Προς μια προοδευτική οικονομική ατζέντα

Με το μεγαλύτερο μέρος του κόσμου να αντιμετωπίζει αναπόφευκτες προκλήσεις για την υγεία, την ενέργεια, το κόστος ζωής και το κλίμα, οι προοδευτικοί πολιτικοί ηγέτες έχουν την ευκαιρία να διατυπώσουν μια ουσιαστική εναλλακτική στην παραδοσιακή χάραξη οικονομικής πολιτικής. Αυτό απαιτεί τη μετάδοση ενός τολμηρού και συνεκτικού οράματος για το πώς να επιτύχουμε βιώσιμη ανάπτυξη χωρίς αποκλεισμούς.

Στο ετήσιο συνέδριο του Εργατικού Κόμματος του Ηνωμένου Βασιλείου την περασμένη εβδομάδα, ο ηγέτης του κόμματος Κιρ Στάρμερ εξέφρασε τις δικές του φιλοδοξίες να μετατρέψει τη Βρετανία σε μια «υπερδύναμη πράσινης ανάπτυξης» ικανή να δημιουργήσει νέες θέσεις εργασίας, βιομηχανίες και τεχνολογίες. Εχοντας μιλήσει με το Εργατικό Κόμμα για την τοποθέτηση των πράσινων ανησυχιών στο επίκεντρο του βιομηχανικού μετασχηματισμού του Ηνωμένου Βασιλείου, χαίρομαι που βλέπω τον Στάρμερ να διοχετεύει το είδος της φιλοδοξίας που χρειάζεται. Οι προοδευτικοί ηγέτες σε όλο τον κόσμο θα πρέπει να το λάβουν υπόψη.

Το όραμα του Εργατικού Κόμματος έρχεται σε πλήρη αντίθεση με το απατηλό πακέτο του 1980 των καταστροφικών φορολογικών περικοπών, των πολιτικών για τη μείωση της εργατικής δύναμης (ακόμη περισσότερο!) και των επιχειρηματικών ζωνών που μόλις ανακοίνωσε η κυβέρνηση της πρωθυπουργού Λιζ Τρας.

Δυστυχώς, η απουσία τολμηρών, ξεκάθαρων προοδευτικών πολιτικών επέτρεψε στην Ακροδεξιά να κερδίσει έλξη σε όλη την Ευρώπη, ιδίως στην Ιταλία, η οποία είναι έτοιμη να κυβερνηθεί από τη μεταφασιστική συμμαχία της Τζόρτζια Μελόνι.

Υπάρχουν πέντε βασικές διαστάσεις για μια κερδοφόρα ατζέντα προοδευτικής οικονομικής πολιτικής.

Πρώτον, πρέπει να προσφέρει μια νέα αφήγηση για το πώς δημιουργείται η αξία, για να αντικαταστήσει την παλιά, παγιωμένη αφήγηση στην οποία μόνο ο ιδιωτικός τομέας παίζει τον πρωταγωνιστικό ρόλο και το κράτος απλώς διορθώνει τις αστοχίες της αγοράς στην πορεία.

Δεύτερον, μια προοδευτική ατζέντα πρέπει να προσφέρει τόσο ένα κράτος πρόνοιας με καλούς πόρους όσο και ένα δυναμικό κράτος καινοτομίας, γιατί τα δύο πάνε χέρι-χέρι.

Τρίτον, χρειαζόμαστε μια Πράσινη Συμφωνία που να δίνει έμφαση στη «συμφωνία» όσο και στην «πράσινη».

Τέταρτον, χρειάζονται νέες θεσμικές δομές για να αξιοποιηθεί στο έπακρο η δημιουργία συλλογικού πλούτου.

Τέλος, μια προοδευτική οικονομική ατζέντα πρέπει να είναι εμπνευσμένη. Οι προοδευτικές οικονομικές πολιτικές πρέπει να συνοδεύονται από δέσμευση των πολιτών για να σφυρηλατηθεί μια σαφής σχέση με βελτιώσεις στη ζωή των ανθρώπων.

Το σχέδιο του Στάρμερ είναι ένα ευπρόσδεκτο βήμα προς αυτή την κατεύθυνση. Ωστόσο, τέτοιες τολμηρές δεσμεύσεις θα πρέπει να ενσωματωθούν σε μια συνολική, περιεκτική και βιώσιμη οικονομική ατζέντα. Οπως μόλις έμαθε η ιταλική Αριστερά, αν οι προοδευτικοί παλεύουν περισσότερο μεταξύ τους παρά με τους αντιπάλους τους, δύσκολα μπορούν να παραπονεθούν για το αποτέλεσμα.

Η Μαριάνα Μαζουκάτο είναι ιδρυτική διευθύντρια στο UCL Institute for Innovation and Public Purpose. Είναι πρόεδρος στο Council on the Economics of Health for All του World Health Organization