Νέες αποστολές για τη Λατινική Αμερική

Ο πόλεμος στην Ουκρανία και η παγκόσμια κρίση κόστους ζωής πλήττουν σκληρά τη Λατινική Αμερική και την Καραϊβική (LAC). Η ανάπτυξη στην περιοχή, η οποία ανέκαμψε εντυπωσιακά από τον Covid-19 φτάνοντας σε μέσο ποσοστό 6,8% το 2021, θα πέσει σε μόλις 1,8% φέτος, με μεγάλες επιπτώσεις στα πιο ευάλωτα άτομα. Σε σύγκριση με το 2021, το ποσοστό φτώχειας της Λατινικής Αμερικής θα αυξηθεί κατά 0,9 ποσοστιαίες μονάδες στο 33% και η ακραία φτώχεια θα αυξηθεί κατά 0,7 ποσοστιαίες μονάδες στο 14,5% το 2022.

Ωστόσο, πολλές χώρες έχουν την ευκαιρία να επαναπροσδιορίσουν τις οικονομικές τους πολιτικές. Και ενώ καμία χώρα στην περιοχή δεν είναι όμοια, αντιμετωπίζουν ένα κοινό σύνολο διαρθρωτικών προκλήσεων, όπως η εξάρτηση από τους φυσικούς πόρους, η χαμηλή παραγωγικότητα, η αδύναμη ικανότητα του δημόσιου τομέα και ο στενός δημοσιονομικός χώρος.

Η αντιμετώπιση αυτών των διαρθρωτικών προκλήσεων θα απαιτήσει προοδευτική διακυβέρνηση και εστίαση σε σαφείς οικονομικούς στόχους όπως η δημιουργία θέσεων εργασίας, η ενίσχυση της παραγωγικότητας, η μείωση της φτώχειας, το κλείσιμο του ψηφιακού χάσματος και η επιτάχυνση της μετάβασης στην καθαρή ενέργεια. Για να διατηρήσουν αυτή την ατζέντα, οι κυβερνήσεις θα χρειαστούν μια νέα αφήγηση που θα θέτει την ανάπτυξη με γνώμονα την καινοτομία μπροστά και στο επίκεντρο. Αυτό δεν σημαίνει ότι οι χώρες της LAC χρειάζονται αποδιοργανωτική καινοτομία για χάρη τους (όπως διαπιστώνει κανείς στη Silicon Valley). Χρειάζονται όμως σκόπιμη καινοτομία για να λύσουν συγκεκριμένα, μακροχρόνια προβλήματα όπως το αυξανόμενο ψηφιακό χάσμα και οι αυξανόμενες εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου.

Τοποθετώντας έναν φυσικό πόρο όπως το λίθιο στο επίκεντρο μιας συγκεκριμένης αποστολής – για την απαλλαγή από τις ανθρακούχες εκπομπές, για παράδειγμα – οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής μπορούν να αναδιαμορφώσουν το σύστημα κινήτρων. Η Αργεντινή, η Βολιβία και η Χιλή μπορούν να μετατρέψουν την κατάρα των πόρων τους σε ευκαιρία για ταχεία κοινωνική και περιβαλλοντική πρόοδο.

Ομοίως, οι χώρες της Καραϊβικής έχουν την ευκαιρία να κάνουν πιο πράσινο τον τουριστικό τομέα σε ολόκληρη την αλυσίδα εφοδιασμού, από τις μεταφορές έως τις κατασκευές. Υιοθετώντας τη διατήρηση των ωκεανών και του βυθού ως φιλόδοξη αποστολή πολιτικής, οι κυβερνήσεις μπορούν να προωθήσουν την καινοτομία και τις επενδύσεις σε πολλούς τομείς, ακολουθώντας το παράδειγμα που έθεσαν τα Μπαρμπάντος. Τελικά αφορά τη σφυρηλάτηση ενός νέου κοινωνικού συμβολαίου μεταξύ του κράτους, των επιχειρήσεων, της οργανωμένης εργασίας και των απλών πολιτών. Απαιτείται στρατηγική σαφήνεια τώρα περισσότερο από ποτέ για να αντιμετωπίσουμε τόσο την άμεση κρίση κόστους ζωής όσο και τις πιο μακροπρόθεσμες διαρθρωτικές προκλήσεις της περιοχής.

Η Μαριάνα Μαζουκάτο είναι ιδρυτική διευθύντρια στο UCL Institute for Innovation and Public Purpose. Είναι πρόεδρος στο Council on the Economics of Health for All του World Health Organization