιλελεύθερης Δημοκρατίας, του Κράτους Δικαίου, αυτοί που αντιστάθηκαν στον λαϊκισμό και στον κίνδυνο εκτροχιασμού της χώρας από την ευρωπαϊκή της πορεία δεν φαίνονται καθόλου διατεθειμένοι να εγκλωβιστούν, ενόψει εκλογών, σε καταστάσεις τοξικότητας ή αδιαφάνειας. Το Κέντρο που ως χώρος υπήρξε διαχρονικά εγγυητής της κυβερνησιμότητας, υπήρξε ταυτόχρονα εγγυητής της διαφάνειας και της δημοκρατικής λειτουργίας των θεσμών σε αυτή τη χώρα. Επομένως, η μάχη στο Κέντρο θα δοθεί με τους όρους του Κέντρου, απέναντι σε όσους επιδιώκουν την ακραία πόλωση.

Οι καταγγελίες για τις παρακολουθήσεις θα πρέπει διερευνηθούν άμεσα από τη Δικαιοσύνη – η Εισαγγελία του Αρείου Πάγου παρήγγειλε ήδη την ποινική προκαταρκτική εξέταση – προς κάθε κατεύθυνση και να αναζητηθούν τα αποδεικτικά στοιχεία που τις τεκμηριώνουν.

Αυτό, παράλληλα, σημαίνει ότι επαφίεται στην πολιτική ευθύνη της κυβέρνησης να μην ανακυκλώσει τις θεωρίες περί απορρήτου σχετικά με τη δράση κρατικών υπηρεσιών, αλλά και κυβερνητικών παραγόντων που εμπλέκονται σε αυτές. Ταυτόχρονα όμως, απαιτείται να απαγορευθεί νομοθετικά η εισαγωγή και χρήση στην Ελλάδα οποιουδήποτε κακόβολου λογισμικού από οποιονδήποτε, ιδιώτη ή κρατικό φορέα. Είναι παράλογο να διερευνά η Δικαιοσύνη παράνομες παρακολουθήσεις και ταυτόχρονα να κυκλοφορούν στην αγορά ελεύθερα αυτού του τύπου τα εργαλεία-προϊόντα  κυβερνοεγκλήματος ή να μην ελέγχονται τα φυσικά και νομικά πρόσωπα που τα διακινούν.

Τέλος, η οφειλόμενη διερεύνηση της αλήθειας για τις παρακολουθήσεις και η επιδιωκόμενη αποκατάσταση της διαφάνειας δεν σημαίνει ότι, ακόμα και σε αυτή τη δυσώδη υπόθεση, πρέπει να αφεθεί χώρος για «ανοικτούς υπονόμους», για «εκφυλισμένη» παραπληροφόρηση, όπως αυτή «διέπρεψε» στην ενορxήστρωση της σκευωρίας Novartis ή το χειρότερο για δράση αχυρανθρώπων τραμπικής/πουτινικής χειραγώγησης. Αντίθετα σημαίνει ότι για να αντισταθούμε σε μια πρωτοφανή τοξική πολιτική σύγκρουση και στην επακόλουθη συσκότιση της αλήθειας, η διερεύνηση της υπόθεσης των υποκλοπών πρέπει να γίνει με τις απαιτήσεις και εγγυήσεις του Κράτους Δικαίου.

Αν η  μάχη στο Κέντρο έχει σημασία για την κυβερνησιμότητα, ανάλογη – και πλέον κρίσιμη – σημασία έχει η πεποίθηση των κεντρώων πολιτών για την ανάγκη της δημοκρατικής διαφάνειας στη λειτουργία του πολιτικού συστήματος. Αυτή η πεποίθηση καθορίζει τις τελικές πολιτικές επιλογές τους, παρά τα εκβιαστικά διλήμματα.

Ο Θεόδωρος Π. Παπαθεοδώρου είναι καθηγητής του Πανεπιστημίου
Πελοποννήσου, πρ. υφυπουργός