Πτώση

H γενική αίσθηση, όπως αποτυπώνεται και στις δηλώσεις διαφόρων ηγετών, είναι ότι ο Πούτιν χάνει τον πόλεμο. Πράγματι, οι ουκρανικές δυνάμεις προελαύνουν, η δυτική στήριξη προς το Κίεβο δεν χαλαρώνει και το Κρεμλίνο απαντά με επιστρατεύσεις, στρατιωτικούς νόμους και εγκλήματα πολέμου. Υπάρχει βέβαια ένα θέμα με το τι ακριβώς συνιστά ήττα μιας χώρας που διαθέτει πυρηνικά όπλα, και αν πρέπει να επιδιωχθεί μια γενικότερη αποδυνάμωση της Ρωσίας ώστε να μην απειλήσει εκ νέου στο εγγύς μέλλον την παγκόσμια σταθερότητα, αλλά αυτά απασχολούν τους αναλυτές και τους διανοούμενους. Οι Ουκρανοί είναι αποφασισμένοι να διαφυλάξουν την ανεξαρτησία τους και αξίζουν γι’ αυτό την αλληλεγγύη μας και τον θαυμασμό μας.

Αν όμως ο Πούτιν υποχωρεί στα πεδία των μαχών, το βέβαιο είναι ότι σημειώνει πόντους στην προσπάθειά του να υπονομεύσει το ευρωπαϊκό οικοδόμημα. Δεν αποτελούν όλες οι κρίσεις δική του επιτυχία. Η γελοιοποίηση της Βρετανίας, που οδεύει ήδη προς τον πέμπτο πρωθυπουργό την τελευταία εξαετία, έχει βαθύτερα αίτια, συνδέεται με τη ματαιοδοξία, την αλαζονεία και την ανικανότητα των ανθρώπων που έτυχε να βρεθούν στα πράγματα τα τελευταία χρόνια. Το φαινόμενο του εθνικολαϊκισμού πάλι, που οδήγησε την Ιταλία στα χέρια της Μελόνι, του Σαλβίνι και του Μπερλουσκόνι, είναι σύνθετο, συνδέεται πρωτίστως με την αδυναμία των ελίτ να πιάσουν τον σφυγμό του κόσμου. Και οι δύο αυτές χώρες όμως είχαν από την αρχή του πολέμου ξεκάθαρη στάση απέναντι στον εισβολέα, η αποσταθεροποίηση που γνωρίζουν έτσι αντικειμενικά τον βοηθά.

Η εικόνα που παρουσιάζουν οι ευρωπαίοι ηγέτες στη σύνοδό τους φέρει με πιο εμφανή τρόπο το αποτύπωμα του Κρεμλίνου. Η ενεργειακή κρίση ανέδειξε και πάλι τον εγωισμό του Βορρά, και ιδιαίτερα της Γερμανίας που, μολονότι έχει τη μεγαλύτερη ευθύνη για την εξάρτηση της Ευρώπης από τη Ρωσία, δεν κάνει τίποτα για να εξιλεωθεί. Ο κόσμος περνάει κυριολεκτικά σε μια νέα εποχή και οι Ευρωπαίοι δεν μπορούν να συμφωνήσουν σε μια κοινή στάση.

Πρωτοφανής είναι και η αναβολή για τον Ιανουάριο της γαλλογερμανικής συνάντησης που επρόκειτο να γίνει την ερχόμενη Τετάρτη στο Φοντενμπλό. Οι Γάλλοι δεν μπορούν να χωνέψουν ότι o Ολαφ Σολτς αποφάσισε να ρίξει 200 δισεκατομμύρια ευρώ στη γερμανική οικονομία για την ανακούφιση των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων χωρίς να ενημερώσει τους συμμάχους του. Και οι Γερμανοί δεν συγχωρούν στον πρόεδρο Μακρόν ότι απέρριψε την κατασκευή του αγωγού Midcat που θα συνέδεε την ιβηρική χερσόνησο με τη Βόρεια Ευρώπη (και αντικαταστάθηκε τελικά από έναν «πράσινο διάδρομο» που θα συνδέει τη Βαρκελώνη με τη Μασσαλία). Ο γαλλογερμανικός άξονας δεν θα σπάσει, όσο τρίζει όμως είναι αδύνατη η ανάληψη γενναίων ευρωπαϊκών πρωτοβουλιών.

Ο ρώσος πρόεδρος, αντιθέτως, γνωρίζει ότι αργά ή γρήγορα θα πέσει. Και σε αυτή την πτώση θέλει να συμπαρασύρει όσο περισσότερους μπορεί.