Η ύφεση χτυπά τώρα την πόρτα της Γερμανίας

Ανησυχία για χειρόφρενο στην οικονομική δραστηριότητα και ύφεση σε μεγάλες οικονομίες της ΕΕ προκαλεί ο εκτός ελέγχου πληθωρισμός, οι αυξήσεις στις τιμές των τροφίμων και στην ενέργεια. Τη μεγαλύτερη απειλή τη δέχεται ήδη η Γερμανία, η οποία επηρεάζει άμεσα και καίρια λόγω μεγέθους και την υπόλοιπη Ευρώπη, με τα στοιχεία να είναι αποκαλυπτικά. Μέχρι τον περασμένο Απρίλιο η κυβέρνηση της Γερμανίας προέβλεπε ανάπτυξη 2,5% για το 2023 και 2,2%. Τώρα προβλέπει ύφεση 0,4% για του χρόνου και ανάπτυξη μόλις 1,4% για το 2022. Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο από την πλευρά του προβλέπει για τη μεγαλύτερη οικονομία της ευρωζώνης ανάπτυξη 1,5% για φέτος και ύφεση 0,3% για το 2023. Είναι πλέον σαφές ότι η Γερμανία βρίσκεται ενώπιον μεγάλης πρόκλησης για την οικονομία και την κοινωνία, απειλώντας να συμπαρασύρει μαζί τους δείκτες και για την υπόλοιπη Ευρώπη καθώς αποτελεί την ατμομηχανή της δραστηριότητας σε όλη την ΕΕ με τεράστιες εισαγωγές και εξαγωγές.

Πρώτα ήταν η πανδημία. Ο πόλεμος όμως που ακολούθησε μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία έδειξε όχι μόνο πως τα χειρότερα δεν είχαν περάσει, αλλά ότι βρίσκονταν μπροστά. Η «μηχανή» της βιομηχανίας της Γερμανίας είναι τεράστια, με τη χώρα να εξάγει τα περισσότερα προϊόντα σε όλο τον κόσμο μετά την Κίνα και τις ΗΠΑ. Το πρόβλημα είναι ότι για να λειτουργήσουν τα περισσότερα από τα εργοστάσια αυτά χρειάζονται ενέργεια – και μάλιστα μέχρι σήμερα χρειάζονταν κυρίως ρωσική ενέργεια.

Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι με τη Μόσχα να έχει κλείσει τις κάνουλες ως αντίποινα για τις κυρώσεις της Δύσης και με χοντρό παιχνίδι να παίζεται όσον αφορά τους δύο μεγάλους αγωγούς, τον Nord Stream 1 και τον Nord Stream 2, το Βερολίνο πρέπει να βρει άλλους τρόπους προμήθειας του ήδη πανάκριβου φυσικού αερίου. Οι τιμές του φυσικού αερίου στην Ευρώπη (TTF) διαμορφώνονται σε 150 ευρώ ανά μεγαβατώρα από 82 ευρώ στις αρχές του έτους και 20 ευρώ πριν από δύο χρόνια. Ο πληθωρισμός τρέχει με 10% φτάνοντας σε πρωτόγνωρα επίπεδα για δεκαετίες ολόκληρες. Και το κόστος του ηλεκτρικού ρεύματος έφτασε τον Αύγουστο στιγμιαία ακόμη και τα 700 ευρώ ανά μεγαβατώρα (MWh) λόγω του πολέμου και των ιδιαζόντων συνθηκών της αγοράς.

Τα κόστη
παραγωγής

Με τα εργοστάσια να λειτουργούν με φυσικό αέριο και ρεύμα, οι ανατιμήσεις στο κόστος της παραγωγής είναι τεράστιες. Αυτές δεν είναι δυνατό να μετακινηθούν σε πολλές περιπτώσεις στους καταναλωτές, με αποτέλεσμα πολλά από αυτά να κατεβάζουν τελείως ρολά για ένα διάστημα μέχρι να σταθεροποιηθεί η κατάσταση.

Την ίδια στιγμή, έχοντας δεχτεί πλήγμα από τις τιμές του φυσικού αερίου που έχουν πάει στα ύψη, εταιρείες στη Γερμανία και όλη την Ευρώπη που παράγουν χάλυβα, λιπάσματα και άλλες πρώτες ύλες μεταφέρουν τις δραστηριότητές τους στις ΗΠΑ, καθώς ελκύονται από τις πιο σταθερές τιμές ενέργειας και την ισχυρή κρατική υποστήριξη, όπως είχε αναφέρει πριν από λίγες ημέρες η «Wall Street Journal». «Καθώς οι τεράστιες διακυμάνσεις στις τιμές της ενέργειας και τα επίμονα προβλήματα της εφοδιαστικής αλυσίδας απειλούν την Ευρώπη με μια κατάσταση που ορισμένοι οικονομολόγοι προειδοποιούν ότι θα μπορούσε να οδηγεί σε μια νέα εποχή αποβιομηχάνισης», ανέφερε επίσης η αμερικανική εφημερίδα.

Με τις τιμές των τροφίμων στα ύψη, την καταναλωτική και επιχειρηματική εμπιστοσύνη να υποχωρεί και τις τιμές να ανεβαίνουν συνεχώς, η οικονομία της ευρωζώνης αναμένεται να συρρικνωθεί το επόμενο έτος καθώς αντιμετωπίζει το αυξανόμενο ενεργειακό κόστος και τον κίνδυνο ελλείψεων μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, εκτιμούν αναλυτές του Bloomberg. Η παραγωγή στο μπλοκ του ενιαίου νομίσματος αναμένεται ότι θα μειωθεί κατά 0,1% το 2023, σύμφωνα με οικονομολόγους που συμμετείχαν σε έρευνα του Bloomberg. Πρόκειται για οικονομολόγους οι οποίοι προέβλεπαν ανάπτυξη 0,3% ένα μήνα πριν. Με βάση τις νέες προβλέψεις η Γερμανία, η μεγαλύτερη οικονομία της ζώνης του ευρώ, αναμένεται να συρρικνωθεί 0,5%, ενώ η Γαλλία, η Ιταλία και η Ισπανία αναμένεται να έχουν μικρή ανάπτυξη.

Το ΔΝΤ από την πλευρά του προβλέπει ανάπτυξη μόλις 0,5% στην ευρωζώνη το 2023 και επιπλέον ύφεση εκτός από τη Γερμανία (0,3%) και για την Ιταλία (0,2%). Για τη Γαλλία προβλέπει μικρή ανάπτυξη 0,7%, για την Ολλανδία 0,8%, για την Πορτογαλία 0,7%, για την Ελλάδα 1,8% και για τη Βρετανία 0,3%.