Ατακτη… υποχώρηση μπροστά στον τυφώνα των αγορών

Η νέα πρωθυπουργός της Βρετανίας Λιζ Τρας αναγκάστηκε να κάνει πίσω για την κατάργηση φορολογίας των πλουσίων που ήθελε να περάσει, έπειτα από μεγάλες αντιδράσεις που ξεκίνησαν μέσα από το ίδιο της το κόμμα με απειλές να μην ψηφιστεί η σχετική ρύθμιση.

Η Τρας μέχρι και πρόσφατα επέμενε ότι ο αμφιλεγόμενος μίνι προϋπολογισμός θα προχωρήσει, αλλά όπως όλα δείχνουν τελικά κατέληξε στο συμπέρασμα ύστερα από συνομιλίες με στελέχη του κόμματός της ότι το σχέδιο δεν είχε καμία πιθανότητα να περάσει από το Κοινοβούλιο.

Ετσι χθες η κυβέρνηση διά στόματος του υπουργού Οικονομικών Κουάσι Κουάρτενγκ επιβεβαίωσε ότι εγκαταλείπει τη σκέψη για τη μείωση των φόρων του πλουσιότερου 1% του πληθυσμού της χώρας. Ο υπουργός Οικονομικών ανέφερε πως «είναι σαφές ότι η κατάργηση του φορολογικού συντελεστή 45p έχει εξελιχθεί σε αντιπερισπασμό από την πρωταρχική αποστολή μας να αντιμετωπίσουμε τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η χώρα μας».

Ανάκαμψη στερλίνας. Μετά τις εξελίξεις αυτές άμεση ήταν η αντίδραση των αγορών για την κατάργηση του σχεδίου μείωσης του ανώτατου συντελεστή φορολογίας. Η στερλίνα ανέκτησε απώλειες που κατέγραψε την προηγούμενη εβδομάδα όταν η ισοτιμία υποχώρησε σε ιστορικά χαμηλά έναντι του δολαρίου. Εφτασε έως και 1,128 δολ., το υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων 10 ημερών. Τις ανακοινώσεις υποδέχθηκε θετικά και το χρηματιστήριο του Λονδίνου που είχε δεχθεί καίριο πλήγμα από τις προηγούμενες εξαγγελίες της κυβέρνησης Τρας.

Οταν ρωτήθηκε εάν τα σχέδια της κυβέρνησης θα σημάνουν περικοπές δαπανών για τις δημόσιες υπηρεσίες, ο υπουργός Οικονομικών είπε ότι θα υπάρξουν περισσότερες λεπτομέρειες στο δημοσιονομικό σχέδιο της κυβέρνησης στις 23 Νοεμβρίου. Ανέφερε επίσης ότι η κυβέρνηση εμμένει στη συνολική αναθεώρηση των δαπανών που είχαν παρουσιαστεί το 2021, πράγμα που σημαίνει ότι δεν θα αυξήσει τις δαπάνες σύμφωνα με τον πληθωρισμό.

Ως μέρος του μίνι προϋπολογισμού, το Λονδίνο είχε δεσμευτεί να καταργήσει από τον Απρίλιο του 2023 τον λεγόμενο πρόσθετο συντελεστή φόρου 45p, ο οποίος καταβάλλεται από άτομα που κερδίζουν περισσότερα από 150.000 στερλίνες ετησίως – φόρος 45 λεπτών της στερλίνας για κάθε μία στερλίνα κέρδους τέτοιων εισοδημάτων. Θα ήταν μια φοροαπαλλαγή σχεδόν 3.000 στερλινών ετησίως για κάποιον που κερδίζει 200.000 στερλίνες τον χρόνο.

Ανταγωνισμός. Η κυβέρνηση είχε πει αρχικά ότι ο λόγος πίσω από τη μείωση των φόρων στα εισοδήματα αυτά ήταν να καταστήσει τη Βρετανία πιο ανταγωνιστική και να ενθαρρύνει τις επιχειρήσεις και τις επενδύσεις. Ομως σε μια τέτοια περίοδο μεγάλης ακρίβειας τα σχέδια για κατάργηση του ανώτατου φορολογικού συντελεστή για τους πλουσιότερους ανθρώπους στη χώρα προκάλεσαν μεγάλη αντίδραση από τις αγορές, από άλλα κόμματα της χώρας και από συνεχώς αυξανόμενο αριθμό βουλευτών του κυβερνώντος κόμματος των Συντηρητικών.

Ουσιαστικά το σχέδιο πυροδότησε κρίση εμπιστοσύνης των επενδυτών απέναντι στη νέα κυβέρνηση, πλήττοντας καίρια την αξία της στερλίνας και τις τιμές των κρατικών ομολόγων. Η αναταραχή ήταν τόσο μεγάλη που η Τράπεζα της Αγγλίας χρειάστηκε να παρέμβει με ένα πρόγραμμα 65 δισεκατομμυρίων στερλινών (73 δισεκατομμυρίων δολαρίων) για να τονώσει τις αγορές.

Καθώς η αξιοπιστία της κυβέρνησης είχε πληγεί, βουλευτές του κυβερνώντος Συντηρητικού Κόμματος είπαν στο Reuters ότι η ανατροπή ήταν αναπόφευκτη. Αν και η κατάργηση του ανώτατου φορολογικού συντελεστή αποτελούσε μόνο 2 δισ. από τα συνολικά 45 δισ. στερλίνες των μη χρηματοδοτούμενων φορολογικών περικοπών του νέου σχεδίου, αποτέλεσε το πιο διχαστικό στοιχείο του πακέτου.

Τώρα η κυβέρνηση της Λιζ Τρας έχει στρέψει τις προσπάθειες και τη ρητορική της στο να τονωθεί η οικονομία και να δοθεί βοήθεια στα νοικοκυριά για να περάσουν έναν δύσκολο χειμώνα λόγω της ακρίβειας.