Το πλοίο του Πούτιν βυθίζεται γοργά

Ο Βλαντίμιρ Πούτιν μοιάζει περισσότερο από ποτέ με τον καπετάνιο του «Τιτανικού»: κατευθύνεται ολοταχώς προς την καταστροφή, παραπλανημένος από ανακριβείς εικασίες για το αβύθιστο του πλοίου του και τυφλός στους σκοτεινούς κινδύνους που διαφαίνονται. Δεν υπάρχει περίπτωση να αποφευχθεί η καταστροφή.  Στην Ουκρανία, αυτό δεν ίσχυε απαραίτητα μέχρι τώρα. Η ομιλία του Πούτιν την περασμένη εβδομάδα, όταν ανακοίνωσε τη μερική επιστράτευση απειλώντας με πυρηνικό πόλεμο, θα μπορούσε εύκολα να είχε ακολουθήσει διαφορετική κατεύθυνση. Αντί για κλιμάκωση, θα μπορούσε να διεκδικήσει τη νίκη, να κηρύξει κατάπαυση του πυρός. Μια προσφορά για διαπραγματεύσεις θα είχε παραπλανήσει το Κίεβο, εμποδίζοντας την προέλασή του, παγώνοντας τη σύγκρουση και διχάζοντας τους εχθρούς της Μόσχας. Θα μπορούσε να είχε κερδίσει χρόνο για να ανασυνταχθεί. Θα μπορούσε ακόμη και να σταματήσει τον πόλεμο.  Αλλά δεν έκανε τίποτα από όλα αυτά. Πάντα αγανακτισμένος και εκδικητικός, ο Πούτιν δεν έχει το απαραίτητο θάρρος και τη φαντασία. Εκανε λάθος, και πάλι. Και έτσι ξεπέρασε ένα κομβικό σημείο. Τώρα είναι το καθεστώς της Ρωσίας, όχι η Ουκρανία, που αντιμετωπίζει ναυάγιο. Ο βαθμός στον οποίο ο Πούτιν κάνει πάλι λάθος για την Ουκρανία είναι εκπληκτικός. Η καθαρή κλίμακα της στρατηγικής αποτυχίας είναι πραγματικά επική. Η Ουκρανία, μια εύθραυστη Δημοκρατία που βασανίζεται από πολιτικές διαμάχες και ενδημική διαφθορά, έχει ενωθεί ως έθνος σε πείσμα του επιτιθέμενου.

Η συμμαχία του ΝΑΤΟ, που κατηγορήθηκε από τον Πούτιν για την πρόκληση της σύγκρουσης και δυσφημίστηκε από τον θαυμαστή του Ντόναλντ Τραμπ, είναι ισχυρότερη από ποτέ. Οι ευρωπαϊκές αμυντικές δαπάνες εκτοξεύονται στα ύψη. Η ουδέτερη Σουηδία και η Φινλανδία προσπαθούν να ενταχθούν. Σε πλήρη αντίθεση, οι κακές επιδόσεις των κάποτε αξιοσέβαστων ενόπλων δυνάμεων της Μόσχας, η αμηχανία τους στο πεδίο της μάχης, οι εφιάλτες της υλικοτεχνικής υποδομής και η αδύναμη ηγεσία τους έχουν καταρρίψει τον μύθο της ρωσικής υπερδύναμης. Η οικονομία της Ρωσίας αιμορραγεί. Και είναι σε μεγάλο βαθμό απομονωμένη διεθνώς. Τον Μάρτιο, 141 από τις 193 χώρες καταδίκασαν την εισβολή σε ψηφοφορία του ΟΗΕ. Οι περισσότερες από τις υπόλοιπες απείχαν.

Καθώς ο πόλεμος φτάνει πια μέσα στη χώρα του, ο Πούτιν κατηγορείται για όλα όσα πήγαν στραβά, πριν και μετά. Η Κίνα, που μέχρι τώρα ακροβατούσε, εξέφρασε «ανησυχία» για τη ζημιά που κάνει. Κι αυτό σε μια περίοδο που η Ρωσία τη χρειάζεται όλο και περισσότερο ως διπλωματικό εταίρο, στρατιωτικό σύμμαχο και αγορά για τις εξαγωγές πετρελαίου, φυσικού αερίου και όπλων. Ο πόλεμος μετατοπίζει θεμελιωδώς την ισορροπία ισχύος υπέρ του Πεκίνου. Ο Πούτιν μετέτρεψε τη Ρωσία σε ένα «υποτελές κράτος». Κανένα από αυτά τα λάθη δεν λαμβάνει υπόψη του τον αποσταθεροποιητικό αντίκτυπο του πολέμου σε αυτό που κάποτε ονομαζόταν «εγγύς εξωτερικό» της Ρωσίας. Παλιές έχθρες και ανεπίλυτα παράπονα αναζωπυρώνονται εκ νέου, καθώς οι τοπικοί αντίπαλοι αισθάνονται την αδυναμία του Κρεμλίνου.

Η αναζωπύρωση των συγκρούσεων μεταξύ της Αρμενίας και του Αζερμπαϊτζάν, πρώην σοβιετικών Δημοκρατιών, είναι ένα σημείο ανάφλεξης. Η Κεντρική Ασία σιγοκαίει. Το υποστηριζόμενο από τη Μόσχα καθεστώς του Αλεξάντερ Λουκασένκο είναι «ώριμο για καταστροφή». Οταν συμβεί αυτό, ο Πούτιν θα χάσει το «λευκορωσικό μπαλκόνι» του, το οποίο δεσπόζει πάνω από την Ανατολική Ευρώπη και παρέχει στρατηγική πρόσβαση στην Πολωνία και τις χώρες της Βαλτικής. Πάει και η φαντασίωση του Πούτιν για μια νέα ρωσική αυτοκρατορική εποχή. Δικτατορία ή όχι, πώς μπορεί κάποιος με ένα τόσο μοναδικά ανίκανο ιστορικό να περιμένει να παραμείνει στην εξουσία για πολύ ακόμα;

Αυτό που συνέβη την περασμένη εβδομάδα δεν αφορούσε καν κυρίως την Ουκρανία. Αφορούσε το μέλλον της Ρωσίας. Ο ρωσικός λαός, όχι οι δυτικές δυνάμεις ή οι περιφερειακοί γείτονες, θα αποφασίσει τελικά. Αλλά η ατιμωρησία του Πούτιν πλησιάζει στο τέλος της. Οπως ο καπετάνιος του «Τιτανικού», που ματαιόδοξα κοιτάζει στο σκοτάδι που τον περιβάλλει, απλά δεν το ξέρει ακόμα. Το πλοίο των ανόητων του Πούτιν έχει τρυπήσει κάτω από την ίσαλο γραμμή. Θα βυθιστεί. Το ερώτημα είναι, θα τους πάρει όλους μαζί του;