Περιμένοντας τον Προεπιλεγμένο Ψηφοφόρο

Ο Πέρι δεν είναι ομοφυλόφιλος, αλλά του αρέσει να ντύνεται γυναικεία όταν πηγαίνει σε κοινωνικές εκδηλώσεις (ακόμη και τότε όμως πηγαίνει στις ανδρικές τουαλέτες, πρώτον από σεβασμό για έναν αποκλειστικά γυναικείο χώρο και δεύτερον επειδή στις γυναικείες έχει συνήθως ουρά). Οι Προεπιλεγμένοι Ανδρες, αντιθέτως, φροντίζουν να ντύνονται με τέτοιον τρόπο ώστε να ενσαρκώνουν την ουδετερότητα. Είναι ένα από τα μυστικά για να εξασφαλίζουν μια θέση στην κορυφή των επιχειρήσεων, των μέσων ενημέρωσης και της πολιτικής. «Θα περάσει πολύς καιρός μέχρι να αρχίσουμε να θεωρούμε κλασικό δικαστή τη Σόνια Σοτομαγιόρ και κλασικό ηγέτη την Ανγκελα Μέρκελ», σημειώνει ο συγγραφέας.

Οταν έγραφε το βιβλίο, ο Πέρι σίγουρα δεν είχε στο μυαλό του τον Σερ Κιρ Στάρμερ, ο οποίος άλλωστε δεν βρισκόταν ακόμη στο τιμόνι του Εργατικού Κόμματος. Σύμφωνα με τον Economist, όμως, ο πολιτικός αυτός είναι ένα κλασικό παράδειγμα Προεπιλεγμένου Ανδρα. Από ρητορική δεν σκίζει (ξεκίνησε την ομιλία του στο τελευταίο συνέδριο του κόμματός του με ένα αστείο για την Αρσεναλ, επιβεβαιώνοντας ότι το ποδόσφαιρο είναι το προεπιλεγμένο άθλημα του Προεπιλεγμένου Ανδρα). Δεν σφύζει από ιδέες ούτε έχει καμιά σύνθετη σχέση με την πολιτική (μίλησε μπροστά σε μια εικόνα μιας γιγαντιαίας βρετανικής σημαίας). Δεν διαθέτει καν την ικανότητα να κινητοποιεί το θυμικό του βρετανού ψηφοφόρου. Κι όμως, είναι το φαβορί για την πρωθυπουργία. Με επικεφαλής τον Προεπιλεγμένο Ανδρα, το Εργατικό Κόμμα έχει γίνει η προεπιλεγμένη επιλογή.

Ενας άνθρωπος μόνο θα μπορούσε να τον σταματήσει: ο Default Man του Συντηρητικού Κόμματος, ο υπουργός Οικονομικών Τζέρεμι Χαντ, που ανέλαβε να σώσει τη Βρετανία όπως είχε αναλάβει να σώσει την Ιταλία ο δικός της DM, ο Μάριο Ντράγκι. Επεσε όμως πάνω στην «ανθρώπινη νάρκη» που ονομάζεται Λιζ Τρας κι αναγκάστηκε να ψαλιδίσει τις φιλοδοξίες του. Την ερχόμενη εβδομάδα θα εκλεγεί ο πέμπτος πρωθυπουργός της Βρετανίας την τελευταία εξαετία.

Αλλά ούτε αυτός θα μακροημερεύσει. Η Βρετανία έχει κουραστεί με τους Τόρις και είναι έτοιμη να ψηφίσει με την πρώτη ευκαιρία τη μοναδική εναλλακτική λύση που έχει, τους Εργατικούς. Οχι επειδή το κόμμα αυτό έχει ιδέες. Πολλά στελέχη του χαρακτηρίζουν τον Σερ Κιρ ένα άδειο δοχείο όπου πέφτουν ιδέες («Σφάξτε τους αριστερούς», «Εθνικοποιήστε μια εταιρεία ενέργειας») από διάφορες πτέρυγες του κόμματος. Κι εκείνος τις στρογγυλεύει. Στο συνέδριο του κόμματος που έγινε τον περασμένο μήνα, ο Τόνι Μπλερ χαρακτήρισε τους Εργατικούς «πολιτική πτέρυγα του βρετανικού λαού». Κανείς δεν κατάλαβε τι εννοούσε. Μάλλον επειδή δεν εννοούσε τίποτα.

Την εποχή του Τζέρεμι Κόρμπιν, γράφει ο Economist, το κόμμα ήταν ένα συνονθύλευμα ανθρώπων που μισούσαν και φοβόντουσαν ο ένας τον άλλο. Μετά τις εκκαθαρίσεις του Στάρμερ, έγινε μια πολύ πιο ομοιογενής ομάδα. Οι μπλούζες με τα συνθήματα εξαφανίστηκαν και πήραν τη θέση τους σακάκια του Marks & Spencer που πλένονται στο πλυντήριο. Τα Προεπιλεγμένα Στελέχη ήρθαν ξανά στα πράγματα. Μένει βέβαια να μιλήσει ο Προεπιλεγμένος Ψηφοφόρος. Στις εκλογές του 1997, όπου οι Εργατικοί θριάμβευσαν, το σύνθημά τους ήταν «Τα Πράγματα Πρέπει να Πάνε Καλύτερα». Στις επόμενες εκλογές, το σύνθημα θα μπορούσε να είναι «Τα Πράγματα Πρέπει να Σταματήσουν να Πηγαίνουν από το Κακό στο Χειρότερο».

Oι Προεπιλεγμένοι Ανθρωποι ευδοκιμούν και σε άλλες χώρες. Στην Αυστραλία, η στρογγυλεμένη εκστρατεία που έκανε ο αρχηγός των Εργατικών Αντονι Αλμπανέζε τού χάρισε τη νίκη στις εκλογές του περασμένου Μαΐου. Την ίδια συνταγή ακολούθησε κι ο Τζο Μπάιντεν, αντιτάσσοντας στον φανατισμό του Ντόναλντ Τραμπ ένα ανώδυνο κεντρώο πρόγραμμα. Στα δύο χρόνια που έχει κυβερνήσει, βέβαια, έχει ανακαλύψει μια ριζοσπαστική φλέβα, που αποτυπώνεται στο τεράστιο πακέτο δημοσιονομικής στήριξης, στο φιλόδοξο σχέδιό του για την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής και, φυσικά, στην αποφασιστική στήριξη της Ουκρανίας απέναντι στον εισβολέα. Αυτόν ακριβώς τον ριζοσπαστισμό απειλούν τώρα να πληρώσουν οι Δημοκρατικοί…

Είναι ο Κυριάκος Μητσοτάκης ο Default Man της Νέας Δημοκρατίας; Να μια δύσκολη ερώτηση. Τον ορισμό του Urban Dictionary («κάποιος αφόρητα μέτριος και βαρετός με κάθε δυνατό τρόπο») δεν τον εκπληρώνει. Ανταποκρίνεται, αντιθέτως, στην περιγραφή του Γκρέισον Πέρι: «Αν είσαι Προεπιλεγμένος Ανθρωπος, μοιάζεις με την εξουσία». Θα έλεγε κανείς ότι, για λόγους που κυμαίνονται από τις πολλαπλές κρίσεις που του έτυχαν (ελληνοτουρκικά, προσφυγικό, Covid, πόλεμος) μέχρι την αδυναμία ελέγχου του κόμματός του, ο Πρωθυπουργός δεν μπόρεσε να αναδείξει τη δική του προσωπικότητα στην πρώτη του θητεία – και με αυτή την έννοια θα μπορούσε να χαρακτηριστεί Προεπιλεγμένος. Εφόσον καταφέρει να επανεκλεγεί, και μάλιστα με καθαρή πλειοψηφία, θα έχει την ευκαιρία να προωθήσει πρωτοβουλίες που θα φέρουν τη δική του σφραγίδα, όπως για παράδειγμα η προσφυγή στη Χάγη για την επίλυση των ελληνοτουρκικών διαφορών. Αν το τολμήσει, και αν οι πρωτοβουλίες αυτές στεφθούν από επιτυχία, θα μπορεί να απαλλαγεί από το στίγμα του Προεπιλεγμένου και να διεκδικήσει την είσοδό του στο κλαμπ των Ριζοσπαστών.

Γεωγραφικό πλάτος μηδέν

Γνωστός για τα κεραμικά του, τις ταπετσαρίες του και τις καμπάνες του, ο βραβευμένος βρετανός καλλιτέχνης παραδέχεται ότι πληροί και ο ίδιος πολλά χαρακτηριστικά του «Προεπιλεγμένου Ανθρώπου», νιώθει όμως ότι η εργατική του καταγωγή, η καλλιτεχνική του φύση και η αγάπη του για τα γυναικεία ρούχα τού εξασφαλίζουν μια επαρκή πολιτισμική απόσταση από τους πύργους της εξουσίας. Η κοσμοθεωρία του Default Man, έγραφε ο Πέρι σε ένα παλιότερο άρθρο του στο New Statesman, αλληλεπικαλύπτεται τόσο πολύ με το κυρίαρχο αφήγημα, ώστε είναι σαν να κρύβεται το Αστρο του Θανάτου πίσω από τη Σελήνη. Ο DM έχει διαμορφώσει την κοινωνία με βάση τη δική του εικόνα. Νιώθει ότι είναι το σημείο αναφοράς με βάση το οποίο κρίνονται όλες οι άλλες αξίες και κουλτούρες. Το γεωγραφικό πλάτος μηδέν των ταυτοτήτων.