Προσυμπτωματικός έλεγχος για τον καρκίνο παχέος εντέρου

Ο καρκίνος του παχέος εντέρου μπορεί να προληφθεί με τη διενέργεια εξετάσεων προσυμπτωματικού ελέγχου. Η κολονοσκόπηση αποτελεί την εξέταση αναφοράς, αλλά υπάρχουν και λιγότερο επεμβατικές μέθοδοι που μπορούν να εφαρμοστούν ανά περίπτωση.

Τα τελευταία χρόνια έχει διαπιστωθεί ότι η μέση ηλικία διάγνωσης του καρκίνου παχέος εντέρου μετατοπίζεται προς μικρότερες ηλικίες. Συγκεκριμένα, η μέση ηλικία διάγνωσης ήταν τα 72 έτη το 2000, αλλά μόλις τα 66 έτη το 2020. Η μεταβολή αυτή οφείλεται στην αύξηση της επίπτωσης της νόσου σε άτομα μικρότερα των 50 ετών και σε μείωση της επίπτωσης σε μεγαλύτερες ηλικίες. Στο πλαίσιο αυτό, η Αμερικανική Εταιρεία Καρκίνου πρότεινε προ τεσσάρων ετών τη μείωση της ηλικίας έναρξης του προσυμπτωματικού ελέγχου για τον καρκίνο του παχέος εντέρου στα 45 έτη για τα άτομα με τον συνήθη κίνδυνο για την εμφάνιση της νόσου. Η σύσταση αυτή βέβαια βασίστηκε κυρίως σε υποθετικά μοντέλα προσυμπτωματικού ελέγχου και όχι σε κλινικά δεδομένα.

Πρόσφατη μελέτη όμως που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «JAMA Oncology» διερεύνησε αν υπάρχει κλινικό υπόβαθρο για την έναρξη ελέγχου σε μικρότερη ηλικία. Στη δημοσίευση αυτή παρουσιάστηκαν τα δεδομένα από περισσότερες από 110.000 γυναίκες, επαγγελματίες υγείας, ηλικίας 26-46 ετών, που παρακολουθήθηκαν προοπτικά για δύο δεκαετίες στο πλαίσιο της μελέτης Nurses’ Health Study II. Στη μελέτη καταγράφηκε η ηλικία έναρξης προσυμπτωματικού ελέγχου με κολονοσκόπηση ή σιγμοειδοσκόπηση και εκτιμήθηκε η επίπτωση της νόσου ανά ηλικιακή ομάδα. Γενικά, η διενέργεια κολονοσκόπησης ή σιγμοειδοσκόπησης σχετίστηκε με μείωση του κινδύνου εμφάνισης καρκίνου παχέος εντέρου σε σχέση με τη μη διενέργεια προσυμπτωματικού ελέγχου. Ειδικά για τα νεοπλάσματα που εκδηλώνονται έως τα 55 έτη, η έναρξη προσυμπτωματικού ελέγχου πριν από την ηλικία των 50 ετών σχετίστηκε με σημαντική μείωση κινδύνου.

Με βάση τα παραπάνω, οι ερευνητές καταλήγουν ότι η διενέργεια ενδοσκόπησης του παχέος εντέρου πριν από την ηλικία των 50 ετών σχετίζεται με μειωμένο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου ακόμη και των νεοπλασμάτων που εμφανίζονται σε ηλικία πριν από τα 55 έτη. Μάλιστα, η έναρξη του προσυμπτωματικού ελέγχου πριν από την ηλικία των 50 ετών υπερέχει από την έναρξη σε μεγαλύτερες ηλικίες. Πρόκειται επομένως για τα πρώτα ισχυρά επιδημιολογικά δεδομένα που υποστηρίζουν τη μετατόπιση του προσυμπτωματικού ελέγχου για τον καρκίνο του παχέος εντέρου σε ηλικία κάτω των 50 ετών.

Ο Θάνος Δημόπουλος είναι καθηγητής Θεραπευτικής Αιματολογίας – Ογκολογίας, πρύτανης του ΕΚΠΑ