«Οι τιμές ενέργειας θα μείνουν υψηλές για 2-5 χρόνια»

Είμαστε λιγότερο αισιόδοξοι για την πορεία της οικονομίας παγκοσμίως, αλλά και στην Ευρώπη, από ό,τι ήμασταν πριν από λίγο καιρό, δηλώνει ο Αλβάρο Περέιρα, επικεφαλής οικονομολόγος του ΟΟΣΑ. Μιλώντας στα «ΝΕΑ», ο πορτογάλος οικονομολόγος τονίζει ότι το μεγαλύτερο πρόβλημα στην Ευρώπη είναι ο πληθωρισμός, ενώ για την ενεργειακή κρίση εκτιμά ότι χρειαζόμαστε τουλάχιστον 2-5 χρόνια για να υποχωρήσει, όπερ και προβλέπει ότι οι τιμές στην ενέργεια θα παραμείνουν υψηλές για αρκετό διάστημα. Σχετικά με τα μέτρα δημοσιονομικής στήριξης για να αμβλυνθεί ο αντίκτυπος της ενεργειακής κρίσης, δηλώνει ότι αν συνεχιστεί, όπως γίνεται για αρκετές χώρες, για την Ελλάδα, αλλά όχι μόνο για την Ελλάδα, δεν θα είναι διατηρήσιμη.

«Η παγκόσμια οικονομία επιβραδύνεται, και επιβραδύνεται γρηγορότερα από ό,τι προβλέπαμε παλαιότερα. Εν μέρει εξαιτίας του πολέμου που έχει οδηγήσει σε σημαντικές αναταραχές στο εμπόριο και στην οικονομική δραστηριότητα, σε αύξηση των τιμών σε ενέργεια και τρόφιμα, και λόγω του υψηλού πληθωρισμού. Ο πληθωρισμός αναγκάζει τις κεντρικές τράπεζες να αντιδρούν πιο αποφασιστικά, κάτι που θα επηρεάσει την οικονομία. Είμαστε λιγότερο αισιόδοξοι για την πορεία της οικονομίας από ό,τι ήμασταν πριν από λίγο καιρό και αυτό είναι άμεση συνέπεια του πολέμου της Ρωσίας στην Ουκρανία», λέει ο κ. Περέιρα. Οι νέες οικονομικές προβλέψεις του ΟΟΣΑ θα ανακοινωθούν στις 22 Νοεμβρίου.

Η ΕΥΡΩΠΗ. Ειδικότερα για την Ευρώπη, «που θα έχει πολύ χαμηλή ανάπτυξη», και για την ευρωζώνη, όπου κάποιες χώρες θα οδηγηθούν σε ύφεση την επόμενη χρονιά, στέκεται στην αναμενόμενη ύφεση στη Γερμανία. «Η ύφεση στη Γερμανία θα επηρεάσει την Ευρώπη, καθώς η ζήτηση από τη Γερμανία θα μειωθεί», λέει. Οπως δηλώνει, «το μεγαλύτερο πρόβλημα που έχουμε τώρα στην Ευρώπη είναι ο πληθωρισμός. Εχουμε υψηλό πληθωρισμό, υψηλότερο από ό,τι αναμέναμε πριν από λίγους μήνες. Σε ποσοστό μεγαλύτερο από 60% των προϊόντων και υπηρεσιών βλέπουμε πάνω από 4% αύξηση στις τιμές. Ο πληθωρισμός διασπείρεται σε όλες τις περιοχές της οικονομίας, έχει τεράστιες επιπτώσεις στα νοικοκυριά, τις οικογένειες, τις εταιρείες. Το ονομαστικό εισόδημα μειώνεται σε πολλές χώρες και πρέπει να φτάσουμε σε ένα σημείο όπου ο πληθωρισμός θα βρίσκεται υπό έλεγχο και σε χαμηλότερα από τα σημερινά επίπεδα. Θα μειωθεί κάπως την επόμενη χρονιά, αλλά θα παραμείνει υψηλός». Εκτιμά ότι «τα επιτόκια θα πρέπει να αυξηθούν σε υψηλότερο επίπεδο από ό,τι αναμέναμε και οι κεντρικές τράπεζες να κάνουν αυτό που πρέπει όσον αφορά τη σύσφιγξη της πολιτικής τους, που περιλαμβάνει αύξηση επιτοκίων. Κάνοντάς το, βέβαια, μειώνονται οι επενδύσεις, μειώνεται η κατανάλωση. Η νομισματική πολιτική είναι μέρος της προσπάθειας, το άλλο μέρος είναι η δημοσιονομική πολιτική».

Μπορούν οι κυβερνήσεις να συνεχίσουν να στηρίζουν νοικοκυριά και επιχειρήσεις; «Είναι κατανοητό γιατί ορισμένες χώρες προσπαθούν να προστατεύσουν τα νοικοκυριά και τις οικονομίες τους. Αλλά η κατάσταση αυτή δεν μπορεί να διατηρηθεί για αρκετό καιρό ακόμη. Για αρκετές χώρες δεν είναι διατηρήσιμη. Βλέπουμε ότι η ενεργειακή κρίση θα είναι μαζί μας για μερικά χρόνια, χρειαζόμαστε τουλάχιστον 2-5 χρόνια για να υποχωρήσει, που σημαίνει ότι οι τιμές στην ενέργεια θα παραμείνουν υψηλές για αρκετό διάστημα. Αν συνεχιστεί η δημοσιονομική στήριξη, όπως γίνεται για αρκετές χώρες, για την Ελλάδα, αλλά όχι μόνο για την Ελλάδα, δεν θα είναι διατηρήσιμη. Είναι σημαντικό να υπάρξει περισσότερο στοχευμένη και προσωρινή δημοσιονομική στήριξη, στα πιο ευάλωτα νοικοκυριά και σε ορισμένους κλάδους που επηρεάζονται δυσανάλογα. Αυτός είναι ο δρόμος στον οποίο πρέπει να κινηθούν οι κυβερνήσεις στο άμεσο μέλλον, αλλιώς αρκετές χώρες θα αντιμετωπίσουν σημαντικά προβλήματα», επισημαίνει κατηγορηματικά.

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. Πώς βλέπει την τιθάσευση των ενεργειακών τιμών; «Η ενεργειακή πολιτική στην Ευρώπη πρέπει να είναι πιο ενοποιημένη. Στηρίζουμε αυτό που προσπαθεί να κάνει η Κομισιόν, που είναι μια πιο συντονισμένη προσέγγιση στην ενεργειακή πολιτική. Διότι αν καθένας στηρίζει τις δικές του επιχειρήσεις και κλάδους χωρίς να λαμβάνει υπόψη τι γίνεται σε άλλες χώρες, θα προκαλέσει πολλά προβλήματα σε σχέση με την ευρωπαϊκή συνοχή. Είναι εξαιρετικά σημαντική μια ευρωπαϊκή απάντηση στην κρίση και η ύπαρξη πανευρωπαϊκών μέτρων», τονίζει.

Τον ρωτάμε για το πλαφόν στις τιμές αερίου. «Η ύπαρξη μηχανισμού αλληλεγγύης και συντονισμού είναι το πιο σημαντικό. Αν υπάρχει πλαφόν στην τιμή, είναι σημαντικό να υπάρχουν κίνητρα ώστε οι καταναλωτές να μειώσουν την κατανάλωση. Αν δεν υπάρξει μείωση της χρήσης φυσικού αερίου μεταξύ 9% και 30% στην Ευρώπη, θα έχουμε προβλήματα και διαταραχές στο φυσικό αέριο, τα οποία θα οδηγήσουν σε χαμηλότερη ανάπτυξη και υψηλότερο πληθωρισμό. Το πλαφόν χωρίς να υπάρχουν κίνητρα για μείωση της κατανάλωσης δεν είναι επιθυμητό διότι δεν θα οδηγήσει σε μείωση της ζήτησης», λέει ο κ. Περέιρα, ο οποίος έχει θητεύσει, στην αρχή της προηγούμενης δεκαετίας, υπουργός Οικονομίας στη χώρα του.

Ποια η άποψή του για την αναθεώρηση των δημοσιονομικών κανόνων; «Οι δημοσιονομικοί κανόνες πρέπει να απλοποιηθούν και να λαμβάνουν υπόψη την εθνική πορεία για μείωση του χρέους. Πρέπει να διασφαλίζουν ότι το χρέος θα βρίσκεται σε καθοδική πορεία. Είχαμε συζητήσει την υιοθέτηση ενός κανόνα εξόδων, αλλά όποιος μηχανισμός και να αποφασιστεί το σημαντικότερο είναι, όταν γίνεται ανάλυση βιωσιμότητας χρέους, το χρέος να βρίσκεται σε καθοδική πορεία». Θα πρέπει να δοθεί περισσότερος χρόνος για μείωση του χρέους ειδικά στις υπερχρεωμένες χώρες; «Μια χώρα με υψηλό χρέος βραχυπρόθεσμα ευεργετείται από τον υψηλό πληθωρισμό, αλλά θα πρέπει να γνωρίζει ότι πρόκειται για προσωρινή ανακούφιση, διότι μεσοπρόθεσμα θα πρέπει να πληρώσει υψηλότερα επιτόκια. Η περίπτωση της Ελλάδας είναι διαφορετική διότι δεν χρειάζεται να βγει στις αγορές για σημαντικά ποσά τα επόμενα χρόνια, οπότε ο πληθωρισμός βοηθά τη μείωση του χρέους. Αυτό δεν ισχύει για άλλες χώρες με υψηλό χρέος, οι οποίες πρέπει να διασφαλίσουν ότι έχουν ισχυρό δημοσιονομικό πλαίσιο και το χρέος τους να βρίσκεται σε διατηρήσιμη καθοδική πορεία», λέει.

Θέτουμε επίσης το ερώτημα, πόσο έχει επηρεαστεί τελικά η ρωσική οικονομία; «Η Ρωσία αντιμετωπίζει τη μεγαλύτερη ύφεση φέτος και του χρόνου ανάμεσα στις χώρες του G20, τις τελευταίες τρεις με τέσσερις δεκαετίες. Εχει επηρεαστεί αρνητικά σε μεγάλο βαθμό, ακόμη και αν λάβουμε υπόψη ότι έχει ωφεληθεί από τις υψηλές ενεργειακές τιμές. Επηρεάζεται μακροπρόθεσμα αλλά και βραχυπρόθεσμα από τον πόλεμο».