Τα πρόστιμα σβήνουν, οι υγειονομικοί επιστρέφουν

Το δυναμικό άνοιγμα της κοινωνίας τους τελευταίους μήνες που σηματοδοτεί το πέρασμα (εκτός απροόπτου) στη μετα-πανδημική εποχή (με παρόντα τον SARS-CoV-2, πλην όμως ηπιότερο για τα συστήματα υγείας) φαίνεται να φέρνει περαιτέρω αλλαγές στην κυβερνητική πολιτική. Στο πλαίσιο αυτό, σκληρά και δύσκολα μέτρα, όπως ήταν η επιβολή προστίμων σε ανεμβολίαστους πολίτες άνω των 60 ετών και η αναστολή εργασίας στους  υγειονομικούς που είπαν «όχι» στο εμβόλιο, βρίσκονται στη φάση της επαναξιολόγησης με τις σχετικές αποφάσεις να ανακοινώνονται το αμέσως επόμενο διάστημα.

Το πρώτο στίγμα έδωσε ήδη ο υπουργός Υγείας Θάνος Πλεύρης στα τέλη της περασμένης εβδομάδας, όταν αποκάλυψε πως εξετάζεται η διαγραφή των προστίμων στους πολίτες 60+, υπό την προϋπόθεση πως στο μεταξύ έχουν υποβληθεί σε εμβολιασμό. Παρ’ όλα αυτά, όπως διευκρίνισε ο ίδιος, εφόσον ληφθεί η συγκεκριμένη απόφαση δεν θα συμπεριλαμβάνει εκείνους που επέμειναν να μένουν «ανοχύρωτοι» έναντι της λοίμωξης COVID-19 παρότι ανήκουν στον ευάλωτο πληθυσμό.

Εχουν πληρώσει 90.000 πολίτες
Είναι σημαντικό δε να σημειωθεί πως όταν το μέτρο τέθηκε σε εφαρμογή, στα μέσα Ιανουαρίου, περίπου 550.000 άτομα που ανήκαν στη συγκεκριμένη ηλικιακή ομάδα δεν είχαν κλείσει ραντεβού σε εμβολιαστικό κέντρο. Εκτοτε και σύμφωνα με τα τελευταία δεδομένα του υπουργείου Οικονομικών, επιβλήθηκαν 333.000 πρόστιμα σε μοναδικά ΑΦΜ, με τους ύψος τους να υπολογίζεται συνολικά σε 45 εκατ. ευρώ. Πιο συγκεκριμένα, το πλήθος των προστίμων ανήλθε (σε απόλυτο αριθμό) σε 616.000, παρ’ όλα αυτά στις περισσότερες των περιπτώσεων οι ειδοποιήσεις (μέσω ηλεκτρονικής αλληλογραφίας ή συστημένης επιστολής) αγνοήθηκαν. Οπως προκύπτει από τα ίδια δεδομένα, τις οικονομικές ποινές έχουν πληρώσει 90.000 πολίτες, με τα δημόσια ταμεία να έχουν λάβει περί τα 10 εκατ. ευρώ. Επιπλέον, ακόμη 11.000 πολίτες άνω των 60 ετών κάλυψαν τμήμα του προστίμου, με το απόλυτο ποσό να υπολογίζεται σε 1 εκατ. ευρώ. Επιπρόσθετα και σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου Υγείας, ενώ όπως αναφέρθηκε στις αρχές του έτους συνολικά περί τα 550.000 άτομα που ανήκουν στον ευαίσθητο αυτό πληθυσμό παρέμεναν ανεμβολίαστοι έναντι της COVID-19, σήμερα ο αντίστοιχος αριθμός δεν ξεπερνά τους 250.000.

Υπενθυμίζεται, εξάλλου, πως το μέτρο, παρότι ενεργοποιήθηκε στις αρχές του χρόνου, «πάγωσε» τον περασμένο Απρίλιο, και συγκεκριμένα στις 15 του μήνα, καθώς η κοινωνία προετοιμαζόταν για ένα δυναμικό άνοιγμα προς την κανονικότητα. Παρ’ όλα αυτά, αρκετοί από τους ανεμβολίαστους είχαν ήδη επισκεφθεί τις εφορίες τους και είχαν προσφύγει στη Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών με στόχο να ακυρωθεί το πρόστιμο που τους έχει επιβληθεί, ωστόσο το αίτημά τους δεν είχε γίνει δεκτό.

Η «μαύρη τρύπα» στα νοσοκομεία
Παράλληλα, η ηγεσία του υπουργείου Υγείας ετοιμάζεται να βάλει νερό στο κρασί της και σε ένα ακόμη θέμα- ταμπού, καθώς φέρεται να εξετάζει και την επιστροφή των ανεμβολίαστων υγειονομικών στο ΕΣΥ, δεδομένου πως όσο ο SARs-CoV-2 δεν αποτελεί σημαντική απειλή για τα συστήματα υγείας, καταρρίπτεται και το νομικό επιχείρημα στο οποίο στηρίχτηκε το μέτρο. Για την ιστορία, η δύσκολη αυτή κυβερνητική απόφαση τέθηκε σε εφαρμογή τον Σεπτέμβριο του 2021, με αποτέλεσμα την άμεση απομάκρυνση από τις δομές υγείας τουλάχιστον 6.500 εργαζομένων στο ΕΣΥ. Τότε τέθηκε ο όρος να εμβολιαστούν άμεσα για να επιστρέψουν στην εργασία τους. Εκτοτε, η «μαύρη τρύπα» στα νοσοκομεία αυξομειώνεται, καθώς το πιστοποιητικό νόσησης αποτελούσε όλο αυτό το διάστημα… εισιτήριο επιστροφής στο πόστο τους (έστω για συγκεκριμένο διάστημα).

Σήμερα, ο εκτιμώμενος αριθμός τους είναι περί τους 2.200 καθώς αρκετοί από αυτούς έχουν στο μεσοδιάστημα εμβολιαστεί, ενώ άλλοι έχουν μολυνθεί πρόσφατα. Και παρότι οι σχετικές αποφάσεις για την επιστροφή τους ή μη στα νοσοκομεία είχε οριστεί χρονολογικά στα τέλη του έτους, ο Θάνος Πλεύρης πρόσφατα άνοιξε ένα «παράθυρο». Αναλυτικότερα, όπως ο ίδιος ανέφερε, εντός του μηνός θα εκτιμηθεί εκ νέου η εξέλιξη τηςπανδημίας στη χώρα μας – με έμφαση στους «σκληρούς δείκτες» – και εφόσον η εικόνα παραμένει θετική τότε «είμαστε κοντά στην επιστροφή των υγειονομικών που είναι σε αναστολή». Διευκρίνισε, δε, πως δεν πρόκειται για αλλαγή στάσης: «Αντί η απόφαση να παρθεί στα τέλη του χρόνου, θα εξετάσουμε τα επιδημιολογικά δεδομένα του Οκτωβρίου και με βάση αυτά θα παρθεί απόφαση αν θα επιστρέψουν ή όχι νωρίτερα».

Τα δεδομένα έχουν αλλάξει
Αξίζει, πάντως, να σημειωθεί πως το μέτρο της αναστολής εργασίας βασίστηκε πάνω σε πόρισμα της Εθνικής Επιτροπής Βιοηθικής και Τεχνοηθικής, με την κυβέρνηση εκείνη την κρίσιμη περίοδο να αναζητά αποτελεσματικά εργαλεία που θα στεγανοποιούσαν τα νοσοκομεία, τις μονάδες φροντίδας ηλικιωμένων και τα προνοιακά ιδρύματα. Ακολούθησε νομοθετική ρύθμιση που πρότασσε την προάσπιση της δημόσιας υγείας και συνεπακόλουθα την αποφυγή διασποράς σε νευραλγικούς τομείς. Σήμερα, όμως, και καθώς η παραλλαγή Ομικρον (όπως και οι υποπαραλλαγές της) έχει ηπιότερη επίδραση στα συστήματα Υγείας, φαίνεται πως σταδιακά το νομικό έρεισμα αποδυναμώνεται. Παρ’ όλα αυτά, το κυβερνητικό επιτελείο δεν δείχνει τη διάθεση να οδηγηθεί σε βεβιασμένες αποφάσεις, δεδομένης και της ελεγχόμενης – πλην όμως όχι αμελητέας – έξαρσης που παρατηρήθηκε στις μεταδόσεις τις τελευταίες εβδομάδες. Παράλληλα, οι εκπρόσωποι των εργαζομένων στα δημόσια νοσοκομεία (ΠΟΕΔΗΝ) έχουν ανεβάσει το τελευταίο διάστημα τους τόνους, ζητώντας την άμεση αναστολή του μέτρου, ενώ για τον ίδιο λόγο έχουν προσφύγει και στο Συμβούλιο της Επικρατείας.