Κρατικοποιήσεις

Στη Γερμανία ο γίγαντας του φυσικού αερίου Uniper κρατικοποιείται. Οχι λόγω κάποιας ιδιοτροπίας ή κάποιας ροπής προς τον σοσιαλισμό. Απλά για λόγους επιβίωσης. Η βασική του δουλειά ήταν να διαχειρίζεται τις γερμανικές εισαγωγές αερίου μέσω αγωγών και να εξυπηρετεί συμβόλαια πώλησης φυσικού αερίου προς ιδιωτικές εταιρείες, δίκτυα και εταιρείες κοινής ωφέλειας. Λόγω του κοψίματος του ρωσικού αερίου δεν μπορεί να ανταποκριθεί στα συμβόλαιά του, με αποτέλεσμα να αναγκασθεί να απευθυνθεί στην αγορά υγροποιημένου φυσικού αερίου, σε τρέχουσες (spot) τιμές. Σε τιμές δηλαδή πολύ υψηλότερες του οικονομικού της σχεδιασμού, βάσει του οποίου μεταπουλάει φυσικό αέριο στους πελάτες της.

Πριν από την κρίση αγόραζε σε μια τιμή και πουλούσε σε μια τιμή λίγο υψηλότερη. Πλέον αγοράζει σε μια ακριβότερη τιμή και πουλάει στην αρχική πολύ χαμηλότερη τιμή. Προφανής η ζημιά. Αν αυτό συμβαίνει επί μήνες, όπως και συμβαίνει, μετριέται σε δισεκατομμύρια. Αρα η κρατικοποίηση δεν αποτελούσε επιλογή, αλλά μονόδρομο για την κυβέρνηση αν θέλει να έχει φυσικό αέριο στη χώρα.

Στη Γαλλία, είχε προηγηθεί η κρατικοποίηση της EDF. Κρατικοποίηση μόνο κατ’ όνομα, καθώς ήδη το γαλλικό δημόσιο κατείχε το 84%. Απλά απέκτησε από το χρηματιστήριο και το υπόλοιπο 16%. Η εταιρεία παρά το τεράστιο μέγεθός της είχε τεράστια ανοίγματα, άνω των 50 δισ. ευρώ, που αυξάνονταν λόγω της ζημιογόνου λειτουργίας, καθώς ποτέ δεν κατάφερε να πραγματοποιήσει τη μετάβαση από τους παλιούς πυρηνικούς αντιδραστήρες στη νέα εποχή της ενέργειας. Πλέον οι επείγουσες ανάγκες απαιτούν την κατασκευή μιας νέας γενιάς αντιδραστήρων και χρειάζονται κεφάλαια. Επενδύσεις ακριβές, που είναι αναγκαίες προκειμένου να εξασφαλιστεί σε ενέργεια η χώρα.

Στην Ελλάδα, τα δεδομένα είναι αρκετά διαφορετικά. Πρώτα από όλα δεν υπάρχει στην παραγωγή ηλεκτρισμού – και ευτυχώς που δεν υπάρχει – μια εταιρεία με χαρακτηριστικά παλαιού μονοπωλίου. Εγκαιρα η χώρα απέκτησε τρεις επιπλέον εκτός της ΔΕΗ παραγωγούς ενέργειας και το επόμενο διάστημα ο αριθμός τους θα αυξηθεί. Επίσης η ΔΕΗ εκσυγχρονίστηκε και προσαρμόστηκε έγκαιρα. Δρομολογήθηκε το κλείσιμο των παλαιών μονάδων με καύσιμο λιγνίτη και προγραμματίστηκε το άνοιγμα μιας νέας υπερσύγχρονης μονάδας (Πτολεμαΐδα 5) που μπαίνει στο σύστημα εντός του φθινοπώρου. Αυτό δηλαδή που συζητείται τώρα με τα πυρηνικά εργοστάσια στη Γαλλία, στην Ελλάδα με τις λιγνιτικές μονάδες έχει γίνει.

Τα δε τεράστια ανοίγματα της ΔΕΗ, σε σημείο πιθανής κατάρρευσης, που δημιουργήθηκαν επί ΣΥΡΙΖΑ, συμμαζεύτηκαν έγκαιρα από τη συνετή οικονομική πολιτική της διοίκησης Στάσση, η οποία επιβραβεύτηκε από μια νέα μετοχοποίηση και διαδοχικές ομολογιακές εκδόσεις. Αυτό δηλαδή που αντιμετωπίζει η Γερμανία με την Uniper και η Γαλλία με την EDF, η Ελλάδα το αντιμετώπισε το καλοκαίρι του 2019. Ως αποτέλεσμα η εταιρεία έχει ισχυρή κεφαλαιακή βάση και υψηλούς δείκτες ρευστότητας, εν μέσω κατακλυσμιαίων εξελίξεων στην αγορά ενέργειας και παράλληλα χρηματοδοτεί το μεγαλύτερο ποσοστό από τις επιδοτήσεις ρεύματος που δίνονται κάθε μήνα στα νοικοκυριά. Διαθέτει επιπλέον κεφάλαια για να προχωρήσει στη μετάβαση σε φιλικότερες μορφές ενέργειας.

Το ίδιο συμβαίνει και στην αγορά φυσικού αερίου. Η κρατική ΔΕΠΑ παίζει τον σημαντικότερο ρόλο, δουλεύοντας κυρίως με το αέριο μέσω αγωγών, αλλά έγκαιρα μαζί με άλλες ιδιωτικές εταιρείες άρχισε να εμπορεύεται και ποσότητες υγροποιημένου φυσικού αερίου. Διαφοροποίησε το μείγμα, μείωσε τον κίνδυνο. Μπορεί και επιδοτεί γενναία τους καταναλωτές. Αυτά σε σχέση με την ουσία. Οσοι επιμένουν να φαντασιώνονται δήθεν κρατικοποιήσεις, δεν έχουν στο μυαλό τους ισχυρές εταιρείες ενέργειας προς όφελος των πολλών, αλλά αδύναμους οργανισμούς εργαλείο χειραγώγησης από λίγους.