«Προωθείται από συντηρητικά κόμματα και δεν έχει καταστήσει την κοινωνία ασφαλέστερη»

Από το 1944, οπότε και χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά ένα συνθετικό οιστρογόνο σε άνδρες με σκοπό τη μείωση της τεστοστερόνης στον οργανισμό τους, αρκετές χώρες ανά τον κόσμο έχουν πειραματιστεί με τον αποκαλούμενο «χημικό ευνουχισμό». Υπάρχει όμως μια ειδοποιός διάκριση: κάποιες τον αντιμετωπίζουν ως τιμωρία, τον επιβάλλουν, ενώ άλλες ως μια μορφή θεραπείας για τους σεξουαλικούς παραβάτες, και μόνο σε εθελοντική βάση. Στην πρώτη κατηγορία ανήκουν χώρες όπως η Νότια Κορέα (όπου μάλιστα ο νόμος που επιτρέπει στους δικαστές να επιβάλλουν χημικό ευνουχισμό στους παιδοβιαστές διευρύνθηκε το 2017 ώστε να συμπεριλάβει κάθε μορφή βιασμού και σεξουαλικής επίθεσης εναντίον γυναικών, συμπεριλαμβανομένης και της απόπειρας βιασμού), η Πολωνία, η Ρωσία και η Μολδαβία (από το 2010, το 2011 και το 2012, αντίστοιχα, ειδικά για τους παιδοβιαστές). Νομοσχέδια προς αυτή την κατεύθυνση τελούν υπό επεξεργασία και στην Ινδία, το Πακιστάν την Ινδονησία, για όλους τους καταδικασμένους βιαστές στις πρώτες δύο περιπτώσεις, για τους παιδοβιαστές στην τρίτη. Σε αυτή την κατηγορία, υπάγονται και αρκετές αμερικανικές πολιτείες, με πρώτη χρονολογικά την Καλιφόρνια, που θέσπισε το 1996 τον χημικό ευνουχισμό ως προϋπόθεση για την υπό όρους αποφυλάκιση των παιδοβιαστών που υποτροπιάζουν. Το παράδειγμα της Καλιφόρνιας ακολούθησε κατόπιν και η Φλόριντα, ενώ τουλάχιστον επτά ακόμα αμερικανικές Πολιτείες έχουν πειραματιστεί με τον χημικό ευνουχισμό. Στη Λουιζιάνα και την Αλαμπάμα, μάλιστα, δίνεται η δυνατότητα στους δικαστές να επιβάλλουν την ποινή αυτή σε όλους τους καταδικασμένους βιαστές.

Εγγύτερα στην Ελλάδα, νομοθεσία που επιτρέπει τον χημικό ευνουχισμό υπάρχει επίσης στη Γαλλία, τη Βρετανία, τη Βόρεια Μακεδονία, το Βέλγιο και την Τουρκία. Επί του παρόντος, η Τσεχία είναι η μοναδική χώρα στην Ευρώπη που προτείνει στους καταδικασμένους σεξουαλικούς παραβάτες την επιλογή του χειρουργικού ευνουχισμού. Το ίδιο έκανε εν τούτοις μέχρι το 2012 και η Γερμανία: κατήργησε την πρακτική αυτή λόγω της έντονης κριτικής που της είχε τότε ασκήσει η Επιτροπή του Συμβουλίου της Ευρώπης για την Πρόληψη των Βασανιστηρίων και της Απάνθρωπης ή Ταπεινωτικής Τιμωρίας. Επί του παρόντος, η Γερμανία προτείνει ως επιλογή μόνο τον χημικό ευνουχισμό, και αυτό μόνο για τους σεξουαλικούς παραβάτες που κρίνονται ψυχικά ασθενείς και επικίνδυνοι και κρατούνται σε νοσοκομεία υψίστης ασφαλείας.

Το πείραμα

Στην Πορτογαλία, ένα πειραματικό, εθελοντικό πρόγραμμα χημικού ευνουχισμού, το οποίο περιλάμβανε και μια συνιστώσα επανένταξης, ξεκίνησε το 2008 σε τρία διαφορετικά σωφρονιστικά ιδρύματα. Στην Εσθονία, νόμος που επιτρέπει τον εθελοντικό χημικό ευνουχισμό, στο πλαίσιο μιας σύνθετης θεραπείας για λιγότερο σοβαρές σεξουαλικές παραβάσεις και ως εναλλακτική επιλογή αντί της φυλάκισης, ψηφίστηκε το 2012 – σπανίως όμως χρησιμοποιείται στην πράξη. Υπέρ του χημικού ευνουχισμού των βιαστών και των παιδοφίλων είχε ταχθεί τον περασμένο Ιούλιο, εν όψει των εκλογών που πραγματοποιήθηκαν αρχές Σεπτεμβρίου στη χώρα της, και η επικεφαλής των Σουηδών Χριστιανοδημοκρατών, Εμπα Μπους. Αυτό το αμφιλεγόμενο ως προς την αποτελεσματικότητά του μέτρο, ωστόσο, δεν συμπεριλήφθηκε στη συμφωνία του κυβερνητικού συνασπισμού που σχημάτισαν μετεκλογικά οι Χριστιανοδημοκράτες με τους Μετριοπαθείς και τους Φιλελεύθερους, με τη στήριξη των ακροδεξιών Σουηδών Δημοκρατών.

«Ο χημικός ευνουχισμός δεν έχει καταστήσει την κοινωνία ασφαλέστερη· παρόλα αυτά προωθείται από συντηρητικά ή δεξιά κόμματα ως λύση για τους σεξουαλικούς παραβάτες» λέει στην Deutsche Welle ο εγκληματολόγος Ντιρκ Μπάιερ, από το Ινστιτούτο Εγκληματικότητας ZHAW του Πανεπιστημίου της Ζυρίχης. «Είναι ένα μέτρο με υψηλά επίπεδα αποδοχής σε ορισμένες χώρες, όπου συντελεί σε μια υψηλότερη αίσθηση ασφάλειας, παρότι δεν υπάρχουν αποδείξεις για αυτό».