Πατριωτική {LF}(προ)υπόθεση

Στον δρόμο προς τις εκλογές, οι διαχωριστικές γραμμές μεταξύ ΝΔ, ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ και ΣΥΡΙΖΑ για τα κυρίαρχα ζητήματα της εσωτερικής πολιτικής ατζέντας γίνονται όλο και περισσότερο ευδιάκριτες. Η αντιμετώπιση της ακρίβειας, του πληθωρισμού και της ενεργειακής κρίσης αποτυπώνει, σε όλες τις μετρήσεις, την εντεινόμενη ανησυχία της μεσαίας τάξης και των οικονομικά ευάλωτων πολιτών, εξαιτίας της ραγδαίας μείωσης των εισοδημάτων τους και της επακόλουθης ανασφάλειας για τον δύσκολο χειμώνα που έρχεται. Παρά τη διάχυτη αντίληψη ότι η οικονομική και ενεργειακή κρίση είναι εξωγενής και πανευρωπαϊκή, υπάρχουν βασικές διαχωριστικές γραμμές μεταξύ της επιδοματικής πολιτικής που εφαρμόζει η κυβέρνηση, της ανάγκης για μεγαλύτερη στήριξη του κοινωνικού κράτους και του εισοδήματος των μικρομεσαίων με σταθερά διαρθρωτικά μέτρα (επιβολή πλαφόν στη λιανική τιμή στα καύσιμα, επαναφορά του ΕΚΑΣ, κόκκινα δάνεια, κοινωνική στέγη) που προτείνει το ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ και της λαϊκιστικής δημοσιονομικής «εκτίναξης» που υποστηρίζει ο ΣΥΡΙΖΑ (κρατικοποίηση ΔΕΗ, αύξηση κατώτατου μισθού και αφορολόγητου, μείωση λογαριασμών, αύξηση επιδομάτων) τάζοντας, για άλλη μια φορά, όλα σε όλους. Είναι αλήθεια ότι οι παραπάνω πολιτικές δύσκολα «συνομιλούν» μεταξύ τους, για τον επιπρόσθετο λόγο ότι η αντιμετώπιση της ακρίβειας και της ενεργειακής κρίσης θα κρίνει τις επερχόμενες (διπλές) εκλογές και την πολιτική σταθερότητα.

Ταυτόχρονα, η υπόθεση των παρακολουθήσεων αλλά και η μετέπειτα διαχείριση του σκανδάλου από πλευράς κυβερνητικής πλειοψηφίας στην Εξεταστική Επιτροπή της Βουλής διέρρηξε τις όποιες πιθανότητες διαλόγου μεταξύ ΝΔ και ΠΑΣΟΚ, με αφορμή ένα αντικειμενικά μείζον ζήτημα για τη λειτουργία των θεσμών και την ποιότητα της Δημοκρατίας.

Ωστόσο, πέρα από την εσωτερική πολιτική ατζέντα, τα εθνικά θέματα και η κλιμάκωση της επιθετικότητας και του αναθεωρητισμού της Τουρκίας, με συνεχιζόμενες απειλές και σταθερή αμφισβήτηση των κυριαρχικών μας δικαιωμάτων δημιουργούν νέες ιεραρχήσεις τόσο για τις πολιτικές δυνάμεις όσο και για τους πολίτες. Εφόσον ο Ερντογάν ενέταξε την ενδεχόμενη κρίση και την πιθανότητα πρόκλησης θερμού επεισοδίου με την Ελλάδα στη δική του προεκλογική ατζέντα, τα εθνικά θέματα, καθώς και το Προσφυγικό συνιστούν και για την Ελλάδα θεμελιακά διακυβεύματα της εσωτερικής και εξωτερικής πολιτικής της. Απέναντι σε αυτά οι διαχωριστικές γραμμές μεταξύ των πολιτικών δυνάμεων αναδιατάσσονται. Ο ΣΥΡΙΖΑ έχει αποδείξει ότι και στα εθνικά ζητήματα είναι ικανός να υιοθετήσει, με γνώμονα τις εσωκομματικές του ισορροπίες, αντιφατικές και επικίνδυνες θέσεις, από την καταψήφιση των αμυντικών συμφωνιών με τη Γαλλία και τις ΗΠΑ, όπως και των εξοπλιστικών προγραμμάτων, μέχρι τη διακίνηση ακραίας τουρκικής προπαγάνδας σε ευρωπαϊκό επίπεδο, για τη διαχείριση του Μεταναστευτικού-Προσφυγικού. Αντίθετα, το ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ επιμένει σταθερά στη γραμμή της «εθνικής συνεννόησης», δηλαδή στην αταλάντευτη υπεράσπιση των εθνικών θεμάτων, της ευρωπαϊκής πολιτικής για την προστασία των συνόρων, των συμμαχιών εντός ΕΕ και ΝΑΤΟ, της ανάγκης για εμπάργκο όπλων από τα κράτη-μέλη της ΕΕ στην Τουρκία. Τα εθνικά θέματα και η ευρωπαϊκή προοπτική της χώρας υπήρξαν πάντα και παραμένουν για το ΠΑΣΟΚ μια πατριωτική υπόθεση, με ταυτοτικά χαρακτηριστικά για τον χώρο αυτόν.

Στην τωρινή κρίσιμη περίοδο για τη χώρα η νέα ιεράρχηση των εθνικών προτεραιοτήτων επαναπροσδιορίζει τις προϋποθέσεις αντιμετώπισης των απειλών και κινδύνων και καθιστά την υποστήριξη της πατριωτικής γραμμής από τη ΝΔ και το ΠΑΣΟΚ μια αναγκαία συνθήκη για τη συνεννόηση των πολιτικών δυνάμεων.

Ο Θεόδωρος Π. Παπαθεοδώρου είναι καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου, πρ. υφυπουργός