Τρεις παρεμβάσεις για τη λειτουργία της ΕΥΠ

Στο γήπεδο των θεσμικών αλλαγών στην ΕΥΠ θέλει η κυβέρνηση να ρίξει άμεσα την μπάλα των τηλεφωνικών παρακολουθήσεων και η αντίστροφη μέτρηση άρχισε, με δεδομένο ότι η κατάθεση του προέδρου του ΠΑΣΟΚ Νίκου Ανδρουλάκη έκλεισε – εν μέσω καταγγελιών από την αντιπολίτευση – τον κατάλογο των μαρτύρων στην Εξεταστική Επιτροπή. Η κυβέρνηση σκοπεύει να ανοίξει τον δημόσιο διάλογο για τις παρεμβάσεις μέσα στις επόμενες δύο εβδομάδες, δηλαδή μέχρι τα μέσα Οκτωβρίου. Παρότι απορρίφθηκαν οι τροπολογίες της Χαριλάου Τρικούπη, ενημερωμένες πηγές υποστηρίζουν ότι η κυβέρνηση καταγράφει τις προτάσεις για την ΕΥΠ και την ΑΔΑΕ – «τα περισσότερα σημεία», όπως αναφέρουν -, ενόσω στα κυβερνητικά παρασκήνια αξιολογείται ένα ετερόκλητο μείγμα μέτρων, όπως έχει προκύψει από την αναζήτηση πρακτικών του εξωτερικού (ΗΠΑ, Μεγάλη Βρετανία, Γερμανία, Γαλλία και Ιταλία). Εγκυρες πληροφορίες αναφέρουν ότι το Μαξίμου θα προωθήσει στη Βουλή αλλαγές σε τρία διαφορετικά πεδία.

Η άρση απορρήτου  

Το μεγαλύτερο βάρος πέφτει στις διαδικασίες – «εγγυήσεις», όπως συζητείται ενδοκυβερνητικά – για τη νόμιμη άρση του απορρήτου. Δεν αναζητούνται μόνο περαιτέρω «δικλίδες ασφαλείας» – πέραν δηλαδή της επαναφοράς και δεύτερης υπογραφής εισαγγελέα ως προϋπόθεσης τελικής έγκρισης μιας «νόμιμης επισύνδεσης». Ως στόχος τίθεται η θωράκιση του πλαισίου νόμιμων επισυνδέσεων για πολιτικά πρόσωπα, εξού και, σύμφωνα με πληροφορίες, ο προσανατολισμός της κυβέρνησης είναι να θεσμοθετήσει μια «διαβαθμισμένη κλίμακα» σε ό,τι αφορά τις παρακολουθήσεις. Χωρίς να έχουν ληφθεί οριστικές αποφάσεις, στις παρασκηνιακές συζητήσεις διαφαίνεται το… προβάδισμα που έχει αυτή η λογική της «διαβάθμισης». Το πιστοποιεί και η σκέψη που υπάρχει, όπως έχουν δημοσιεύσει «ΤΑ ΝΕΑ» από τον περασμένο Αύγουστο, να απαιτείται επιπλέον και υπογραφή πολιτικού προσώπου (του εκάστοτε υπουργού προϊσταμένου της ΕΥΠ ή πρωθυπουργού). Οι ίδιες πληροφορίες λένε ωστόσο ότι η κυβέρνηση θα «μετρήσει» την τοποθέτηση των υπόλοιπων κομμάτων στη συζήτηση ειδικά για τα πολιτικά πρόσωπα, ώστε να διαμορφώσει τις τελικές διατάξεις.

Τα κακόβουλα λογισμικά

Ακόμη ένα, ξεχωριστό κεφάλαιο αλλαγών αφορά τα κακόβουλα λογισμικά. Από την πρώτη στιγμή η κυβέρνηση φροντίζει στις δημόσιες παρεμβάσεις της να διαχωρίζει τις «νόμιμες επισυνδέσεις» από τη χρήση κακόβουλων συστημάτων, τύπου Predator. Για αυτά άλλωστε επιμένει ότι «δεν υπάρχουν στις εθνικές υπηρεσίες». Κυρίαρχη σκέψη στο Μαξίμου – ένα μέτρο που ενημερωμένες πηγές το εμφανίζουν ουσιαστικά ως κλειδωμένο – είναι να προωθηθεί προς ψήφιση στην παρούσα Βουλή η καθολική απαγόρευση κυκλοφορίας (αγοραπωλησίας) τέτοιων λογισμικών μεταξύ ιδιωτών – εταιρειών.

Η κυβερνοασφάλεια  

Ο τρίτος άξονας παρεμβάσεων αφορά την κυβερνοασφάλεια, ένα πεδίο πιο τεχνικό ως προς τις λεπτομέρειές του, εξού και το βάρος πέφτει στις προτάσεις – οδηγίες που μεταφέρει το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης προς το Μαξίμου. Η κυβέρνηση επιμένει ότι έχει στο επίκεντρο την «αναβάθμιση και προστασία» κρίσιμων συστημάτων και υποδομών, όσο συνεχίζεται η ψηφιοποίηση του Δημοσίου, με τον Κυριάκο Πιερρακάκη να μιλά από τον περασμένο Μάρτιο – στα εγκαίνια τότε της νέας έδρας του οργανισμού της ΕΕ για την κυβερνοασφάλεια (ENISA) στην Αθήνα – για τον στόχο η Ελλάδα να αποκτήσει δικό της κέντρο ασφάλειας. Μερικούς μήνες μετά, στη σκιά των αποκαλύψεων για τις παρακολουθήσεις, ξεσπούσε πολιτική κόντρα για έργα κυβερνοασφάλειας που εντάσσονται στο Ταμείο Ανάκαμψης και ειδικότερα για τον ρόλο του Κέντρου Τεχνολογικής Υποστήριξης, Ανάπτυξης και Καινοτομίας (ΚΕΤΥΑΚ) της ΕΥΠ. «Η χώρα μας εν αντιθέσει με όλες σχεδόν τις υπόλοιπες χώρες της ΕΕ δεν έχει ακόμα αναπτύξει ένα κέντρο για να μπορεί να διαχειρίζεται την άμυνα για κυβερνοεπιθέσεις στον δημόσιο τομέα», απαντούσαν τότε τα συναρμόδια υπουργεία Οικονομικών και Ψηφιακής Διακυβέρνησης. Η ανάθεση σύμβασης για το έργο «Στρατηγική και πολιτικές κυβερνοασφάλειας για τον δημόσιο τομέα και προηγμένες υπηρεσίες ασφάλειας για εθνικές υποδομές» έχει προσδιοριστεί πάντως για το τελευταίο τρίμηνο του 2022, συνεπώς αναμένονται οι εξελίξεις.