Επικίνδυνες αποστολές

Ηταν Ιούνιος του 1992. Η Κριστιάν Αμανπούρ έκανε την πρώτη της αποστολή στο Σαράγεβο, που τότε βρισκόταν υπό πολιορκία, εν μέσω του σκληρού πολέμου στην πρώην Γιουγκοσλαβία. «Ακόμα και οι φύλακες των ζωολογικών κήπων είχαν απομακρυνθεί και τα ζώα λιμοκτονούσαν», περιγράφει. «Η εικονολήπτριά μου, ο παραγωγός μου και εγώ πήγαμε να το ελέγξουμε. Οταν φτάσαμε εκεί, κάναμε το ρεπορτάζ καταγράφοντας τα ζώα που ήταν ημιθανή. Αλλά μείναμε λίγο παραπάνω. Οι ελεύθεροι σκοπευτές μάς έβαλαν στο στόχαστρο. Θυμάμαι να κλωτσάω την πόρτα ενός κτιρίου και να κάθομαι κάτω από το κούφωμά της. Αφού το κάνουμε στους σεισμούς, σκέφτηκα, ίσως να βοηθούσε. Το μόνο που μπορούσα να πω στο συνεργείο μου ήταν: “Αν πεθάνετε, λυπάμαι πολύ. Λυπάμαι πολύ. Λυπάμαι πολύ. Συγγνώμη. Συγγνώμη”». Φοβήθηκε ότι θα πεθάνει; «Οχι. Ημουν πολύ απασχολημένη με το να ζητάω συγγνώμη. Ισως ήταν ο μηχανισμός μου για να μη σκέφτομαι τον θάνατο».

Εκείνη δεν ήταν η πρώτη της πολεμική ανταπόκριση. Ξεκίνησε να εργάζεται στο CNN το 1983 και κάλυψε τον πόλεμο Ιραν – Ιράκ. Εν μέρει επειδή η ίδια είναι Ιρανή και είχε ζήσει στη χώρα αυτή έως τα 11 της, πριν τη στείλουν οι γονείς της σε οικοτροφείο στη Βρετανία, εκεί όπου φοίτησε και στο πανεπιστήμιο. Η οικογένειά της μετεγκαταστάθηκε στη Βρετανία, μετά την Ισλαμική Επανάσταση στο Ιράν το 1979. Η Κριστιάν αργότερα σπούδασε δημοσιογραφία στις ΗΠΑ. Μετά τον ιρανοϊρακινό πόλεμο, κάλυψε την πτώση των κομμουνιστικών καθεστώτων στην Ανατολική Ευρώπη και την εισβολή του Ιράκ στο Κουβέιτ. Ηταν μια εποχή που ο κόσμος για πρώτη φορά έβλεπε ζωντανά από την τηλεόραση πολέμους και εξεγέρσεις και η Αμανπούρ έγινε γνωστή διεθνώς. Η πιο διάσημη πολεμική ανταποκρίτρια, μια δημοσιογράφος που καθόταν απέναντι σε όλους τους ηγέτες με ψυχραιμία και επιμονή στις δύσκολες ερωτήσεις. Στο πλαίσιο της δουλειάς της επέστρεψε αρκετές φορές στην πατρίδα της, το Ιράν, και πήρε συνεντεύξεις από τους ηγέτες της χώρας – πάντα φορώντας μαντίλα, έτσι όπως υπαγορεύουν οι κανόνες της σιιτικής χώρας.

Ομως πρόσφατα στη Νέα Υόρκη, εκεί όπου συγκεντρώθηκαν ηγέτες απ’ όλο τον κόσμο για τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, τα πράγματα ήταν διαφορετικά. H συνέντευξη με τον ιρανό πρόεδρο Εμπραχίμ Ραϊσί θα γινόταν την ώρα που το Ιράν συγκλονίζεται από τις διαδηλώσεις που ακολούθησαν τον βίαιο θάνατο της 22χρονης Μαχσά Αμινί, η οποία συνελήφθη επειδή το χιτζάμπ δεν κάλυπτε όλα της τα μαλλιά. Ο Ραϊσί δεν εμφανίστηκε στη συνέντευξη επειδή η 64χρονη Αμανπούρ δεν φορούσε μαντίλα. «Οταν κάνω ρεπορτάζ στο Ιράν, ακολουθώ τους νόμους και τα έθιμα της χώρας καθώς διαφορετικά δεν μπορείς να λειτουργήσεις ως δημοσιογράφος», δήλωσε. «Εδώ στη Νέα Υόρκη ή οπουδήποτε αλλού εκτός του Ιράν, δεν μου ζήτησε ποτέ κανένας ιρανός πρόεδρος να φορέσω μαντίλα και έχω πάρει συνέντευξη από όλους τους προέδρους από το 1995».

Αποδίδει την επιθυμία της να γίνει δημοσιογράφος στην έντονη εμπειρία που είχε όταν η οικογένειά της εγκατέλειψε το Ιράν. «Από τότε που θυμάμαι τον εαυτό μου, ήμουν περίεργη. Ως παιδί, συνήθιζα να κρύβομαι πίσω από τον καναπέ στο σαλόνι του σπιτιού μας μόνο και μόνο για να ακούω τους γονείς μου και τους φίλους τους να συζητούν – πάντα ήθελα να ξέρω τα πάντα, να βλέπω τα πάντα, να πηγαίνω παντού. Η περιέργεια είναι η μεγαλύτερη, πιο πικάντικη, ζωογόνος ιδιότητα και ο λόγος που κάνω αυτό που κάνω. Αλλά έγινα δημοσιογράφος κατά λάθος. Νόμιζα ότι ήθελα να γίνω γιατρός – χειρουργός, για την ακρίβεια -, αλλά δεν πήρα αρκετά καλούς βαθμούς για την ιατρική σχολή».

Ταξιδεύοντας σε όλο τον κόσμο, είχε αποκλείσει την ήρεμη οικογενειακή ζωή. Μέχρι που συνάντησε τον Τζακ Ρούμπιν, υφυπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ επί προεδρίας Μπιλ Κλίντον, με τον οποίο απέκτησαν έναν γιο, τον Δαρείο. Χώρισαν το 2018. Το 2021 ανακοίνωσε ότι είχε καρκίνο των ωοθηκών, κάτι που δεν τη σταμάτησε από το να παρουσιάζει εκπομπές και να ταξιδεύει σε αποστολές καθ’ όλη τη διάρκεια των δύσκολων χημειοθεραπειών που ακολούθησαν την επέμβαση.

«Οι άνθρωποι με ρωτούν πώς τα κατάφερα ζώντας και δουλεύοντας σε εμπόλεμες ζώνες. Η πραγματικότητα είναι ότι είχα μια επιπόλαιη στάση απέναντι στη θνησιμότητά μου. Ημουν νέα, αδέσμευτη και δεν είχα παιδιά. Ενιωθα αθάνατη. Ακόμη και όταν άνθρωποι – συνάδελφοι – σκοτώνονταν ή τραυματίζονταν γύρω μου, εξακολουθούσα να μην πιστεύω ότι θα συνέβαινε σε μένα. Η ένταση της κατάστασης και το πάθος για τη δουλειά συχνά μεταφράζονταν σε προσωπικές σχέσεις – υπήρχε πολύς έρωτας και σεξ στις αποστολές, και εκεί δημιουργήθηκαν μερικές από τις πιο σημαντικές σχέσεις μου. Είμαι ευγνώμων που μπορέσαμε να βρούμε την αγάπη, το πάθος και τον κοινό σκοπό μέσα σε τόση φρίκη και απανθρωπιά. Ομως, όταν απέκτησα τον γιο μου, στα 42 μου χρόνια, η στάση μου άλλαξε. Η μόνη μου σκέψη ήταν πώς θα μείνω ζωντανή για το παιδί μου. Ανέπτυξα μια ολόκληρη σειρά νέων φοβιών που δεν ήξερα ότι είχα. Μόλις αποκτήσεις ένα παιδί, ολόκληρο το μυαλό, η καρδιά, η ψυχή και το σώμα σου αλλάζουν εστίαση. Δεν έχω πλέον τίποτα να αποδείξω, εκτός από το να καλύψω την ιστορία σωστά».