«Ηρθε η ώρα για το πλαφόν»

Με την αποστροφή «ήρθε η ώρα», με επιχειρήματα σχετικά με τη στρέβλωση της αγοράς που δημιουργεί «τεράστιες ευκαιρίες» για κερδοσκόπους και με προειδοποιήσεις για την κοινωνική συνοχή επανέφερε ο Κυριάκος Μητσοτάκης, με άρθρο του στο Bloomberg, το αίτημα για ευρωπαϊκό πλαφόν στην τιμή του φυσικού αερίου. Οι 20 τελευταίες λέξεις που επέλεξε ο Πρωθυπουργός συμπυκνώνουν τη βασική θέση της Αθήνας.

«Είναι πράξη κοινής λογικής και κυριαρχίας», γράφει στον επίλογο, «να παρέμβουμε και να σχεδιάσουμε κανόνες που θα ανταποκρίνονται στην πρωτοφανή πρόκληση που αντιμετωπίζουμε», έχοντας προηγουμένως επιχειρήσει να δώσει περιεχόμενο στις λέξεις «λογική» και «κυριαρχία». Η κυβέρνηση αντιμετωπίζει ως ορόσημα για τη λήψη τελικών αποφάσεων το επερχόμενο άτυπο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στην Πράγα (6-7 Οκτωβρίου) και τη Σύνοδο Κορυφής στις Βρυξέλλες (20-21 Οκτωβρίου) και θα στείλει άμεσα στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναλυτική, τεχνική πρόταση για το πλαφόν, θεωρώντας ότι η ύπαρξη του κλαμπ 15 χωρών που το στηρίζουν αυξάνει τις πιέσεις – προς την Κομισιόν και προς χώρες που αντιστέκονται, με κυρίαρχη τη Γερμανία.

«Δεν έχουμε την πολυτέλεια να καθόμαστε με σταυρωμένα τα χέρια και να παρακολουθούμε τη Ρωσία να χρησιμοποιεί τους θεσμούς της αγοράς εναντίον μας», αναφέρει ο Πρωθυπουργός, και απέναντι σε κινδύνους που, όπως υπογραμμίζει, ενέχει η επιβολή ανώτατου ορίου στις τιμές προτάσσει τους «κινδύνους της αδράνειας» που «επιτείνονται καθώς μπαίνουμε στον χειμώνα».

Διαπραγματεύσεις. Μεταξύ των κρατών – μελών εξελίσσονται τις τελευταίες ημέρες εμπιστευτικές διαπραγματεύσεις, με τον κυβερνητικό εκπρόσωπο Γιάννη Οικονόμου να επιβεβαιώνει ότι η Ελλάδα έχει ρόλο επισπεύδοντος στην κατεύθυνση να υπάρξουν εντός Οκτωβρίου συγκεκριμένες πρωτοβουλίες. Το ανώτατο όριο θα πρέπει, κατά τον Μητσοτάκη, να είναι τόσο υψηλό ώστε να λειτουργεί ως «αυτόματος διακόπτης» αλλά να επιτρέπει τη συνέχεια «σε λογικά επίπεδα» της δραστηριότητας της αγοράς. «Η Ρωσία έχει εργαλειοποιήσει την ενέργεια, με σαφή στόχο την αποσταθεροποίηση των κοινωνιών μας. Η Ευρώπη πρέπει να ανακτήσει τον έλεγχο της αγοράς φυσικού αερίου», τονίζει ο Μητσοτάκης και επισημαίνει ότι «δεν έχει νόημα να αφήνουμε ελεύθερες τις αγορές» όταν ένας παίκτης, η Μόσχα δηλαδή, μπορεί να μεταβάλλει τις τιμές κατά βούληση.

«Σε κανονικές εποχές, οι κυβερνήσεις πρέπει να αφήνουν τις αγορές να λειτουργούν ελεύθερα. Αλλά αυτοί δεν είναι φυσιολογικοί καιροί (…) Οντας αντιμέτωποι με σαφή χειραγώγηση της αγοράς, η κρατική παρέμβαση όχι μόνο δικαιολογείται, αλλά απαιτείται», γράφει, εκτιμώντας ότι η αγορά έχει πάψει να λειτουργεί, ότι η ρευστότητα έχει στερέψει και ότι η μεταβλητότητα έχει κορυφωθεί. «Κανένα νοικοκυριό, εταιρεία ή κυβέρνηση δεν μπορεί να διαχειριστεί ή να σχεδιάσει γύρω από μία αγορά όπου οι τιμές κινούνται εντελώς απρογραμμάτιστα προς τα πάνω ή προς τα κάτω», αναφέρει.

Το κόστος. Αλλωστε προειδοποιεί ότι «αργά ή γρήγορα οι αγορές θα ισορροπήσουν», αλλά χωρίς το πλαφόν «το κόστος αυτής της εξισορρόπησης θα μετρηθεί σε ζωές που θα καταστραφούν και θέσεις εργασίας που θα χαθούν». Ο ίδιος θέλησε να «μιλήσει» και με… αριθμούς: το πρώτο τρίμηνο του 2022 η ΕΕ «πλήρωσε επιπλέον 62 δισεκατομμύρια ευρώ για την εισαγωγή αερίου, σε σχέση με το πρώτο τρίμηνο του προηγούμενου έτους» και ο τελικός απολογισμός του έτους «θα ανέλθει σε εκατοντάδες δισεκατομμύρια, ίσως τρισεκατομμύρια, αν συνυπολογίσει κανείς τις επιπτώσεις στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας και στην οικονομία γενικότερα». Ταυτόχρονα «το πλεόνασμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών της Ρωσίας είχε τριπλασιαστεί, σε πάνω από 180 δισεκατομμύρια δολάρια μέχρι τον Αύγουστο του 2022». Και ενώ η προσφορά εξασφαλίστηκε, κατά τον Πρωθυπουργό, παραμελήθηκε το κόστος: «Η Ευρώπη πληρώνει δύο έως τρεις φορές περισσότερο για το φυσικό αέριο σε σχέση με τα ασιατικά κράτη (…) Η επιτυχία της Ευρώπης στην προμήθεια φυσικού αερίου οφείλεται εν μέρει και στην οικονομική επιβράδυνση στην Κίνα».

ΠΑΜΕ ΓΙΑ ΠΛΑΦΟΝ. Στο μεταξύ, οι ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ενωσης σκοπεύουν να ζητήσουν την επιβολή πλαφόν στις τιμές του αερίου, στο πλαίσιο της άτυπης Συνόδου Κορυφής που πραγματοποιείται στην Πράγα την Παρασκευή 7 Οκτωβρίου. Ειδικότερα, όπως αναφέρεται σε τηλεγράφημα του Reuters, σκοπεύουν να ζητήσουν από την Κομισιόν να επεξεργαστεί επειγόντως μέτρα, μεταξύ των οποίων και βιώσιμες λύσεις για τη μείωση των τιμών μέσα από την επιβολή ανώτατου ορίου. Η έκκληση για ανώτατο όριο στην τιμή του φυσικού αερίου στην ΕΕ, στην οποία αντιτάχθηκαν η Γερμανία, η Αυστρία, οι Κάτω Χώρες, η Ουγγαρία και η Δανία, έρχεται καθώς η ΕΕ των 27 εθνών αγωνίζεται για μια κοινή απάντηση στην εξελισσόμενη κρίση κόστους ζωής, που προκλήθηκε από την κατάρρευση των παραδόσεων ρωσικού φυσικού αερίου ως αντιποίνων για τη στήριξη της ΕΕ προς την Ουκρανία.

ΤΟΥΛΑΧΙΣΤΟΝ €1 ΔΙΣ. ΓΙΑ ΕΠΙΔΟΤΗΣΕΙΣ
Μέσα στην εβδομάδα η ελληνική πρόταση

Εντός της εβδομάδας καταθέτει η Ελλάδα στην Κομισιόν συγκεκριμένη τεχνική πρόταση για την επιβολή πλαφόν στην τιμή του φυσικού αερίου, δήλωσε ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Κώστας Σκρέκας, μιλώντας χθες στην ΕΡΤ. Η Ελλάδα έχει προνοήσει για την ενεργειακή της επάρκεια και θα στηρίξει την ελληνική κοινωνία και τα ελληνικά νοικοκυριά για όσο χρειαστεί, είπε ακόμα. Επίσης, ανέφερε ότι τον Οκτώβριο θα δαπανηθεί τουλάχιστον 1 δισεκατομμύριο για επιδοτήσεις λογαριασμών. Η Ελλάδα δεν περιμένει την Ευρώπη, είπε χαρακτηριστικά ο υπουργός και πρόσθεσε πως η χώρα αποτελεί βασικό πυλώνα ενεργειακής στήριξης της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.
Οσον αφορά την αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, ο κ. Σκρέκας ανέφερε ότι ο ελληνικός μηχανισμός που έχει αποδώσει 2 δισ. ευρώ τους πρώτους δυόμισι μήνες λειτουργίας έχει γίνει πια ευρωπαϊκός κανονισμός. Δηλαδή «η Ευρώπη ήρθε και υιοθέτησε το υβριδικό μοντέλο, όχι της Ισπανίας, όχι της Πορτογαλίας, αλλά της Ελλάδας, ως το πιο κατάλληλο και πιο αποτελεσματικό μέτρο για τη φορολόγηση των υπερκερδών, και το μετέτρεψε, το υιοθέτησε ώστε να γίνει ένας ευρωπαϊκός μηχανισμός».